II CA 643/18

Sprawa dotyczyła powództwa B. G. przeciwko (...) Sp. z o.o. o ustalenie nieistnienia należności w wysokości 1.064 zł (opłata wyrównawcza) oraz o zapłatę 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy w Kłodzku oddalił oba żądania. W zakresie opłaty wyrównawczej, sąd pierwszej instancji uznał żądanie za przedwczesne, ponieważ pozwana spółka nie dochodziła tej należności w postępowaniu sądowym. W odniesieniu do zadośćuczynienia, sąd stwierdził, że działania pozwanej, mimo niedogodności dla powódki (awarie telefonu i telewizji), nie nosiły znamion bezprawności ani winy, co wykluczało możliwość przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 415 k.c. czy art. 448 k.c. Sąd Rejonowy zastosował również art. 102 kpc, nie obciążając powódki kosztami procesu. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację powódki, uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej opłaty wyrównawczej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczową kwestią było błędne zakwalifikowanie przez Sąd Rejonowy żądania powódki. Sąd Okręgowy uznał, że powódka, niebędąca profesjonalnym pełnomocnikiem, powinna była być rozumiana jako domagająca się ustalenia nieistnienia należności (art. 189 kpc), a nie jej umorzenia. Nierozpoznanie istoty sprawy w tym zakresie skutkowało uchyleniem wyroku na podstawie art. 386 § 4 kpc. Sąd Okręgowy podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu Sąd Rejonowy powinien zbadać interes prawny powódki w ustaleniu nieistnienia należności, mając na uwadze, że pozwana mimo braku pozwu, wzywała do zapłaty i korzystała z firm windykacyjnych. W pozostałym zakresie, dotyczącym żądania zadośćuczynienia, apelacja powódki została oddalona. Sąd Okręgowy zgodził się z Sądem Rejonowym, że działania pozwanej nie były bezprawne, a niedogodności nie spowodowały krzywdy uzasadniającej zadośćuczynienie. Sąd Okręgowy, stosując art. 102 kpc, nie obciążył powódki kosztami postępowania apelacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający