II Ca 628/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o zapłatę odsetek, uznając, że pozwana nadpłaciła należność główną i odsetki.
Sprawa dotyczyła powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej o zapłatę odsetek od zaległych opłat za lokal. Sąd Rejonowy zasądził część odsetek, jednak Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanej, zmienił wyrok. Ustalono, że pozwana uiściła kwotę przekraczającą należność główną i odsetki, a powódka nie wykazała, dlaczego mimo nadpłaty nadal dochodzi świadczeń ubocznych. W konsekwencji powództwo zostało oddalone.
Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od zaległych opłat za lokal. Sąd Rejonowy zasądził odsetki od kwot 4.346,02 zł i 1.030,74 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i zasądzając koszty postępowania. Pozwana w apelacji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i niezastosowanie przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy zasadnie przyjął odpowiedzialność pozwanej za należności od stycznia do kwietnia 2015 r., jednak zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwana uiściła kwotę 3315,38 zł i 3610 zł, co łącznie przekroczyło należność główną i odsetki dochodzone pozwem. Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka nie udźwignęła ciężaru dowodu w zakresie wykazania, dlaczego pomimo nadpłaty nadal dochodzi świadczeń ubocznych. W związku z tym, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., zmieniono wyrok i oddalono powództwo, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o zapłatę odsetek zostało oddalone, ponieważ pozwana uiściła kwotę przekraczającą należność główną i odsetki, a powódka nie wykazała zasadności dalszego dochodzenia świadczeń ubocznych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwana nadpłaciła należność główną i odsetki. Powódka nie udźwignęła ciężaru dowodu w zakresie wykazania, dlaczego mimo nadpłaty nadal dochodzi świadczeń ubocznych, co skutkowało oddaleniem powództwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. | spółka | powódka |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
u.s.m. art. 4 § ust. 6
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Odpowiedzialność osoby faktycznie korzystającej z lokalu obejmuje opłaty związane z korzystaniem z nieruchomości.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia dłużnika.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek powoda przytoczenia okoliczności faktycznych uzasadniających roszczenie.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron przedstawiania dowodów.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana uiściła kwotę przekraczającą należność główną i odsetki. Powódka nie wykazała, dlaczego pomimo nadpłaty nadal dochodzi świadczeń ubocznych (odsetek). Niewłaściwe rozłożenie ciężaru dowodu przez sąd pierwszej instancji w zakresie odsetek.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów) i art. 328 § 2 k.p.c. (wadliwe uzasadnienie) w zakresie ustalenia faktycznego korzystania z nieruchomości przez pozwaną. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 4 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i art. 6 k.c. w zakresie odpowiedzialności za opłaty i wykazania zasadności roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
„Przy czym z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, iż suma należności obciążających pozwaną nie stanowiła kwoty dochodzonej pozwem i wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 08 października 2015 r. tj. 5907,39 zł lecz kwotę 4346,02 zł.” „Ocena skuteczności dochodzenia odsetek nie może być oderwana od faktu, iż regulując w dniu 26 października 2015 r. pozostałe należności, pozwana pokryła swój dług ponad obciążającą ją kwotę.” „W tym momencie to na stronę powodową przerzucony został ciężar wykazania, iż zaliczyła nadpłatę na inne obciążające jeszcze pozwaną należności, nie zaś na odsetki.” „Ciężaru dowodu w tym zakresie nie udźwignęła.” „Skoro tak, to Sąd Odwoławczy przyjął, iż pozwana uiściła na rzecz powódki nie tylko należność główną ale również odsetki dochodzone w niniejszym procesie.”
Skład orzekający
Małgorzata Grzesik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozkład ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę odsetek po uiszczeniu należności głównej i wystąpieniu nadpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadpłaty i braku wykazania przez powoda zasadności dochodzenia odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące ciężaru dowodu i rozliczania płatności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Nadpłaciłeś dług? Sprawdź, czy nadal musisz płacić odsetki!”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 150 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 628/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2017 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Grzesik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin P. i Zachód w S. z dnia 15 lutego 2017r., sygn. akt III C 367/16 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I. w ten sposób, że powództwo oddala; 2. zasądza od powódki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. na rzecz pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 150 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 628/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 lutego 2017 r. Sad Rejonowy Szczecin – P. i Zachód w S. w pkt I zasądził od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rzecz powódki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwot: - 4.346,02 zł (cztery tysiące trzysta czterdzieści sześć złotych dwa grosze) – od dnia 2 września 2015 r. do dnia 12 października 2015 r., - 1.030,74 zł (jeden tysiąc trzydzieści złotych siedemdziesiąt cztery gorsze) – od dnia 13 października 2015 r. do dnia 26 października 2015 r.; w pkt II oddalił powództwo w pozostałym zakresie; w pkt III zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 757,62 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych sześćdziesiąt dwa grosze) tytułem kosztów postępowania. Apelację od całego wyroku wywiodła strona pozwana zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść orzeczenia, a w szczególności: • art. 233 §1 kpc poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich dowolnej oceny, a przez to samodzielne ustalenie przez Sąd, w oderwaniu od stanowiska prezentowanego przez pozwanego oraz wskazań liczników zużycia wody, iż pozwana spółka faktycznie korzystała nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , a należącej do zasobów powodowej spółdzielni mieszkaniowej w okresie od 1 października do 31 grudnia 2014 r. • art 233 §1 kpc poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich dowolnej oceny, a przez to samodzielne ustalenie przez Sąd, iż pozwana spółka faktycznie korzystała z nieruchomości w okresie od września 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. a w okresie tym prowadziła remont przedmiotowej nieruchomości, • art. 328 §2 kpc poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w taki sposób, iż nie jest możliwa ocena toku wywodu, który doprowadził do wydania orzeczenia, o zaskarżonej treści, a także pozbawienie uzasadnienia elementów pozwalających na weryfikację stanowiska sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i prawnych w szczególności w zakresie wyjaśniania podstaw przyjęcia z powołaniem dowodów ujawnionych w toku postępowania, iż spółka faktycznie korzystała z przedmiotowej nieruchomości, jak również wyjaśnienia na czym faktyczne korzystanie przez spółkę z nieruchomości miałoby polegać, - naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: • art. 4 ust 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych , poprzez przyjęcie, iż odpowiedzialność osoby faktycznie korzystającej swoim zakresem obejmuje nie tylko okres faktycznego korzystania z nieruchomości, ale także okresy późniejsze do czasu objęcia nieruchomości w posiadanie przez inny podmiot, tj. przyjęcie, iż osoba faktycznie korzystająca z lokalu jest obowiązana ponosić koszty o których mowa w art. 4 omawianej ustawy, aż do czasu objęcia nieruchomości w posiadanie czy rozpoczęcia korzystania przez inną osobę, przyjmując, iż zakończenie faktycznego korzystania nie może nastąpić z woli osoby korzystającej poprzez zakończenie korzystania z rzeczy lecz jedynie poprzez rozpoczęcie korzystania przez inną osobę, • art. 4 ust 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych , poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż pozwana spółka winna ponosić opłaty o których mowa w art. 4 powyższej ustawy, za okres kiedy faktycznie nie korzystała z tej nieruchomości, • art. 6 kc poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że powódka w należyty sposób wykazała zasadność swojego roszczenia, a w szczególności, iż pozwana spółka korzystała z nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) w okresie od 1 stycznia 2015 r. do dnia 4 maja 2015 r. kiedy to prawomocne stało się postanowienie o przysądzeniu własności tejże nieruchomości, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zapadłego orzeczenia polegający na przyjęciu, iż pozwana spółka faktycznie korzystała z nieruchomości wskazanym przez Sąd I Instancji okresie, tj. od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 4 maja 2015 r. kiedy to prawomocne stało postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie IX Wydział Egzekucyjny z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie IX Co 9585/12. Apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej kosztów zastępstwa procesowego przed sądem II instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wyrok podlegał zmianie poprzez oddalenie powództwa. Rację przy tym przyznać należy Sądowi I instancji, iż w niniejszym postepowaniu powodowa Spółdzielnia, wbrew wywodom apelującej z całą pewnością wykazała, iż pozwana na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ponosi odpowiedzialność za opłaty związane z korzystaniem z lokalu już od dnia 01 stycznia 2015 r. Co do zasady zatem powództwo w jego pierwotnym kształcie było uzasadnione. Niemniej jednak z niekwestionowanych ustaleń Sądu wynika, iż w dniu 13 października 2015 r. pozwana tytułem zaległych opłat za lokal za okres od stycznia do października 2015 r. uiściła kwotę 3315,38 zł, a w dniu 26 października 2015 r. tytułem zaległości czynszowej 3610 zł. Przy czym z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, iż suma należności obciążających pozwaną nie stanowiła kwoty dochodzonej pozwem i wynikającej z nakazu zapłaty z dnia 08 października 2015 r. tj. 5907,39 zł lecz kwotę 4346,02 zł. Sąd Rejonowy zasadnie przyjął, że pozwana ponosiła odpowiedzialność za należności powstałe w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r., w kwocie 2.062,79 zł. które uregulowała wpłacając w dniu 26 października 2015 r. kwotę 3.610 zł. Po cofnięciu w części powództwa, powódka domagała się wyłącznie należności odsetkowych od dnia wniesienia pozwu do dnia uregulowania ww. kwot. Niewątpliwie zgodnie z treścią art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu pieniężnego, wszakże gdy już powstaną, uzyskują byt samoistny. Ocena skuteczności dochodzenia odsetek nie może być oderwana od faktu, iż regulując w dniu 26 października 2015 r. pozostałe należności, pozwana pokryła swój dług ponad obciążającą ją kwotę. W tym momencie to na stronę powodową przerzucony został ciężar wykazania, iż zaliczyła nadpłatę na inne obciążające jeszcze pozwaną należności, nie zaś na odsetki. Ciężar dowodu w sprawie jest niewątpliwie przerzucany z jednej strony na drugą w zależności od wywodzonych twierdzeń i zarzutów. Obowiązkiem powoda jest przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzi roszczenie ( art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. ) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność jego twierdzeń o faktach ( art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. ). Wszystkie okoliczności faktyczne doniosłe dla rozstrzygnięcia sprawy i składające się na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia muszą mieć oparcie w dowodach przeprowadzonych w toku postępowania, o ile nie są objęte zakresem faktów przyznanych przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości ( art. 229 k.p.c. ) oraz co do faktów niezaprzeczonych ( art. 230 k.p.c. ) ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 listopada 2014 r. I ACa 677/14, LEX nr 1621085). Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ramach więc rozkładu ciężaru dowodu powód winien udowodnić fakty pozytywne, które stanowią podstawę jego powództwa tj., okoliczności tworzące prawo, a pozwany jeżeli faktów tych nie przyznaje ma obowiązek udowodnienia okoliczności niweczących prawo powoda (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2007r., II CSK 332/07 LEX numer 623796). Opierając się na tej regule doktryna i judykatura przyjmują, że powód winien udowodnić fakty, z których wywodzi dochodzone roszczenie, a pozwany – fakty uzasadniające jego zarzuty przeciwko roszczeniu powoda np. spełnienia świadczenia. Tak niewątpliwie było w niniejszej sprawie. Powódka wykazała zasadność dochodzenia należności czynszowych od pozwanej. Zaś pozwana wykazała fakt ich uiszczenia, i to ponad kwotę ją obciążająca. W tych też okolicznościach powódka winna wykazać dlaczego pomimo nadpłaty, nadal kieruje roszczenia o świadczenia uboczne do pozwanej. Ciężaru dowodu w tym zakresie nie udźwignęła. Skoro tak, to Sąd Odwoławczy przyjął, iż pozwana uiściła na rzecz powódki nie tylko należność główną ale również odsetki dochodzone w niniejszym procesie. Podtrzymywanie roszczenia o zapłatę należności ubocznych w okolicznościach niniejszej sprawy było niezasadne, a zatem na mocy art. 386 § 1 k.p.c. należało zmienić zaskarżony wyrok i powództwo oddalić. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego wydano w oparciu o treść art. 98 k.p.c. SSO Małgorzata Grzesik SSO Małgorzata Grzesik
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI