II CA 676/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok zasądzający od niego na rzecz powoda 24 000 zł tytułem czynszu dzierżawnego za lata 2010-2012, uznając wypowiedzenie umowy za bezskuteczne.
Powód dochodził zapłaty czynszu dzierżawnego za lata 2010-2012 na podstawie przedwstępnej umowy dzierżawy zawartej na 5 lat. Pozwany wypowiedział umowę, twierdząc, że nie mógł zrealizować planów inwestycyjnych. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne, gdyż umowa zawarta na czas określony nie przewidywała takiej możliwości. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu niższej instancji.
Sprawa dotyczyła zapłaty czynszu dzierżawnego w kwocie 24 000 zł, dochodzonego przez powoda na podstawie przedwstępnej umowy dzierżawy gruntów zawartej na okres 5 lat. Pozwany wypowiedział umowę w trybie natychmiastowym, powołując się na niemożność realizacji planów inwestycyjnych związanych z budową farm elektrowni wiatrowych. Sąd Rejonowy zasądził dochodzoną kwotę, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne, ponieważ umowa zawarta na czas określony nie zawierała postanowień umożliwiających jej wcześniejsze rozwiązanie. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdził, że umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej przewidzianych, a skoro takich postanowień brakowało, wypowiedzenie było nieskuteczne. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej określonych. Brak takich postanowień uniemożliwia jej wcześniejsze rozwiązanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa dzierżawy zawarta na czas określony ma cechę trwałości, a jej wcześniejsze rozwiązanie jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych w umowie. Ponieważ umowa stron nie zawierała takich postanowień, wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Swoboda kształtowania stosunku prawnego jest ograniczona przez granice wskazane w tym przepisie. Twierdzenie o możliwości wypowiedzenia umowy w każdym czasie jest dowolne i nie znajduje uzasadnienia prawnego.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, gdy powód dochodził jedynie czynszu z tytułu umowy, a nie odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.
k.c. art. 673 § § 3
Kodeks cywilny
Błędne zastosowanie, gdy umowa nie była umową najmu, a jej wypowiedzenie było możliwe tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w jej treści.
k.c. art. 704
Kodeks cywilny
Błędne zastosowanie, gdy umowa nie była umową dzierżawy, a jej wypowiedzenie było możliwe tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w jej treści.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu nie może być zastąpiony odmienną interpretacją dowodów, chyba że ocena dowodów przekracza granice swobody sądu. Strona musi wykazać rażące naruszenie zasad oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawarta na czas oznaczony może być rozwiązana tylko w przypadkach w niej określonych. Brak postanowień w umowie umożliwiających jej wcześniejsze rozwiązanie czyni wypowiedzenie bezskutecznym. Pozwany jest zobowiązany do zapłaty czynszu za okres po bezskutecznym wypowiedzeniu.
Odrzucone argumenty
Możliwość wypowiedzenia umowy w każdym czasie na podstawie art. 353(1) k.c. Naruszenie art. 471 k.c. przez zasądzenie czynszu mimo wypowiedzenia i braku świadczenia ekwiwalentnego. Naruszenie art. 673 § 3 k.c. w zw. z art. 704 k.c. przez błędne zastosowanie i uznanie, że wypowiedzenie było możliwe tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w umowie. Naruszenie art. 233 § 1 kpc przez dowolną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie brak takich postanowień w umowie - co było bezsporne - nie daje możliwości rozwiązania umowy przed upływem okresu jej obowiązywania wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, do czego w istocie sprowadza się apelacja
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Longina Góra
sędzia
Jerzy Dydo
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów zawartych na czas oznaczony, zwłaszcza gdy umowa nie zawiera klauzul umożliwiających wcześniejsze rozwiązanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przedwstępnej dzierżawy, ale zasady dotyczące umów na czas oznaczony są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące umów terminowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, że brak odpowiednich zapisów w umowie może prowadzić do niekorzystnych skutków dla strony chcącej ją rozwiązać.
“Umowa na czas określony: kiedy można ją wypowiedzieć, gdy brakuje zapisów?”
Dane finansowe
WPS: 24 000 PLN
czynsz dzierżawny: 24 000 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 676/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2013r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Longina Góra SO Jerzy Dydo Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa K. K. przeciwko A. L. o zapłatę 24.000zł na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt I C 370/13 I oddala apelację; II zasądza od pozwanego na rzecz powoda 1.200zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 676/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 24 000 zł, z odsetkami ustawowymi od poszczególnych kwot 8000 zł oraz orzeczono o kosztach procesu, opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - w dniu 10 czerwca 2008 r. strony zawarły przedwstępną umowę dzierżawy działek gruntu na okres 5 lat, ustalając czynsz roczny na kwotę 8000 zł, który miał być płatny do dnia 15 czerwca każdego roku kalendarzowego; pismem z dnia 7 września 2009 r. pozwany wypowiedział umowę w trybie natychmiastowym z uwagi na obiektywny brak możliwości realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci farm elektrowni wiatrowych wobec braku przystąpienia przez gminę do dokonania stosownej zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego; pismem z dnia 12 lutego 2012 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty czynszu w kwocie 8000 zł za rok 2010, 8000 zł za rok 2011 oraz 8000 zł za rok 2012 . W ocenie sądu powództwo podlegało uwzględnieniu. Zawarta przez strony umowa nie zawierała żadnych dodatkowych warunków, które mieli spełnić powodowie, a których niewykonanie zwalniałoby pozwanego od zapłaty czynszu - miał on bowiem płacić czynsz do dnia zawarcia umowy dzierżawy, bądź do wygaśnięcia lub wypowiedzenia tej umowy. Tymczasem umowa dzierżawy została zawarta na czas określony, a zatem bez zawarcia w umowie określonych okoliczności - których w umowie nie zamieszczono - a których spełnienie umożliwiało wypowiedzenie umowy, nie było możliwe ani dopuszczalne wypowiedzenie łaczącej strony umowy zawartej na czas określony przed upływem okresu jej obowiązywania. W apelacji pozwany zarzucił : 1. naruszenie przepisu art. 353(1) kc przez uznanie, że pozwany powinien był stosować się przy wypowiedzeniu umowy do ograniczeń właściwych dla umowy najmu i dzierżawy, gdy tymczasem przedmiotowa umowa przedwstępna nie jest umową najmu ani dzierżawy; 2. naruszenie przepisu art. 471 kc przez błędne zastosowanie i zobowiązanie pozwanego do zapłaty czynszu mimo wypowiedzenia umowy oraz faktu, że po wypowiedzeniu umowy powód nie świadczył żadnego ekwiwalentnego świadczenia w stosunku do żądanej kwoty czynszu; 3. naruszenie art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc przez ich błędne zastosowanie i uznanie ,że pozwany mógł wypowiedzieć umowę tylko w razie wystąpienia okoliczności wskazanych w jej treści, gdy tymczasem stron nie łączyła umowa dzierżawy ani żadna umowa nienazwana; 3. naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do ustalenia, że strony nie przewidziały możliwości jej zakończenia przed upływem pięciu lat. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej liczne zarzuty w żadnym stopniu nie podważają trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z potrzeby ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów. Tylko dodatkowo odnośnie zarzutów apelacji należy wskazać na następujące kwestie : -bezspornym było, że strony łączyła umowa zawarta na czas oznaczony, a istotną cechą takiej umowy jest to, że może ona być rozwiązana tylko w wypadkach określonych w umowie, wobec czego brak takich postanowień w umowie - co było bezsporne - nie daje możliwości rozwiązania umowy przed upływem okresu jej obowiązywania; - w niniejszej sprawie strony w umowie z dnia 10 czerwca 2008 r. takiej możliwości nie przewidziały, jak i takiego rozwiązania nawet nie dopuściły, wobec czego wypowiedzenie dokonane przez pozwanego było bezskuteczne; -skoro zatem czynsz miał być płatny raz w roku, do dnia 15 czerwca każdego roku kalendarzowego, którego to czynszu za lata 2010 , 2011 i 2012 pozwany nie uregulował, to żądanie pozwu podlegało uwzględnieniu; -nie ma podstaw do przyjęcia naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 471 kc , skoro powodowie nie dochodzili odszkodowania z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, lecz jedynie czynszu z tytułu łączącej strony umowy; -nie jest także uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 kpc , skoro skarżący nie przedstawił w istocie wniosków ani środków dowodowych, które podważałyby trafność ustaleń sądu pierwszej instancji, ponieważ za niewystarczające należy uznać oparcie w tym zakresie zarzutów apelacji jedynie na własnym przekonaniu o innej, niż przyjął sąd, wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu, do czego w istocie sprowadza się apelacja; - co do zasady, wykazanie przez stronę,że sąd naruszył przepis art. 233 § 1 kpc oraz że fakt ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być zastąpione jedynie odmienną interpretacją dowodów zebranych w sprawie, chyba że strona jednocześnie wykaże, że przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia ocena dowodów przekracza granice przysługującej sądowi w tym zakresie swobody; oznacza to, że postawienie zarzutu naruszenia tego przepisu nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów, do czego w istocie sprowadza się apelacja; skarżący może natomiast i powinien wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami prawnymi, że sąd rażąco naruszył ustanowione w tym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co jednak nie zostało skutecznie uczynione; -nie jest także uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 353(1) kc , dającego stronom możliwość swobodnego kształtowania stosunku prawnego, przy czym swoboda ta jest właśnie wyznaczona przez granice wskazane w tym przepisie, wobec czego twierdzenie skarżącego, że stronom przysługiwała możliwość wypowiedzenia łączącej ich umowy w każdym czasie jest dowolne i nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego, dlatego też odwoływanie się do wskazanych przez skarżącego przepisów art. 673 § 3 kc w zw. z art. 704 kc jest zbędne. Z tych przyczyn apelacja pozwanego jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc /, natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI