II CA 626/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I.O. wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku nakazującego jej opuszczenie lokalu mieszkalnego. Tytuł ten został wydany na rzecz E.P. jako kuratora spadku po zmarłej A.T. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że zdarzenia, na które powoływała się powódka (utrata legitymacji przez kuratora, zbycie nieruchomości), nie skutkują pozbawieniem wykonalności tytułu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że zbycie udziałów w nieruchomości przez spadkobierców po powstaniu tytułu wykonawczego oraz prawomocne uchylenie kurateli spadku stanowiły zdarzenia, wskutek których zobowiązanie nie może być egzekwowane, co uzasadnia pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w stosunku do powódki. Podkreślono, że możliwość pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest uzależniona od wystąpienia zdarzeń wyłącznie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, ale również w jego toku. Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które odstąpiło od wcześniejszej linii orzeczniczej w kwestii stosowania art. 788 § 1 k.p.c. w przypadku przelewu wierzytelności po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Sąd Okręgowy zaznaczył, że powództwo nie było zasadne w całości, ponieważ tytuł wykonawczy obejmował również J.O., a powódka nie mogła domagać się pozbawienia wykonalności w zakresie dotyczącym innej osoby. Nie podzielono również zarzutów apelacji dotyczących nawiązania stosunku najmu między powódką a obecnymi współwłaścicielami, uznając przedstawiony materiał dowodowy za niewystarczający. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 zd. III k.p.c., obciążając pozwaną kosztami w całości, z uwagi na nieznaczne uwzględnienie jej żądania w stosunku do całości roszczenia powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście zbycia nieruchomości lub wierzytelności po powstaniu tytułu wykonawczego, a także utraty legitymacji przez kuratora spadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kuratelą spadku i zbyciem nieruchomości, ale ogólne zasady dotyczące pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (5)
Czy zbycie nieruchomości po powstaniu tytułu wykonawczego, nakazującego jej opuszczenie, uzasadnia pozbawienie wykonalności tego tytułu w stosunku do dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zbycie nieruchomości po powstaniu tytułu wykonawczego może stanowić zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane, uzasadniając pozbawienie wykonalności tytułu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zbycie udziałów w nieruchomości przez spadkobierców po powstaniu tytułu wykonawczego stanowi zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane, co uzasadnia pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w stosunku do dłużnika, zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.
Czy utrata legitymacji przez kuratora spadku po wydaniu tytułu wykonawczego uzasadnia pozbawienie wykonalności tego tytułu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata legitymacji przez kuratora spadku po powstaniu tytułu wykonawczego może stanowić zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że prawomocne uchylenie kurateli spadku pozbawia kuratora możliwości zarządzania majątkiem spadkowym i tym samym prawa do egzekwowania wyroku.
Czy w przypadku zbycia wierzytelności objętej tytułem wykonawczym, dłużnik może skutecznie dochodzić pozbawienia wykonalności tytułu na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., nawet jeśli nabywca nie uzyskał klauzuli wykonalności na swoją rzecz?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dla zasadności powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie ma znaczenia to, czy nabywca uzyskał klauzulę na własną rzecz w trybie art. 788 k.p.c., gdyż sam przelew wierzytelności jest zdarzeniem uzasadniającym pozbawienie wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. mówi o zdarzeniu, a nie o uzyskaniu klauzuli wykonalności przez nabywcę. Przelew wierzytelności sam w sobie jest zdarzeniem powodującym wygaśnięcie zobowiązania w relacji między pierwotnym wierzycielem a dłużnikiem.
Czy powódka może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w zakresie, w jakim dotyczy on innego dłużnika niż ona sama?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego jedynie w zakresie, w jakim dotyczy on jej osobiście.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka występując we własnym imieniu nie może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu w części dotyczącej innego dłużnika (J.O.).
Czy czynności i zachowania stron wskazujące na płacenie czynszu i korespondencję nazywającą powódkę najemcą, przy braku formalnej umowy, świadczą o nawiązaniu stosunku najmu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli materiał dowodowy jest niewystarczający do udowodnienia istnienia umowy najmu, a okolicznościom tym towarzyszy postępowanie o zapłatę za bezumowne korzystanie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zaoferowany przez powódkę materiał dowodowy nie był wystarczający do ustalenia istnienia umowy najmu, a wydanie książeczki opłat nie może być traktowane jako wola dorozumianego nawiązania stosunku najmu, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania o zapłatę za bezumowne korzystanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. P. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. O. | osoba_fizyczna | współdłużnik |
| A. T. | osoba_fizyczna | zmarła |
| E. P. (2) | osoba_fizyczna | kuratorka spadku |
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | wierzyciel |
| P. S. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| Gmina Miejska K. | organ_państwowy | współwłaściciel |
| Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Śródmieścia w Krakwie G. G. | instytucja | organ egzekucyjny |
| Firma (...) | spółka | zarządca nieruchomości |
| (...) Sp. z o.o. w K. | spółka | współwłaściciel |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, które nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego, uzasadnia pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 788 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przejście uprawnienia lub obowiązku na inną osobę po wydaniu tytułu wykonawczego wymaga nadania klauzuli wykonalności na rzecz lub przeciw tej osobie, jednakże Sąd Najwyższy odstąpił od tej linii orzeczniczej w przypadku przelewu wierzytelności po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.c. art. 819 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek umożliwiający organowi egzekucyjnemu podjęcie postępowania z udziałem spadkobierców zmarłego.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności.
k.c. art. 660
Kodeks cywilny
Umowa najmu lokalu.
k.c. art. 66
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli.
k.c. art. 69
Kodeks cywilny
Forma umowy.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy zasad oceny dowodów.
k.p.c. art. 174 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w razie śmierci strony lub jej następcy prawnego.
k.p.c. art. 180 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie nieruchomości po powstaniu tytułu wykonawczego uzasadnia pozbawienie jego wykonalności. • Utrata legitymacji przez kuratora spadku po powstaniu tytułu wykonawczego uzasadnia pozbawienie jego wykonalności. • Przelew wierzytelności objętej tytułem wykonawczym stanowi zdarzenie uzasadniające pozbawienie wykonalności tytułu, niezależnie od uzyskania klauzuli wykonalności przez nabywcę.
Odrzucone argumenty
Nawiązanie stosunku najmu między powódką a obecnymi współwłaścicielami nieruchomości. • Powódka może domagać się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w całości, mimo że obejmuje on również innego dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanką pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w świetle art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. jest m. in. nastąpienie - po powstaniu tytułu egzekucyjnego - zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nic może być egzekwowane. • Sama jednak legitymacja wierzyciela do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w chwili jego wszczęcia nie eliminuje możliwości wystąpienia w jego toku zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygaśnie lub nie będzie mogło być egzekwowane. • Wyraźnie podkreśla się przy tym, że sytuacji, w której w obrocie prawnym mogą funkcjonować dwa tytuły wykonawcze dotyczące tej samej wierzytelności (wydany zbywcy i jego następcy) zapobiega właśnie żądanie zgłoszone na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. • Sąd Okręgowy podziela to stanowisko, które opiera się na respektowaniu zasady, aby ostatecznym ukształtowaniem treści tytułu wykonawczego (podstawy egzekucji), jego elementów podmiotowych i przedmiotowych zajmował się sąd w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności.
Skład orzekający
Katarzyna Oleksiak
przewodniczący
Katarzyna Serafin – Tabor
sędzia
Jarosław Tyrpa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście zbycia nieruchomości lub wierzytelności po powstaniu tytułu wykonawczego, a także utraty legitymacji przez kuratora spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z kuratelą spadku i zbyciem nieruchomości, ale ogólne zasady dotyczące pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zdarzenia po wydaniu wyroku mogą wpłynąć na jego wykonalność, co jest istotne dla zrozumienia dynamiki postępowań egzekucyjnych i ochrony praw dłużnika.
“Czy wyrok można zmienić po jego wydaniu? Sąd Okręgowy odpowiada: tak, jeśli zmieniły się okoliczności!”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 817 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.