II CA 676/15

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-09-17
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
czynszmedianadużycie prawazasady współżycia społecznegoart. 5 k.c.gminanajemcaroszczenie

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, uznając, że dochodzenie przez gminę należności czynszowych i za media od schorowanego najemcy nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego.

Pozwany złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego od niego na rzecz gminy należności za najem lokalu i media, argumentując naruszeniem art. 5 k.c. z uwagi na jego trudną sytuację życiową i zdrowotną. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że dochodzenie przez gminę należności jest realizacją jej prawa zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, a sytuacja pozwanego nie uzasadnia zastosowania art. 5 k.c.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, który zasądził od pozwanego na rzecz Gminy (...) należności z tytułu czynszu najmu i mediów. Pozwany zarzucił w apelacji naruszenie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) poprzez niezastosowanie go i zasądzenie należności, mimo że jest osobą schorowaną i niezdolną do pracy. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną. Przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i stwierdził, że dochodzenie przez gminę należności jest uprawnieniem realizowanym zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, zwłaszcza że nieruchomości te służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Sąd podkreślił, że samo powołanie się na klauzulę generalną z art. 5 k.c. bez wskazania konkretnych naruszonych zasad współżycia społecznego oraz bez wykazania, że sytuacja pozwanego stanowi wyjątkową podstawę do ochrony jego interesów ponad interes strony powodowej, nie jest wystarczające do podważenia zasadności dochodzonego roszczenia. Oddalono apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dochodzenie przez gminę należności jest realizacją jej prawa zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, a sytuacja pozwanego nie stanowi szczególnej podstawy do ochrony jego interesów ponad interes strony powodowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dochodzenie należności przez gminę z tytułu najmu i mediów jest zgodne z przeznaczeniem jej prawa, a nieruchomości te służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców. Sytuacja pozwanego, mimo jego trudności życiowych, nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zastosowanie art. 5 k.c. i odmowę ochrony prawu podmiotowemu gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Gmina (...)

Strony

NazwaTypRola
Gminy (...)instytucjapowód
D. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis znajduje zastosowanie jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy działania lub zaniechania uprawnionego w ramach realizacji swojego prawa należało by uznać za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Samo dochodzenie należności nie stanowi nadużycia prawa.

Pomocnicze

k.c. art. 659 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 680

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochodzenie należności przez gminę z tytułu czynszu i mediów jest realizacją jej prawa zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Nieruchomości komunalne służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców, co uzasadnia windykację należności. Sytuacja życiowa i zdrowotna pozwanego nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania art. 5 k.c. i odmowy ochrony prawu gminy.

Odrzucone argumenty

Zasądzenie należności od schorowanego i niezdolnego do pracy pozwanego stanowi naruszenie art. 5 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Samo dochodzenie przez stronę powodową roszczenia o zapłatę nie pozwala na ocenę, iż realizacja tego uprawnienia stanowi oczywiste naruszenie art. 5 k.c. Samo bowiem powołanie się na klauzulę generalną zawartą w treści art. 5 k.c. nie wystarcza do podważenia powszechnie obowiązującego prawa Zasadą bowiem pozostaje, iż to prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej. Ingerencja w zakres przysługującego prawa powinna być zatem uzasadniona szczególnymi względami i każdorazowo uzasadniona całokształtem okoliczności sprawy.

Skład orzekający

Agnieszka Terpiłowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście dochodzenia należności przez jednostki samorządu terytorialnego od najemców, zwłaszcza w przypadku trudnej sytuacji życiowej dłużnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najmu lokalu komunalnego i argumentacji opartej na art. 5 k.c. Wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem podmiotowym wierzyciela (gminy) a trudną sytuacją życiową dłużnika, pokazując granice stosowania klauzuli generalnej z art. 5 k.c.

Czy gmina może żądać czynszu od schorowanego najemcy? Sąd rozstrzyga dylemat art. 5 k.c.

0

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Ca 676/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2015r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Agnieszka Terpiłowska na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: Gminy (...) przeciwko: D. P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 15 kwietnia 2015 roku sygn. akt VIII C 2120/15 oddala apelację. UZASADNIENIE Apelacja nie była zasadna. Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych w sprawie i Sąd Okręgowy te ustalenia przyjmuje w całości za własne. Sąd drugiej instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego w związku z powyższym w oparciu o treść art. 505 1 3 § 2 k.p.c. uzasadnienie zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku. Skarżący w apelacji zarzucił naruszenie art. 5 k.c. przez jego niezastosowanie i zasądzenie od pozwanego na rzecz strony powodowej żądanej kwoty w sytuacji gdy pozwany jest osobą schorowaną i niezdolną do pracy. Powołany przez skarżącego przepis znajduje zastosowanie jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy działania lub zaniechania uprawnionego w ramach realizacji swojego prawa należało by uznać za sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Sąd pierwszej instancji bardzo szczegółowo odniósł się do podstaw faktycznych żądania, którego źródłem były obciążające pozwanego opłaty związane z zawartą umową najmu. Pozwany w spornym okresie nie uiszczał ciążących na nim opłat z tytułu czynszu najmu oraz dostawy mediów. Dochodzenie należności w tym zakresie, jest uprawnieniem strony powodowej, które realizowała zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swojego prawa (na podstawie art. 659 § 1 k.c. w zw. z art. 680 k.c. ). Należy zwrócić uwagę, iż wchodzące do zasobu mieszkaniowego strony powodowej nieruchomości służą realizacji obowiązków gminy w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jej mieszkańców. Strona powodowa w interesie pozostałych mieszkańców oraz prawidłowej gospodarki swoim mieniem jest uprawniona do dochodzenia należności nieuiszczanych przez najemców mimo ciążącego na nich obowiązku. Trudno uznać w związku z tym, iż dochodząc należności strona powodowa nadużywa swojego prawa i nie należy przyznać jej ochrony. Skarżący nie wyjaśnił, jakie zasady współżycia społecznego zostały naruszone przez stronę powodową. Samo dochodzenie przez stronę powodową roszczenia o zapłatę nie pozwala na ocenę, iż realizacja tego uprawnienia stanowi oczywiste naruszenie art. 5 k.c. Pozwany winien był wskazać, jaka norma społecznie przyjęta i powszechnie akceptowana w jego ocenie została naruszona w ten sposób. Samo bowiem powołanie się na klauzulę generalną zawartą w treści art. 5 k.c. nie wystarcza do podważenia powszechnie obowiązującego prawa ( por. wyrok TK z dnia 17 października 2000 r. SK 5/99, OTK 2000, Nr 7, poz. 254, wyroki z dnia 22 listopada 1994 r., II CRN 127/94, z dnia 3 lutego 1998 r., I CKN 459/97; z dnia 14 października 1998 r., II CKN 928/97; z dnia 7 maja 2003 r., IV CKN 120/01; z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 263/06, Legalis ). Skarżący natomiast w apelacji powoływał się jedynie ogólnikowo na swoją trudną sytuację życiową, osobistą i materialną nie wskazując dlaczego uważa, iż korzystając z cudzego lokalu miałby to czynić bez uiszczania stosownych opłat. W toku postępowania Pozwany wskazywał jeszcze, iż jest osobą bezrobotną i korzysta w pomocy (...) w W. . W orzecznictwie przyjmuje się, iż stosowanie art. 5 k.c. jako podstawy ochrony musi być bardzo efektem uzasadnionej i szczególnej sytuacji. Zasadą bowiem pozostaje, iż to prawa podmiotowe korzystają z ochrony prawnej. Ingerencja w zakres przysługującego prawa powinna być zatem uzasadniona szczególnymi względami i każdorazowo uzasadniona całokształtem okoliczności sprawy ( por. wyrok SN z dnia 22 listopada 1994 r., II CRN 127/94, Legalis ). Brak jest podstaw do uznania, iż sytuacja pozwanego stanowi taką szczególną podstawę, w której ochrona prawna istotnych interesów pozwanego byłaby bardziej uzasadniona niż ochrona strony powodowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI