II Ca 655/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie sądu rejonowego o odmowie zamknięcia ksiąg wieczystych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że hipoteka nie stanowi przeszkody do zamknięcia księgi i założenia nowych.
Sąd Rejonowy oddalił wnioski o zamknięcie ksiąg wieczystych dla lokali, wskazując na wpisaną hipotekę i brak rozporządzeń dotyczących jej losów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił to postanowienie. Uznał, że hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowych ksiąg, ponieważ w przypadku przeniesienia nieruchomości do nowej księgi, obciążenia są przenoszone z urzędu, co nie narusza praw wierzyciela hipotecznego.
Sprawa dotyczyła wniosków o zamknięcie ksiąg wieczystych dla lokali mieszkalnych i ustanowienie odrębnej własności. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił te wnioski, powołując się na wpisaną w dziale IV księgi wieczystej hipotekę umowną kaucyjną, odnośnie której wniosek nie zawierał rozporządzeń. Sąd pierwszej instancji uznał również, że zamknięcie księgi nie jest czynnością techniczną i że istniejące obciążenia uniemożliwiają dalsze wpisy oraz właściwe określenie udziałów właścicieli w częściach wspólnych. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację uczestników, uznał zarzuty za zasadne i uchylił zaskarżone postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy podkreślił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W ocenie sądu odwoławczego, umowna zmiana wielkości udziałów wszystkich lokali mieszkalnych w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, dokonana w akcie notarialnym, była uregulowana właściwie. Kluczową kwestią było stanowisko sądu pierwszej instancji dotyczące hipoteki. Sąd Okręgowy stwierdził, że w przypadku założenia nowej księgi wieczystej dla części lub całej obciążonej nieruchomości, sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa, ciężary i ograniczenia, w tym hipotekę. Taka czynność nie narusza interesów wierzyciela hipotecznego, ponieważ następuje jedynie przeniesienie istniejącego wpisu. Sąd Okręgowy uznał, że nie ma przeszkód do zamknięcia dotychczasowych ksiąg, założenia nowych i przeniesienia hipoteki, co pozwoli na usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księgach a rzeczywistym stanem prawnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowej księgi, ponieważ w przypadku przeniesienia nieruchomości do nowej księgi, obciążenia są przenoszone z urzędu, co nie narusza praw wierzyciela hipotecznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona. Podkreślił, że w przypadku założenia nowej księgi wieczystej dla obciążonej nieruchomości, sąd z urzędu przenosi wszystkie obciążenia, w tym hipotekę, co nie powoduje wygaśnięcia hipoteki ani naruszenia praw wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
uczestnicy (skarżący)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. L. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 626(8) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zawężony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.
k.p.c. art. 626(1) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania w sprawach wieczystoksięgowych.
u.k.w.h. art. 22
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 76 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
rozp. MS art. 51 a § pkt. 1, 2, 3 w zw. z § 11 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Hipoteka umowna wpisana do księgi wieczystej nie stanowi przeszkody do jej zamknięcia i założenia nowej księgi, ponieważ obciążenia są przenoszone z urzędu. Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania treści i formy wniosku, dokumentów oraz treści księgi.
Odrzucone argumenty
Oddalenie wniosków o zamknięcie księgi wieczystej z powodu wpisanej hipoteki i braku rozporządzeń dotyczących jej losów.
Godne uwagi sformułowania
kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zawężona zamknięcie księgi wieczystej nie jest tylko czynnością techniczną w razie założenia nowej księgi wieczystej dla części obciążonej nieruchomości [...] sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa , ciężary i ograniczenia nie ma żadnych podstaw do uznania, aby w takiej sytuacji nastapilo wygaśnięcie hipoteki usunięcie niezgodności miedzy stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym
Skład orzekający
Anatol Gul
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Piotr Rajczakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zamknięcia ksiąg wieczystych w przypadku istnienia obciążeń hipotecznych oraz zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obciążeniami hipotecznymi przy zakładaniu nowych ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną w prawie wieczystoksięgowym, która może dotyczyć wielu właścicieli nieruchomości z obciążeniami hipotecznymi.
“Hipoteka nie blokuje zamknięcia księgi wieczystej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 655/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Anatol Gul Sędziowie : SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. (1) , S. K. , R. i E. M. , J. L. , E. i Z. M. , M. i K. K. , T. D. , D. C. , B. i D. W. oraz A. W. o zamknięcie ksiąg wieczystych i ustanowienie odrębnej własności lokali na skutek apelacji uczestników K. K. (1) , S. K. i J. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt Dz. Kw 1079/14 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ca 655/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem oddalono wnioski o zamknięcie księgi wieczystej (...) prowadzonej dla lokalu nr (...) oraz dwóch innych ksiąg wieczystych, ponieważ w dziale IV w/w księgi wpisana jest hipoteka umowna kaucyjna, odnośnie której wniosek nie zawierał żadnych rozporządzeń, gdy ponadto zamknięcie księgi wieczystej nie jest tylko czynnością techniczną. Z tych przyczyn nie było możliwe dokonanie dalszych wpisów oraz zmiany i właściwego określenia udziałów poszczególnych właścicieli lokali w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, czego konsekwencją było dokonanie wpisów ostrzeżeń odnośnie niewłaściwych wpisów udziałów w nieruchomości wspólnej. W apelacji skarżący zarzucili : 1. naruszenie art. 22 u.k.w.h. i art. 76 ust. 1 u.k.w.h.; 2. naruszenie § 51 a pkt. 1, 2, 3 w zw. z § 11 ust. 2 rozporządzenia MS z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów. Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenia zaskarżonego postanowienia i nakazanie sądowi dokonania wpisów zgodnie z wnioskami zawartymi w akcie notarialnym. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej uwagi znajdują potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Uregulowana w art. 626(8) § 2 kpc kognicja sądu wieczystoksięgowego jest zawężona, ogranicza się bowiem do badania jedynie treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Ten zakres kognicji dotyczy sądów obu instancji: pierwszej - przy wpisie, drugiej - przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu, z wyjątkiem dowodu z dokumentu. W umowie notarialnej dokonano odłączenia i przyłączenia poszczególnych pomieszczeń, co doprowadziło do utworzenia 3 nowych lokali mieszkalnych, co było rodzajem podziału nieruchomości lokalowych, czego skutkiem była także umowna zmiana wielkości udziałów wszystkich lokali mieszkalnych w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, a suma tych udziałów wynosi 1, wobec czego kwestia ta została uregulowana w sposób odpowiedni i właściwy ,w porównaniu do istniejącego obecnego stanu ujawnionego w księgach wieczystych. Jednak w ocenie sądu wieczystoksięgowego na przeszkodzie w uwzględnieniu wniosków zawartych w akcie notarialnym Rep. (...) Nr (...) stała kwestia pominięcia we wniosku dalszych " losów " hipoteki umownej wpisanej w księdze wieczystej (...) , lecz stanowisko to nie jest trafne. Sąd pominął bowiem, że w razie założenia nowej księgi wieczystej dla części obciążonej nieruchomości albo przeniesienia części obciążonej nieruchomości do innej księgi wieczystej, sąd z urzędu przenosi do współobciążenia wszystkie prawa , ciężary i ograniczenia. To samo odnosi się do sytuacji przeniesienia całej nieruchomości do nowej księgi wieczystej, co przecież w najmniejszym stopniu nie narusza interesów wierzyciela hipotecznego, którego prawa nadal są właściwie zabezpieczone, ponieważ z urzędu następuje wyłącznie przeniesienie wpisu już wcześniej dokonanego. Założenie nowej księgi wieczystej dla części albo całej obciążonej nieruchomości nie prowadzi bowiem do jakiejkolwiek zmiany stanu prawnego , w tym także w zakresie istniejących obciążeń takiego rodzaju jak hipoteka, bowiem nie ma żadnych podstaw do uznania, aby w takiej sytuacji nastapilo wygaśnięcie hipoteki. Dlatego też w ocenie Sądu Okręgowego nie ma przeszkód do zamknięcia dotychczasowych ksiąg wieczystych, założenia nowych ksiąg i przeniesienia do nowej księgi założonej dla małżonków K. dotychczasowego obciążenia w postaci hipoteki umownej, jak również uwzględnienia pozostałych wniosków zawartych w akcie notarialnym, co pozwoli na usunięcie niezgodności miedzy stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych a rzeczywistym stanem prawnym, czego obecną konsekwencją są ostrzeżenia wpisane w działach III ksiąg wieczystych, a co sąd wieczystoksięgowy będzie także miał na uwadze. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, a sprawa przekazaniu sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania / art. 386 § 4 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc i art. 626(1) § 1 kpc /.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI