II CA 637/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-10-15
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
bezpodstawne wzbogaceniewartość przedmiotu sporukoszty procesuapelacjafakturakruszywotransport

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, obniżając zasądzoną kwotę za kruszywo z uwagi na błędne ustalenie wartości wzbogacenia przez sąd pierwszej instancji.

Powódka domagała się zapłaty za dostarczone kruszywo, a Sąd Rejonowy zasądził kwotę opartą na fakturze powódki. Pozwany w apelacji zarzucił naruszenie art. 405 k.c. przez błędną wykładnię wartości bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że wartość wzbogacenia powinna być ustalona na podstawie rzeczywistych kosztów zakupu kruszywa przez powódkę oraz uznanych kosztów transportu, a nie na podstawie faktury z zyskiem.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę za dostarczone kruszywo, gdzie Sąd Rejonowy w Kłodzku zasądził od pozwanego A. B. na rzecz powódki I. M. kwotę 5.231,90 zł z odsetkami, opierając się na fakturze powódki. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 405 k.c. poprzez błędne ustalenie wartości bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Okręgowy w Świdnicy uznał apelację za zasadną. Sąd drugiej instancji stwierdził, że wartość wzbogacenia nie może być ustalana na podstawie faktury powódki zawierającej zysk, lecz powinna odpowiadać rzeczywistym kosztom zakupu kruszywa przez powódkę w kopalni (według cen z faktury z 30.11.2009 r.) oraz uznanym przez pozwanego kosztom transportu. Wartość kruszywa została ustalona na 1.084,50 zł, a koszty transportu na 1.260 zł, co łącznie daje 2.344,50 zł. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, obniżając zasądzoną kwotę do 2.344,50 zł i znosząc wzajemnie koszty procesu za pierwszą instancję, a także zasądzając od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wartość bezpodstawnego wzbogacenia powinna być ustalana na podstawie rzeczywistych kosztów poniesionych przez wzbogaconego lub kosztów zakupu przez zubożonego, a nie na podstawie faktury zawierającej zysk sprzedawcy, jeśli nie istniał kontrakt na sprzedaż po tej cenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wartość wzbogacenia nie może być ustalana na podstawie faktury powódki z zyskiem, gdyż wcześniejszy wyrok oddalił powództwo o zapłatę z tej faktury z powodu braku kontraktu. Wartość korzyści powinna odpowiadać rzeczywistym kosztom zakupu kruszywa przez powódkę oraz kosztom transportu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

pozwany (w części apelacji)

Strony

NazwaTypRola
I. M.osoba_fizycznapowódka
A. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Wartość bezpodstawnego wzbogacenia nie może być ustalana na podstawie faktury zawierającej zysk sprzedawcy, jeśli nie istniał kontrakt na sprzedaż po tej cenie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania w części ograniczonej przez powódkę.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stosunkowego rozliczenia kosztów procesu.

k.p.c. art. 6

Kodeks postępowania cywilnego

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Inicjatywa dowodowa należy do stron.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie wartości bezpodstawnego wzbogacenia przez Sąd Rejonowy na podstawie faktury zawierającej zysk, zamiast rzeczywistych kosztów zakupu i transportu. Brak kontraktu na sprzedaż kruszywa po cenie z faktury powódki, co potwierdza wcześniejszy wyrok.

Godne uwagi sformułowania

wartość uzyskanej przez pozwanego korzyści majątkowej bez podstawy prawnej nie może być w żadnym razie ustalana na podstawie faktury nr (...) r z dnia 25.01.2010r wystawionej przez powódkę. Prawomocnym wyrokiem z dnia 26.04.2011r sygn.akt VIGC 477/10 wiążącym również Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił powództwo o zapłatę 6.198,09 zł z tytułu sprzedaży pozwanemu przez powódkę kruszywa objętgo fakturą nr (...) r,a z uzasadnienia tegoż wyroku wynika, że podstawą oddalenia powództwa było ustalenie braku kontraktu stron ponad sprzedaż 40,4 tony kruszywa.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Jerzy Dydo

sędzia

Alicja Chrzan

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku dostaw towarów, gdy cena w fakturze nie odzwierciedla rzeczywistych kosztów lub nie wynika z kontraktu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wcześniejszy wyrok oddalił powództwo o zapłatę z tej samej faktury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o zapłatę, zwłaszcza gdy pojawiają się wątpliwości co do podstawy faktycznej roszczenia i ceny.

Faktura z zyskiem to za mało? Sąd Okręgowy koryguje zasądzoną kwotę za kruszywo.

Dane finansowe

WPS: 6198,09 PLN

zapłata: 2344,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 637/13Sygn. akt II Ca 637/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Jerzy Dydo SO Alicja Chrzan Protokolant: Agnieszka Ingram po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa I. M. przeciwko A. B. o zapłatę 6.198,09 zł na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 588/12 I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt. I i III w ten sposób, że zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.231,90 zł obniża do 2.344,50 (dwa tysiące trzysta czterdzieści cztery złote 50/100) zł z odsetkami ustawowymi od 20 kwietnia 2012r. oraz znosi wzajemnie koszty procesu; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanego 445 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn.akt II Ca 637/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12.06.2013r Sąd Rejonowy w Kłodzku I Wydział Cywilny zasądził od pozwanego A. B. na rzecz powódki I. M. 5.231,90 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 20.04.2012r oraz obciążył pozwanego kosztami procesu i umorzył powództwo w części ograniczonej przez powódkę. Sąd Rejonowy uznał, że powództwo, co do kwoty 5.231,90 zł jest zasadne, ponieważ przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że pozwany otrzymał od powódki 152, 1 tony kruszywa, za które nie zapłacił, a które zostało wykorzystane do budowy parkingu na nieruchomości pozwanego. Według Sądu Rejonowego podstawą roszczenia powódki są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu tj. art.405 kc i nast. Ustalając wartość korzyści uzyskanej przez pozwanego bez podstawy prawnej Sąd Rejonowy oparł się na fakturze nr (...) z dnia 25.01.2010r wystawionej przez powódkę, uznając, że zwrotowi podlega nie tylko koszt kruszywa, ale również koszty transportu. Wobec częściowego ograniczenia powództwa Sąd umorzył postępowanie, co do kwoty 1.100 zł na podstawie art.355 kpc . O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art.100 kpc stosownie je rozdzielając. Od wyroku Sądu pierwszej instancji apelację wniósł pozwany zaskarżając wyrok w pkt I w części zasądzającej na rzecz powódki kwotę ponad 2.344,50 zł oraz co do orzeczenia o kosztach procesu ( pkt III) i zarzucił: - naruszenie prawa materialnego tj. art.405 kc przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że po stronie pozwanego kosztem powódki doszło do bezpodstawnego wzbogacenia, polegającego na uzyskaniu korzyści majątkowej z tytułu dostawy kruszywa o wartości wynikającej z faktury VAT nr (...) z dnia 25.01.2010r, a ograniczonej do kwoty 5.231,90 zł, podczas gdy uzyskana korzyść majątkowa odpowiada, co najwyżej wartości kruszywa według cen zapłaconych przez powódkę Spółce Akcyjnej (...) na podstawie faktury VAT nr (...) z dnia 30.11.2009r powiększonej o koszty dostawy kruszywa. Wskazując na powyższy zarzut pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa ponad kwotę 2.344,50 zł, oraz wzajemne zniesienie kosztów procesu za pierwszą instancję i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja jest zasadna. W apelacji nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, w zakresie ustalenia podstawy faktycznej, zbędne, zatem było przytaczanie niekwestionowanych przez strony ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji. Trafny jest zarzut apelacji naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art.405 kc w zakresie ustalenia wartości bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez pozwanego. Rację ma skarżący, że wartość uzyskanej przez niego korzyści majątkowej bez podstawy prawnej nie może być w żadnym razie ustalana na podstawie faktury nr (...) r z dnia 25.01.2010r wystawionej przez powódkę. W fakturze tej ustalono cenę sprzedaży kruszywa wraz z kosztami transportu i zyskiem stosowaną przez powódkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej z kontrahentami. Prawomocnym wyrokiem z dnia 26.04.2011r sygn.akt VIGC 477/10 wiążącym również Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił powództwo o zapłatę 6.198,09 zł z tytułu sprzedaży pozwanemu przez powódkę kruszywa objętgo fakturą nr (...) r,a z uzasadnienia tegoż wyroku wynika, że podstawą oddalenia powództwa było ustalenie braku kontraktu stron ponad sprzedaż 40,4 tony kruszywa. Wartość korzyści uzyskanej przez pozwanego bez podstawy prawnej może, zatem odpowiadać jedynie kosztom zakupu kruszywa przez powódkę w kopalni kruszywa i kosztom przewozu kruszywa. Wartość kruszywa dostarczona pozwanemu przez powódkę winna być obliczona na podstawie rzeczywistych kosztów zakupu w koplani, a więc według ceny 6 zł za tonę kruszywa grubego i 8 zł za tonę kruszywa drobnego, jaka wynika z faktury nr (...) z 30.11.2009r. Łączny koszt zakupu 152,1 ton kruszywa w kopalni wyniósł, zatem 1.084,50 zł. Uzyskana korzyść majątkowa przez pozwanego obejmuje niewątpliwie również koszty przewozu kruszywa. W tym zakresie jednak powódka nie przedstawiła żadnych wniosków dowodowych, a na niej zgodnie z art. 6 kc spoczywał ciężar dowodu. Nie jest rzeczą Sadu wyręczanie stron w zgłaszaniu stosownych wniosków dowodowych. Inicjatywa dowodowa należy do stron ( art.232 kpc ). Konsekwencją nie udowodnienia roszczenia jest oddalenie powództwa. Skoro jednak pozwany uznał zasadność zwrotu kosztów transportu kruszywa, w zakresie kwoty 1.260 zł obliczonej, jako iloczyn przejechanych kilometrów i stawki 3 zł za kilometr, obowiązującej miedzy stronami przy wcześniejszym korzystaniu z usług transportowych powódki, to oczywiście uznanie w tej części roszczenia należy uwzględnić. Wartość uzyskanej przez pozwanego bez tytułu prawnego korzyści majątkowej wynosi, zatem łącznie 2.344,50 zł ( koszty zakupu kruszywa w kopalni – 1.084,50 zł plus koszty transportu uznane przez pozwanego 1.260 zł). Wobec powyższego na podstawie art.386 § 1 kpc zaskarżony wyrok podlegał stosownej zmianie. Zmiana wyroku w pkt I pociągała za sobą konieczność zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Ze stosunkowego rozliczenia tych kosztów na podstawie art.100 kpc wynika, że powódka winna zwrócić pozwanemu 169 zł tych kosztów, ale skoro pozwany wniósł o wzajemne zniesienie kosztów procesu za pierwszą instancję, to należało jego wniosek uwzględnić. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art.98 kpc , na te koszty składa się opłata od apelacji w kwocie 145 zł i koszty adwokackie ustalone na podstawie § 6 pkt 3 w związku z § 13 ust.1 pkt 1 rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r w sprawie opłat za czynności adwokackie/.../

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI