II CA 670/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego, który oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży nieruchomości.
Powód domagał się pozbawienia wykonalności aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży nieruchomości, twierdząc, że pozwany nie zwrócił mu samochodu, który miał stanowić część zapłaty. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał, aby cena nieruchomości była inna niż w akcie notarialnym, ani aby istniało ustne porozumienie dotyczące zwrotu samochodu. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia i wnioski sądu pierwszej instancji.
Powód M. S. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 13 sierpnia 2012 r., dotyczącego sprzedaży nieruchomości, któremu nadano klauzulę wykonalności. Powód argumentował, że pozwany nie zwrócił mu samochodu o wartości 18.000 zł, który miał być częścią zapłaty za nieruchomość, w związku z czym nie powinien być zobowiązany do zapłaty pozostałej kwoty 10.000 zł. Pozwany twierdził, że rzeczywista cena nieruchomości wynosiła 38.000 zł. Sąd Rejonowy w Kaliszu oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał, aby cena nieruchomości była inna niż wskazana w akcie notarialnym, ani aby istniało ustne porozumienie dotyczące zwrotu samochodu. Sąd uznał, że twierdzenia powoda były niespójne i niepoparte dowodami. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że powód nie wykazał, aby treść aktu notarialnego nie odpowiadała faktycznej umowie stron, a jego zeznania były niespójne i nieprzekonujące.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał przesłanek do uwzględnienia powództwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie udowodnił, iż treść aktu notarialnego nie odpowiada faktycznej umowie stron, a jego twierdzenia dotyczące ustnego porozumienia były niespójne i niepoparte dowodami. Dowodzenie odmiennej ceny niż w akcie notarialnym lub istnienia ustnych umów było niedopuszczalne w tym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany M. G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał, że treść aktu notarialnego nie odpowiada treści faktycznej umowy stron. Twierdzenia powoda dotyczące ustnego porozumienia były niespójne i niepoparte dowodami. Dowodzenie odmiennej ceny niż w akcie notarialnym lub istnienia ustnych umów było niedopuszczalne w tym trybie.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie zwrócił powodowi samochodu, co powinno skutkować brakiem obowiązku zapłaty reszty ceny nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nie było dopuszczalne w niniejszym procesie dowodzenie faktu ustalenia odmiennej niż wynika to z aktu notarialnego ceny sprzedaży nieruchomości w drodze zeznań świadków lub z przesłuchania stron. twierdzenie pozwanego, że strony przy zawarciu umowy sprzedaży ustaliły inna cenę niż określona w akcie notarialnym byłoby dowodzeniem przeciwko osnowie dokumentu, natomiast twierdzenie powoda, iż jego zobowiązanie do zapłaty było wynikiem ustnej umowy, według której pozwany miał mu zwrócić samochód a w akcie notarialnym brak takiego ustalenia, mimo, że było to przedmiotem umowy, jest dowodzeniem ponad osnowę dokumentu. powód nie wykazał żadnej przesłanki do uwzględnienia powództwa. Jego zeznania, tak jak zasadnie stwierdził sąd pierwszej instancji nie zasługują na danie im wiary, gdyż są nie konsekwentne i nie przekonujące a także nie poparte żadnym innym dowodem. Uznać więc należy, że powód skutecznie nie zaprzeczył treści przedmiotowego aktu notarialnego.
Skład orzekający
Janusz Roszewski
przewodniczący
Barbara Mokras
sędzia sprawozdawca
Paweł Szwedowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że w powództwie opozycyjnym przeciwko aktowi notarialnemu, ciężar udowodnienia istnienia ustnych porozumień lub odmiennej ceny spoczywa na powodzie, a jego twierdzenia muszą być spójne i poparte dowodami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy typowego sporu o zapłatę ceny nieruchomości, gdzie powód próbuje podważyć akt notarialny powołując się na ustne ustalenia. Jest to interesujące z perspektywy praktyki obrotu nieruchomościami i dowodzenia w sprawach cywilnych.
“Czy ustne ustalenia mogą podważyć akt notarialny? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 670/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 13 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Roszewski Sędziowie: SSO Barbara Mokras (spr.) SSO Paweł Szwedowski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko M. G. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 7 października 2013r. sygn. akt I C 464/13 I. oddala apelację, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. II Ca 670/13 UZASADNIENIE Powód M. S. w pozwie przeciwko pozwanemu M. G. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 13 sierpnia 2012 r. dotyczącego sprzedaży powodowi przez pozwanego nieruchomości położonej w Ż. działka nr (...) , zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 18 stycznia 2013 r. oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 7 października 2013 r. oddalił powództwo i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.217 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygniecie swoje sąd pierwszej instancji oparł na następujących ustaleniach: w dniu 13 sierpnia 2012 r. powód M. S. i jego małżonka K. S. oraz pozwany M. G. zawarli notarialną umowę sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) , o powierzchni 0,1007 ha, położoną w Ż. , dla której Sąd Rejonowy w Kaliszu prowadzi księgę wieczystą (...) . Strona sprzedającą był pozwany, zaś kupującymi powód i jego żona – nabyli oni nieruchomość do wspólności ustawowej. Cenę nieruchomości strony określiły na 20.000 zł. , z czego, jak wynika z treści w/w aktu notarialnego, część tej ceny t.j. 10.000 zł. zapłacona została pozwanemu w dniu zawarcia umowy, przed podpisaniem aktu notarialnego, zaś pozostałą część – 10.000 zł. powód wraz z małżonką mieli uiścić do dnia 31 grudnia 2012 r. poddając się w tym zakresie egzekucji. W treści aktu notarialnego brak jest nawiązania do jakiejkolwiek innej umowy pisemnej lub ustnej, w tym kupna – sprzedaży samochodu czy też umowy przedwstępnej. Sąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem z dnia 18 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. I Co 129/13 nadał klauzulę wykonalności § 6 powoływanego powyżej aktu notarialnego w zakresie kwoty 10.000 zł. Następnie sąd pierwszej instancji podniósł, iż powód dochodzi w niniejszym postępowaniu pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego, któremu nadana została klauzula wykonalności na tej podstawie, że powód zawierając umowę kupna przedmiotowej nieruchomości, płacąc część ceny przed podpisaniem umowy i zobowiązując się do zapłaty reszty ceny w umówionym terminie oraz poddając się w tym zakresie egzekucji, uważał, iż pozwany zwróci powodowi przekazany mu wcześniej ( a właściwie jego ciotce) na poczet ceny nieruchomości samochód o wartości 18.000 zł. Według powoda, skoro pozwany nie zwrócił mu auta, to pozwany nie ma podstaw, żeby w toku postępowania egzekucyjnego dochodzić od powoda reszty ceny – t.j. 10.000 zł. Z kolei pozwany twierdził, że cena nieruchomości w rzeczywistości została ustalona na 38.000 zł., a nie jak wynika z aktu notarialnego 20.000 zł. z czego wartość przekazanego auta – 18.000 zł., wpłacona przez powoda kwota 10.000 zł. oraz zobowiązanie do zapłaty 10.000 zł. i co do tej ostatniej kwoty powód poddał się egzekucji. Sąd pierwszej instancji stwierdził następnie, że nie było dopuszczalne w niniejszym procesie dowodzenie faktu ustalenia odmiennej niż wynika to z aktu notarialnego ceny sprzedaży nieruchomości w drodze zeznań świadków lub z przesłuchania stron. Twierdzenie pozwanego, że strony przy zawarciu umowy sprzedaży ustaliły inna cenę niż określona w akcie notarialnym byłoby dowodzeniem przeciwko osnowie dokumentu, natomiast twierdzenie powoda, iż jego zobowiązanie do zapłaty było wynikiem ustnej umowy, według której pozwany miał mu zwrócić samochód a w akcie notarialnym brak takiego ustalenia, mimo, że było to przedmiotem umowy, jest dowodzeniem ponad osnowę dokumentu. Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nie wykazał żadnej przesłanki do uwzględnienia powództwa i w związku z tym oddalił je. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów apelacyjnych. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja nie jest zasadna. Zgodnie z art. 840 § 1 k.p.c. dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części, jeżeli m.in. przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym nie będącym orzeczeniem sądu. Zgodzić się należy z apelującym , że tytuł egzekucyjny w postaci aktu notarialnego nie chroni prawomocność materialna (res iudicata). Tym samym w powództwie opozycyjnym skierowanym przeciwko tytułowi wykonawczemu w sytuacji, gdy klauzulę wykonalności otrzymał akt notarialny, dłużnik może skutecznie podnosić zarzut, że obowiązek świadczenia w ogóle nie powstał, poprzez zaprzeczenie treści tego aktu. W przedmiotowej sprawie powód w ostateczności twierdzi, że strony przed zawarciem aktu notarialnego zawarły dodatkowe porozumienie, zgodnie z którym pozwany miał zwrócić powodowi samochód, o którym była mowa wyżej i który miał stanowić częściową (18.000 zł.) zapłatę za nieruchomość i skoro nie zwrócił powodowi samochodu, który przyjął wcześniej na poczet ceny kupna nieruchomości, to obowiązek zapłaty przez powoda dalszej kwoty 10.000 zł. nie istnieje. Powód utrzymuje, że skoro pozwany nie rozliczył się z samochodu to nie może żądać zapłaty reszty ceny nieruchomości, co do której powód w akcie notarialnym poddał się egzekucji. Stwierdzić jednak należy, że powód nie wykazał, iż treść aktu notarialnego, stanowiącego, po nadaniu mu klauzuli wykonalności, tytuł wykonawczy nie odpowiada treści faktycznej umowy stron. Sam powód w swych twierdzeniach nie jest konsekwentny – w pozwie nie podaje, że strony umówiły się na zwrot samochodu i dlatego powód zobowiązał się do dalszej zapłaty 10.000 zł., powołuje się jedynie w pozwie na umowę sprzedaży samochodu z dnia 25 kwietnia 2012 r., dopiero słuchany informacyjnie w dniu 15 maja 2013 r. twierdzi, że pozwany miał mu zwrócić samochód przyjęty wcześniej na poczet ceny działki i nie umie przy tym wyjaśnić czemu ustnych porozumień nie umieszczono w treści aktu notarialnego. Sprzeczne są też twierdzenia powoda co do ceny sprzedaży pozwanemu przedmiotowego samochodu, jak też różne są w tym zakresie pisemne umowy. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że powód nie wykazał żadnej przesłanki do uwzględnienia powództwa. Jego zeznania, tak jak zasadnie stwierdził sąd pierwszej instancji nie zasługują na danie im wiary, gdyż są nie konsekwentne i nie przekonujące a także nie poparte żadnym innym dowodem. Uznać więc należy, że powód skutecznie nie zaprzeczył treści przedmiotowego aktu notarialnego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że apelacja jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy i na zasadzie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI