II Ca 639 / 13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał apelację Spółdzielni Mieszkaniowej (...) od postanowienia Sądu Rejonowego w Szubinie, które ustanowiło służebność gruntową (drogę konieczną) dla nieruchomości wnioskodawcy J. G. pozbawionej dostępu do drogi publicznej. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na wariancie III opinii biegłego, który zakładał przebieg służebności przez działkę nr (...) wzdłuż rzeki K. Sąd Okręgowy uznał jednak, że wybór ten naruszał przepisy art. 145 § 2 i 3 Kodeksu cywilnego, gdyż droga była wąska, niepraktyczna i przebiegała w bliskim sąsiedztwie budynku mieszkalnego. Zamiast tego, sąd odwoławczy przychylił się do wariantu I opinii biegłego, który przewidywał przebieg służebności przez działkę nr (...) pasem o szerokości 5 m. W związku z wybudowaniem przez Wspólnotę Mieszkaniową muru uniemożliwiającego przejazd, konieczna była modyfikacja tego wariantu, co zostało uwzględnione w opinii biegłego S. B. Sąd Okręgowy ostatecznie ustanowił służebność drogą konieczną biegnącą przez działkę nr (...) pasem o szerokości 3,5 m, za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 3100 zł na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej. Ponadto, nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie muru i przesunięcie płotu w celu umożliwienia bezkolizyjnego korzystania ze służebności, obciążając ją kosztami tych prac ze względu na fakt ich wykonania w trakcie postępowania w celu utrudnienia ustanowienia drogi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie prawidłowego przebiegu drogi koniecznej, uwzględnianie zmian faktycznych w terenie w trakcie postępowania, obciążanie kosztami usunięcia przeszkód wzniesionych w trakcie postępowania.
Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową muru i dostępem do nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest prawidłowa trasa ustanowienia służebności gruntowej (drogi koniecznej) dla nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej, uwzględniając interesy wszystkich stron oraz minimalne obciążenie nieruchomości obciążonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Służebność powinna zostać ustanowiona pasem gruntu o szerokości 3,5 m przez działkę nr (...), biegnącym od drogi gminnej, przez istniejący przepust na rzece, wzdłuż granicy z rzeką, za jednorazowym wynagrodzeniem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pierwotnie wybrany przez Sąd Rejonowy wariant był nieodpowiedni, gdyż prowadził do nadmiernego obciążenia nieruchomości obciążonej i był niepraktyczny. Nowy przebieg, zaproponowany przez biegłego S. B. i uwzględniający wybudowany przez Wspólnotę Mieszkaniową mur, jest kompromisem między potrzebami nieruchomości władnącej a minimalnym obciążeniem nieruchomości obciążonej, a także uwzględnia zmiany faktyczne w terenie.
Kto ponosi koszty usunięcia przeszkód (mur, płot) utrudniających ustanowienie i korzystanie ze służebności drogi koniecznej, jeśli zostały one wzniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej w trakcie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty usunięcia przeszkód ponosi właściciel nieruchomości obciążonej (Wspólnota Mieszkaniowa), ponieważ zostały one wzniesione w trakcie postępowania w celu utrudnienia ustanowienia drogi koniecznej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odstąpił od zasady, że koszty te ponosi wnioskodawca, uznając, że działania Wspólnoty Mieszkaniowej były celowe i miały na celu uniemożliwienie ustanowienia służebności zgodnie z pierwotnym projektem biegłego. Konsekwencją tych działań było zwężenie pasa drogi i konieczność poszerzenia wjazdu, co uzasadnia obciążenie Wspólnoty kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w N. | spółdzielnia | uczestniczka postępowania |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik |
| Gmina (...) | instytucja | uczestnik |
| Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w B. | spółka | uczestnik |
| Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w N. | instytucja | uczestniczka postępowania |
| S. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| I. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Ł. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. G. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. G. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Ł. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. I. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| N. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. D. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. F. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| L. F. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. R. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności drogi koniecznej za wynagrodzeniem, gdy nieruchomość nie ma dostępu do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Przy wyborze przebiegu drogi koniecznej należy uwzględnić potrzeby nieruchomości władnącej oraz minimalne obciążenie gruntów, przez które droga ma przebiegać.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Przy ustanawianiu drogi koniecznej należy brać pod uwagę interes społeczno-gospodarczy.
Pomocnicze
k.c. art. 289
Kodeks cywilny
Obowiązek właściciela nieruchomości władnącej do budowy i utrzymania urządzeń ułatwiających poruszanie się od nieruchomości do drogi publicznej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty niebudzące wątpliwości lub przyznane przez stronę mogą być podstawą ustaleń sądu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z oględzin w postępowaniu nieprocesowym.
Dz.U. 2014 poz.1025 art. 89 § ust.1-3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określenie wysokości wynagrodzenia biegłego.
Dz.U. 2014 poz.1025 art. 113 § ust.1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasądzenie zwrotu kosztów sądowych.
Dz.U. 2013 poz. 461 art. 8 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Dz.U. 2013 poz. 461 art. 13 § ust.1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwy wybór przebiegu drogi koniecznej przez Sąd Rejonowy, naruszający art. 145 § 2 i 3 kc. • Konieczność uwzględnienia zmian faktycznych w terenie (budowa muru) przy wyznaczaniu przebiegu służebności. • Obciążenie Wspólnoty Mieszkaniowej kosztami usunięcia przeszkód wzniesionych w trakcie postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Rejonowy (oględziny, ocena przyznania faktów, uzasadnienie).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestniczki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w N. jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione były trafne. • Poprowadzenie drogi w sposób przyjęty przez Sąd Rejonowy i proponowany przez współwłaścicieli nieruchomości położonej w N. , a stanowiącej działkę nr (...) ( KW (...) ), nie odpowiada wymogom art.145 § 2 i 3 kc. • To ona w trakcie postępowania, nie czekając nawet na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji, dokonała zmian na nieruchomości w taki sposób, by uniemożliwić poprowadzenie służebności drogowej (drogi koniecznej) przez jej działkę w sposób zaprojektowany przez biegłego K. B. w jego pierwszej opinii z dnia 28.02.2011r.
Skład orzekający
Maria Leszczyńska
przewodniczący
Wojciech Borodziuk
sędzia
Janusz Kasnowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawidłowego przebiegu drogi koniecznej, uwzględnianie zmian faktycznych w terenie w trakcie postępowania, obciążanie kosztami usunięcia przeszkód wzniesionych w trakcie postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z budową muru i dostępem do nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie faktycznych zmian w terenie i działań stron w trakcie postępowania, a także jak sąd może reagować na próby utrudniania postępowania.
“Sąd nakazał rozbiórkę muru, by umożliwić dojazd do działki – kluczowa decyzja w sprawie służebności gruntowej.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 3100 PLN
zwrot kosztów sądowych (biegły): 1486,81 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 320 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.