II Ca 655/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-09-10
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościhipotekaodrębna własność lokaliakt notarialnysąd wieczystoksięgowyobciążeniawpisy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego o odmowie zamknięcia ksiąg wieczystych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że hipoteka nie stanowi przeszkody do zamknięcia księgi i założenia nowych.

Sąd Rejonowy oddalił wnioski o zamknięcie ksiąg wieczystych dla lokali, wskazując na wpisaną hipotekę i brak rozporządzeń dotyczących jej losów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił to postanowienie. Uznał, że hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowych ksiąg, ponieważ w przypadku przeniesienia nieruchomości do nowej księgi, obciążenia są przenoszone z urzędu, co nie narusza praw wierzyciela hipotecznego.

Sprawa dotyczyła wniosków o zamknięcie ksiąg wieczystych dla lokali mieszkalnych i ustanowienie odrębnej własności. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił te wnioski, powołując się na wpisaną w dziale IV księgi wieczystej hipotekę umowną kaucyjną, odnośnie której wniosek nie zawierał rozporządzeń. Sąd pierwszej instancji uznał również, że zamknięcie księgi nie jest czynnością techniczną i że istniejące obciążenia uniemożliwiają dalsze wpisy oraz właściwe określenie udziałów właścicieli w częściach wspólnych. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację uczestników, uznał zarzuty za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy podkreślił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W ocenie sądu odwoławczego, umowna zmiana wielkości udziałów wszystkich lokali mieszkalnych w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, dokonana w akcie notarialnym, była uregulowana właściwie. Kluczową kwestią było stanowisko sądu pierwszej instancji dotyczące hipoteki. Sąd Okręgowy stwierdził, że w przypadku założenia nowej księgi wieczystej dla części lub całej obciążonej nieruchomości, sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa, ciężary i ograniczenia, w tym hipotekę. Taka czynność nie narusza interesów wierzyciela hipotecznego, ponieważ następuje jedynie przeniesienie istniejącego wpisu. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma przeszkód do zamknięcia dotychczasowych ksiąg, założenia nowych i przeniesienia hipoteki, co pozwoli na usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księgach a rzeczywistym stanem prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowej księgi, ponieważ w przypadku przeniesienia nieruchomości do nowej księgi, obciążenia są przenoszone z urzędu, co nie narusza praw wierzyciela hipotecznego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona. Podkreślił, że w przypadku założenia nowej księgi wieczystej dla obciążonej nieruchomości, sąd z urzędu przenosi wszystkie obciążenia, w tym hipotekę, co nie powoduje wygaśnięcia hipoteki ani naruszenia praw wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

uczestnicy (skarżący)

Strony

NazwaTypRola
K. K. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
S. K.osoba_fizycznawnioskodawca
R. M.osoba_fizycznawnioskodawca
E. M.osoba_fizycznawnioskodawca
J. L.osoba_fizycznawnioskodawca
E. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. M.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
T. D.osoba_fizycznawnioskodawca
D. C.osoba_fizycznawnioskodawca
B. W.osoba_fizycznawnioskodawca
D. W.osoba_fizycznawnioskodawca
A. W.osoba_fizycznawnioskodawca
K. K. (1)osoba_fizycznauczestnik
S. K.osoba_fizycznauczestnik
J. L.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 626(8) § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zawężony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

k.p.c. art. 626(1) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w sprawach wieczystoksięgowych.

u.k.w.h. art. 22

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 76 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

rozp. MS art. 51 a § pkt. 1, 2, 3 w zw. z § 11 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowej księgi, ponieważ obciążenia są przenoszone z urzędu. Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania treści i formy wniosku, dokumentów oraz treści księgi.

Odrzucone argumenty

Oddalenie wniosków o zamknięcie księgi wieczystej z powodu wpisanej hipoteki i braku rozporządzeń dotyczących jej losów.

Godne uwagi sformułowania

kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zawężona zamknięcie księgi wieczystej nie jest tylko czynnością techniczną w razie założenia nowej księgi wieczystej dla części obciążonej nieruchomości [...] sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa , ciężary i ograniczenia nie ma żadnych podstaw do uznania, aby w takiej sytuacji nastapilo wygaśnięcie hipoteki usunięcie niezgodności miedzy stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Aleksandra Żurawska

sędzia

Piotr Rajczakowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zamknięcia ksiąg wieczystych w przypadku istnienia obciążeń hipotecznych oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obciążeniami hipotecznymi przy zakładaniu nowych ksiąg wieczystych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną w prawie wieczystoksięgowym, która może dotyczyć wielu właścicieli nieruchomości z obciążeniami hipotecznymi.

Hipoteka nie blokuje zamknięcia księgi wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 655/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. (1) , S. K. , R. i E. M. , J. L. , E. i Z. M. , M. i K. K. , T. D. , D. C. , B. i D. W. oraz A. W. o zamknięcie ksiąg wieczystych i ustanowienie odrębnej własności lokali na skutek apelacji uczestników K. K. (1) , S. K. i J. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt Dz. Kw 1079/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ca 655/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem oddalono wnioski o zamknięcie księgi wieczystej (...) prowadzonej dla lokalu nr (...) oraz dwóch innych ksiąg wieczystych, ponieważ w dziale IV w/w księgi wpisana jest hipoteka umowna kaucyjna, odnośnie której wniosek nie zawierał żadnych rozporządzeń, gdy ponadto zamknięcie księgi wieczystej nie jest tylko czynnością techniczną. Z tych przyczyn nie było możliwe dokonanie dalszych wpisów oraz zmiany i właściwego określenia udziałów poszczególnych właścicieli lokali w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, czego konsekwencją było dokonanie wpisów ostrzeżeń odnośnie niewłaściwych wpisów udziałów w nieruchomości wspólnej. W apelacji skarżący zarzucili : 1. naruszenie art. 22 u.k.w.h. i art. 76 ust. 1 u.k.w.h.; 2. naruszenie § 51 a pkt. 1, 2, 3 w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia MS z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenia zaskarżonego postanowienia i nakazanie sądowi dokonania wpisów zgodnie z wnioskami zawartymi w akcie notarialnym. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej uwagi znajdują potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Uregulowana w art. 626(8) § 2 kpc kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Ten zakres kognicji dotyczy sądów obu instancji: pierwszej - przy wpisie, drugiej - przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu, z wyjątkiem dowodu z dokumentu. W umowie notarialnej dokonano odłączenia i przyłączenia poszczególnych pomieszczeń, co doprowadziło do utworzenia 3 nowych lokali mieszkalnych, co było rodzajem podziału nieruchomości lokalowych, czego skutkiem była także umowna zmiana wielkości udziałów wszystkich lokali mieszkalnych w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, a suma tych udziałów wynosi 1, wobec czego kwestia ta została uregulowana w sposób odpowiedni i właściwy ,w porównaniu do istniejącego obecnego stanu ujawnionego w księgach wieczystych. Jednak w ocenie sądu wieczystoksięgowego na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosków zawartych w akcie notarialnym Rep. (...) Nr (...) stała kwestia pominięcia we wniosku dalszych " losów " hipoteki umownej wpisanej w księdze wieczystej (...) , lecz stanowisko to nie jest trafne. Sąd pominął bowiem, że w razie założenia nowej księgi wieczystej dla części obciążonej nieruchomości albo przeniesienia części obciążonej nieruchomości do innej księgi wieczystej, sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa , ciężary i ograniczenia. To samo odnosi się do sytuacji przeniesienia całej nieruchomości do nowej księgi wieczystej, co przecież w najmniejszym stopniu nie narusza interesów wierzyciela hipotecznego, którego prawa nadal są właściwie zabezpieczone, ponieważ z urzędu następuje wyłącznie przeniesienie wpisu już wcześniej dokonanego. Założenie nowej księgi wieczystej dla części albo całej obciążonej nieruchomości nie prowadzi bowiem do jakiejkolwiek zmiany stanu prawnego , w tym także w zakresie istniejących obciążeń takiego rodzaju jak hipoteka, bowiem nie ma żadnych podstaw do uznania, aby w takiej sytuacji nastapilo wygaśnięcie hipoteki. Dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego nie ma przeszkód do zamknięcia dotychczasowych ksiąg wieczystych, założenia nowych ksiąg i przeniesienia do nowej księgi założonej dla małżonków K. dotychczasowego obciążenia w postaci hipoteki umownej, jak również uwzględnienia pozostałych wniosków zawartych w akcie notarialnym, co pozwoli na usunięcie niezgodności miedzy stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym, czego obecną konsekwencją są ostrzeżenia wpisane w działach III ksiąg wieczystych, a co sąd wieczystoksięgowy będzie także miał na uwadze. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, a sprawa przekazaniu sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania / art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 626(1) § 1 kpc /.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI