II CA 678/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-10-24
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
dzierżawaprzedwstępna umowaczynszwypowiedzenie umowyczas oznaczonyinwestycjaplanowanie przestrzenneapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok zasądzający od niego na rzecz powodów 24 000 zł tytułem czynszu dzierżawnego za lata 2010-2012, uznając wypowiedzenie umowy za bezskuteczne.

Powodowie domagali się zapłaty 24 000 zł tytułem czynszu dzierżawnego za lata 2010-2012 na podstawie przedwstępnej umowy dzierżawy z 2008 r. Pozwany wypowiedział umowę, twierdząc, że nie mógł zrealizować inwestycji w farmę wiatrową z powodu braku zgody gminy. Sąd pierwszej instancji zasądził żądaną kwotę, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu niższej instancji, podkreślając, że umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej przewidzianych, a takich nie było.

Sprawa dotyczyła zapłaty czynszu dzierżawnego w kwocie 24 000 zł, dochodzonego przez powodów na podstawie przedwstępnej umowy dzierżawy zawartej w dniu 10 czerwca 2008 r. na okres 5 lat. Umowa przewidywała roczny czynsz w wysokości 8000 zł, płatny do 15 czerwca każdego roku. Pozwany, A. L., zamierzał wznieść elektrownie wiatrowe na dzierżawionych gruntach. W 2009 r. pozwany bezskutecznie próbował uzyskać zgodę gminy na zmianę studium zagospodarowania przestrzennego. Następnie, pismem z 7 września 2009 r., pozwany wypowiedział umowę przedwstępną, powołując się na obiektywny brak możliwości realizacji inwestycji. Powodowie nie otrzymali czynszu za lata 2010, 2011 i 2012. Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 24 000 zł wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację pozwanego, oddalił ją i zasądził od pozwanego na rzecz powodów 1 200 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej przewidzianych, a skoro umowa nie zawierała takich postanowień, wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne. Sąd odrzucił zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 353(1) k.c., art. 471 k.c. i art. 233 § 1 k.p.c., podkreślając, że powodowie dochodzili czynszu, a nie odszkodowania, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych nie były uzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie jest bezskuteczne, ponieważ umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej przewidzianych, a brak takich postanowień uniemożliwia jej wcześniejsze rozwiązanie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że umowa zawarta na czas oznaczony ma cechę trwałości i może być rozwiązana tylko na warunkach określonych w umowie. Ponieważ umowa stron nie przewidywała możliwości jej wcześniejszego rozwiązania, wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznapowód
K. K. (2)osoba_fizycznapowód
A. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

Swoboda umów jest ograniczona przez granice wyznaczone przez właściwość (naturę) stosunku prawnego, ustawy i zasady współżycia społecznego.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, co nie było przedmiotem żądania w tej sprawie.

k.c. art. 673 § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy wypowiedzenia umowy najmu zawartej na czas oznaczony.

k.c. art. 704

Kodeks cywilny

Dotyczy wypowiedzenia umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej przewidzianych. Wypowiedzenie umowy bez podstawy umownej jest bezskuteczne. Powodowie dochodzili czynszu, a nie odszkodowania, co wyklucza zastosowanie art. 471 k.c. w kontekście zarzutów pozwanego. Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i mieściła się w granicach swobody sędziowskiej.

Odrzucone argumenty

Umowa przedwstępna dzierżawy nie jest umową najmu ani dzierżawy, co pozwala na jej wypowiedzenie w każdym czasie (naruszenie art. 353(1) k.c.). Pozwany powinien być zwolniony z zapłaty czynszu mimo wypowiedzenia umowy (naruszenie art. 471 k.c.). Pozwany mógł wypowiedzieć umowę, gdyż nie przewidziano w niej okoliczności ograniczających to prawo (naruszenie art. 673 § 3 k.c. w zw. z art. 704 k.c.). Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego (naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Longina Góra

sędzia

Jerzy Dydo

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów zawartych na czas oznaczony, zwłaszcza gdy strony nie przewidziały konkretnych przyczyn wcześniejszego rozwiązania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przedwstępnej dzierżawy z elementami inwestycyjnymi; ogólne zastosowanie do innych umów na czas oznaczony wymaga analizy ich specyfiki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące trwałości umów na czas oznaczony i skutków ich bezpodstawnego wypowiedzenia, co jest istotne dla praktyki obrotu cywilnoprawnego.

Czy można wypowiedzieć umowę dzierżawy na czas oznaczony, bo plany inwestycyjne się nie powiodły? Sąd mówi: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 24 000 PLN

czynsz dzierżawny: 24 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 678/13Sygn. akt II Ca 678/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2013r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Longina Góra SO Jerzy Dydo Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa K. K. (1) i K. K. (2) przeciwko A. L. o zapłatę 24.000zł na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt I C 369/13 I oddala apelację; II zasądza od pozwanego na rzecz powodów 1.200zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 678/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem zasądzono od pozwanego na rzecz powodów kwotę 24 000 zł, z odsetkami ustawowymi od poszczególnych kwot 8000 zł oraz orzeczono o kosztach procesu, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - w dniu 10 czerwca 2008 r. strony zawarły przedwstępną umowę dzierżawy działek gruntu nr (...) na okres 5 lat, ustalając czynsz roczny na kwotę 8000 zł, który miał być płatny do dnia 15 czerwca każdego roku kalendarzowego; w preambule tej umowy strony wskazały, że dzierżawca – A. L. – zamierza wznieść elektrownie wiatrowe na terenach należących do właściciela nieruchomości, to jest powodów, o ile warunki techniczne na to pozwolą; w myśl § (...) umowy dzierżawca był uprawniony do złożenia wezwania do zawarcia umowy dzierżawy w okresie do 5 lat od dnia podpisania umowy przedwstępnej, a w braku wezwania dzierżawcy w tym terminie umowa przedwstępna miała wygasnąć, chyba że strony przedłużą okres jej obowiązywania w drodze aneksu ; zgodnie z § (...) umowy czynsz miał być płatny raz w roku 15 dnia czerwca każdego roku na numer rachunku bankowego powodów. -pismem z dnia 29 czerwca 2009r. pozwany zwrócił się do rady Gminy K. z wnioskiem w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K. i o przyjęcie uchwały umożliwiającej pozwanemu wzniesienie parku wiatrowego w obrębach wsi S. i D. . Gmina K. nie uwzględniła tego wniosku pozwanego; - powodowie nie otrzymali od pozwanego czynszu za korzystanie z przedmiotowych działek za lata 2010, 2011 i 2012; - pismem z dnia 07 września 2009r. pozwany złożył powodom oświadczenie o wypowiedzeniu przedwstępnej umowy dzierżawy w trybie natychmiastowym z uwagi na obiektywny brak możliwości realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci farm elektrowni wiatrowych (nie przystąpienie przez władze gminy do wymaganej dla danego typu inwestycji zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego). W ocenie sądu powództwo podlegało uwzględnieniu. Zawarta przez strony umowa nie zawierała żadnych dodatkowych warunków, które mieli spełnić powodowie, a których niewykonanie zwalniałoby pozwanego od zapłaty czynszu - miał on bowiem płacić czynsz do dnia zawarcia umowy dzierżawy, bądź do wygaśnięcia lub wypowiedzenia tej umowy. Tymczasem umowa dzierżawy została zawarta na czas określony, a zatem bez zawarcia w umowie określonych okoliczności - których w umowie nie zamieszczono - a których spełnienie umożliwiało wypowiedzenie umowy, nie było możliwe ani dopuszczalne wypowiedzenie łaczącej strony umowy zawartej na czas określony przed upływem okresu jej obowiązywania. W apelacji pozwany zarzucił : 1. naruszenie przepisu art. 353(1) kc przez uznanie, że pozwany powinien był stosować się przy wypowiedzeniu umowy do ograniczeń właściwych dla umowy najmu i dzierżawy, gdy tymczasem przedmiotowa umowa przedwstępna nie jest umową najmu ani dzierżawy; 2. naruszenie przepisu art. 471 kc przez błędne zastosowanie i zobowiązanie pozwanego do zapłaty czynszu mimo wypowiedzenia umowy oraz faktu, że po wypowiedzeniu umowy powód nie świadczył żadnego świadczenia ekwiwalentnego w stosunku dożądanej kwoty czynszu; 3. naruszenie art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc przez ich błędne zastosowanie i uznanie , że pozwany mógł wypowiedzieć umowę tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w jej treści, gdy tymczasem stron nie łączyła umowa dzierżawy ani żadna umowa nienazwana; 3. naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do ustalenia, że strony nie przewidziały możliwości jej zakończenia przed upływem pięciu lat; Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej liczne zarzuty w żadnym stopniu nie podważają trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z potrzeby ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów. Tylko dodatkowo odnośnie zarzutów apelacji należy wskazać na następujące kwestie : -bezspornym było, że strony łączyła umowa zawarta na czas oznaczony, a istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie, wobec czego brak takich postanowień w umowie - co było bezsporne - nie daje możliwości rozwiązania umowy przed upływem okresu jej obowiązywania; - w niniejszej sprawie strony w umowie z dnia 10 czerwca 2008 r. takiej możliwości nie przewidziały, jak i takiego rozwiązania nawet nie dopuściły, wobec czego wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne; -skoro zatem czynsz miał być płatny raz w roku, do dnia 15 czerwca każdego roku kalendarzowego, którego to czynszu za lata 2010, 2011 i 2012 pozwany nie uregulował, to żądanie pozwu podlegało uwzględnieniu; -nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 471 kc , skoro powodowie nie dochodzili odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, lecz jedynie czynszu z tytułu łączącej strony umowy; -nie jest także uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc , skoro skarżący nie przedstawił w istocie wniosków ani środków dowodowych, które podważałyby trafność ustaleń sądu pierwszej instancji, ponieważ za niewystarczające należy uznać oparcie w tym zakresie zarzutów apelacji jedynie na własnym przekonaniu o innej, niż przyjął sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, do czego w istocie sprowadza się apelacja; - co do zasady, wykazanie przez stronę,że sąd naruszył przepis art. 233 § 1 kpc oraz że fakt ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być zastąpione jedynie odmienną interpretacją dowodów zebranych w sprawie, chyba że strona jednocześnie wykaże, że przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia ocena dowodów przekracza granice przysługującej sądowi w tym zakresie swobody; oznacza to, że postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, do czego w istocie sprowadza się apelacja; skarżący może natomiast i powinien wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami prawnymi, że sąd rażąco naruszył ustanowione w tym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co jednak nie zostało skutecznie uczynione; -nie jest także uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 353(1) kc , dającego stronom możliwość swobodnego kształtowania stosunku prawnego, przy czym swoboda ta jest właśnie wyznaczona przez granice wskazane w tym przepisie, wobec czego twierdzenie skarżącego, że stronom przysługiwała możliwość wypowiedzenia łączącej ich umowy w każdym czasie jest dowolne i nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, dlatego też odwoływanie się do wskazanych przez skarżącego przepisów art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc jest zbędne; Z tych przyczyn apelacja pozwanego jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc /, natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI