II CA 688/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Bełchatowie pierwotnie stwierdził, że (...) S.A. nabyła przez zasiedzenie służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu, obciążającą nieruchomość R. H., z dniem 1 stycznia 2004 r. Sąd Rejonowy oparł się na ustaleniu, że linia elektroenergetyczna została wybudowana w latach 60. XX wieku, a jej eksploatacja rozpoczęła się w 1983 r. Przyjął, że wnioskodawca i jego poprzednicy prawni byli posiadaczami w dobrej wierze, dysponując decyzjami administracyjnymi dotyczącymi budowy linii. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, rozpoznając apelację uczestniczki R. H., zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego dotyczące budowy, eksploatacji linii oraz następstwa prawnego, ale uznał, że Sąd Rejonowy błędnie ocenił dobrą wiarę wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych. Sąd Okręgowy stwierdził, że w okolicznościach sprawy, zwłaszcza w obliczu braku wyraźnej zgody właścicielki nieruchomości na wejście na grunt i budowę linii, posiadanie służebności należało uznać za dokonane w złej wierze. W związku z tym, zastosowanie powinien mieć 30-letni termin zasiedzenia, który jeszcze nie upłynął, zwłaszcza że bieg terminu został przerwany przez złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu. Sąd Okręgowy podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie tworzy tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości, a domniemanie dobrej wiary zostało obalone. W konsekwencji, wniosek o zasiedzenie został oddalony, a wnioskodawca został obciążony kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena dobrej i złej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, znaczenie decyzji administracyjnych w kontekście zasiedzenia, przerwanie biegu zasiedzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznej w przeszłości i brakiem zgody właściciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć przez zasiedzenie służebność przesyłu, jeśli objęło nieruchomość w posiadanie w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to upływu dłuższego, 30-letniego terminu zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że objęcie posiadania służebności przesyłu bez wyraźnej zgody właściciela nieruchomości i jedynie w oparciu o decyzję administracyjną o pozwoleniu na budowę, nie stanowi posiadania w dobrej wierze. W takich okolicznościach domniemanie dobrej wiary jest obalone, a do zasiedzenia wymagany jest 30-letni termin.
Czy decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę linii energetycznej stanowi tytuł prawny do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja administracyjna sama w sobie nie tworzy tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości w zakresie służebności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, iż decyzja o pozwoleniu na budowę linii napowietrznej nie tworzy tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości, a wejście w posiadanie służebności bez prawem przewidzianej formy nie może być uznane za posiadanie w dobrej wierze.
Czy można doliczyć okres posiadania służebności przez Skarb Państwa do okresu posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 176 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c., jeśli nastąpiło przeniesienie posiadania.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca mógł zaliczyć do swojego okresu posiadania służebności przesyłu okres posiadania przez Skarb Państwa przed 1 lutego 1989 r., co było podstawą do uwzględnienia wniosku o zasiedzenie po 20 latach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | wnioskodawca |
| R. H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 305^4
Kodeks cywilny
Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Posiadacz samoistny służebności w złej wierze nabywa ją przez zasiedzenie z upływem 30 lat.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz samoistny służebności w dobrej wierze nabywa ją przez zasiedzenie z upływem 20 lat.
Pomocnicze
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Dobra wiara posiadacza jest domniemana.
k.c. art. 352 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadaczem służebności jest osoba, która faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności.
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
Definicja dzierżyciela.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Zasada jednolitego funduszu własności państwowej (obowiązujący do 31.01.1989 r.).
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika postępowania.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 517
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie postanowienia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania w sytuacji braku zgodności interesów stron.
pr. bud. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę.
pr. bud. art. 21 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę.
pr. bud. art. 29 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę.
pr. bud. art. 21 § ust. 4
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę.
pr. bud. art. 29 § ust. 5
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością.
Dz.U. Nr 55, poz. 321
Ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy – Kodeks Cywilny
Zmiana przepisów dotyczących zasiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie służebności przesyłu przez poprzedników prawnych wnioskodawcy odbyło się w złej wierze, co wyklucza zastosowanie krótszego, 20-letniego terminu zasiedzenia. • Decyzja administracyjna o pozwoleniu na budowę nie stanowi tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości. • Brak dowodów na zgodę właściciela nieruchomości na wejście na grunt i budowę linii energetycznej. • Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu przez uczestniczkę przerwał bieg terminu zasiedzenia.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca i jego poprzednicy prawni byli posiadaczami w dobrej wierze, dysponując decyzjami administracyjnymi. • Zasiedzenie służebności nastąpiło z dniem 1 stycznia 2004 r. po upływie 20 lat. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.
Godne uwagi sformułowania
nie można pozbawić go jakiegokolwiek znaczenia w rozpoznawanej obecnie sprawie w sytuacji gdy obie linie energetyczne przebiegają przez tą samą działkę będącą własnością uczestniczki postępowania a ich powstanie i eksploatacja mają podobne podstawy i okoliczności, czego wymaga jednolitość ( przynajmniej niesprzeczność ) orzeczeń sądowych i ich tzw. sprawiedliwość wewnętrzna. • nie można zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy zaakceptowanym przez Sąd Rejonowy, że orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie wykładni pojęcia „ dobrej – złej wiary” posiadacza służebności przesyłu czy służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu jest ugruntowane i zaleca przyjmowanie dobrej wiary zawsze w przypadku wykazania się przez inwestora decyzją o pozwoleniu na budowę linii napowietrznej i decyzją o warunkach lokalizacji i realizacji tej inwestycji. • w sytuacji jednak, gdy uczestniczka zaprzecza jakoby jej poprzedniczka prawna wyrażała zgodę na wejście na je grunt w celu realizacji tej inwestycji a wręcz twierdzi, że poprzedni właściciel nie zgadzał się na to a nie wykazano aby było inaczej, a w szczególności gdy brak jest dowodów na to aby właścicielowi nieruchomości doręczono decyzję zezwalającą na wejście na jego grunt w celu budowy linii (złożona do akt decyzja nie zawiera wykazu nieruchomości przez które przebiegać miała linia i ich ewentualnej zgody ) nie można przyjąć aby poprzednik prawny wnioskodawcy objął posiadanie przedmiotowej służebności w dobrej wierze. […]
Skład orzekający
Grzegorz Ślęzak
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Mizera
sędzia
Anna Strzelczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena dobrej i złej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, znaczenie decyzji administracyjnych w kontekście zasiedzenia, przerwanie biegu zasiedzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową linii energetycznej w przeszłości i brakiem zgody właściciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwa energetyczne, a orzeczenie Sądu Okręgowego stanowi ważny głos w dyskusji o dobrej wierze i znaczeniu decyzji administracyjnych.
“Czy linia energetyczna na twojej działce to już twoja służebność? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy zasiedzenie nie następuje.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.