II Ca 626/14

Sąd Okręgowy w BydgoszczyBydgoszcz2014-10-20
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenie OCwypowiedzenie umowyskuteczność oświadczeniaforma czynności prawnejocena dowodówart. 233 kpcart. 18 ust. 1 u.u.ob.art. 61 kcapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając za prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego dotyczące wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC.

Powód (...) Spółka Akcyjna złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie, który oddalił jego powództwo o zapłatę. Apelacja zarzucała naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczące stosowania uchylonego art. 18 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i stwierdzając, że wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC przez pozwanego było skuteczne, mimo niezachowania formy pisemnej, ponieważ oświadczenie dotarło do powoda.

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał apelację powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie, który oddalił powództwo o zapłatę. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 505¹³ § 2 k.p.c., ograniczył uzasadnienie do wyjaśnienia podstawy prawnej, ponieważ nie przeprowadzał postępowania dowodowego. Apelacja powoda została uznana za niezasadną. Sąd Okręgowy zaakceptował ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów), sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał konkretnych uchybień sądu pierwszej instancji w ocenie dowodu z wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, ograniczając się do ogólnych stwierdzeń. Sąd podkreślił, że naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania konkretnych dowodów i wadliwej oceny, a nie ogólnych zarzutów. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, sąd uznał, że uchylony art. 18 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych miał zastosowanie w sprawie, jednakże jego niezachowanie (brak formy pisemnej) miało jedynie charakter dowodowy, a nie skutkowało nieważnością oświadczenia. Skoro oświadczenie o wypowiedzeniu umowy ubezpieczenia OC dotarło do powoda w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (przez faks), uznać je należało za skuteczne. Pozwany udowodnił fakt niweczący żądanie pozwu, a powód nie wykazał, że nie miał możliwości zapoznania się z oświadczeniem. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania konkretnego dowodu i opisania wadliwości jego oceny, a nie ogólnych stwierdzeń.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśnił, że naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. może nastąpić tylko w przypadku wykazania uchybienia regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, co wymaga wskazania konkretnego dowodu i wadliwej oceny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany M. O.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnejspółkapowód
M. O.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.u.ob. art. 18 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zawiadomienia i oświadczenia w związku z umową ubezpieczenia obowiązkowego powinny być sporządzone na piśmie i doręczone za potwierdzeniem odbioru lub przesyłane listem poleconym; forma ta ma charakter dowodowy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, który nie przeprowadzał postępowania dowodowego, ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów; naruszenie wymaga wykazania uchybienia regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów, co musi być poparte wskazaniem konkretnego dowodu i wadliwej oceny.

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy dotarło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.

Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw art. 6

Przepis określający zastosowanie przepisów w czasie, wskazujący na zastosowanie art. 18 ust. 1 u.u.ob. w niniejszej sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako niezasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia OC przez pozwanego było skuteczne, mimo niezachowania formy pisemnej, ponieważ oświadczenie dotarło do powoda w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (art. 61 k.c.). Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie zostało skutecznie wykazane przez powoda, gdyż zarzuty były zbyt ogólne i nie wskazywały konkretnych wadliwie ocenionych dowodów.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez wadliwą ocenę dowodu z wypowiedzenia umowy ubezpieczenia. Sąd Rejonowy niezasadnie nie zastosował art. 18 ust. 1 u.u.ob. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, który miał mieć zastosowanie w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może dojść tylko wówczas, gdy skarżący wykaże uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, to jest regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów ustawodawca zastrzegł przewidzianą w nim formę czynności jedynie dla celów dowodowych, albowiem nie określił w nim żadnego skutku dla ważności zawiadomienia i oświadczenia w przypadku niezachowania tej formy nie ma podstaw do uznania, że oświadczenie dokonane w innej formie, które doszło do drugiej strony umowy w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią ( art. 61 k.c. ), nie rodziło skutków prawnych.

Skład orzekający

Aurelia Pietrzak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 18 ust. 1 u.u.ob. w kontekście formy czynności prawnej i skuteczności oświadczeń woli, a także wymogów formalnych zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC przed nowelizacją ustawy, z uwzględnieniem art. 61 k.c. w zakresie doręczenia oświadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, gdy forma pisemna nie została zachowana, ale oświadczenie dotarło do adresata. Jest to istotne dla praktyki prawniczej w zakresie ubezpieczeń.

Czy wypowiedzenie OC wysłane faksem jest skuteczne? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 626/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym : Przewodniczący : SSO Aurelia Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko M. O. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I C 142/13 oddala apelację. sygn. akt: II Ca 626/14 UZASADNIENIE Z uwagi na fakt, iż Sąd Okręgowy nie przeprowadzał w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku z dnia 20 października 2014 r. – zgodnie z art. 505 13 § 2 k.p.c. – ograniczyć należało do wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja powoda nie jest zasadna. Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne w sprawie, które to ustalenia Sąd Okręgowy w całości akceptuje i przyjmuje za własne. Analiza wywiedzionego w sprawie środka odwoławczego nakazuje w pierwszej kolejności rozważenie zarzutu przekroczenia przez Sąd pierwszej instancji zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może dojść tylko wówczas, gdy skarżący wykaże uchybienie podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów, to jest regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., III CK 314/05, LEX nr 172176) . Prawidłowe postawienie zarzutu opartego na powyższym przepisie wymaga zatem wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut ten dotyczy i podania w czym skarżący upatruje wadliwą jego ocenę. Skarżący tymczasem nie wskazał jakie konkretnie zasady naruszył Sąd Rejonowy przy ocenie dowodu w postaci wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, poprzestając jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że ocena tego dowodu jest sprzeczna z zasadami logiki i obiektywizmu. Takie sformułowanie, które nie znalazło swojego rozwinięcia w uzasadnieniu apelacji, nie podważa prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny tego dowodu, do czego skarżący był zobowiązany. Wobec tego brak podstaw do stwierdzenia, że ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Rejonowy nie mieściła się w granicach wytyczonych treścią art. 233 § 1 k.p.c. Jednocześnie wskazać należy, że zaniechanie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału nie stanowi o naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. Na podstawie tego przepisu nie można również kwestionować poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, czy wyprowadzonych z materiału dowodowego wniosków. Z tych względów także pozostałe kwestie podniesione w ramach zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mogły przynieść dla skarżącego oczekiwanego przez niego rezultatu polegającego na zmianie zaskarżonego orzeczenia. Zawarty w apelacji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w istocie sprowadzał się do tego, że Sąd Rejonowy niezasadnie nie zastosował w sprawie uchylonego z dniem 11 lutego 2012 r. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2003 r. Nr 124, poz. 1152; dalej: „u.u.ob.”), podczas gdy na mocy art. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 205, poz. 2010 ze zm.) miał on w sprawie zastosowanie. Zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodzić się należy ze skarżącym, że wskazany przepis, z racji zawarcia umowy ubezpieczenia przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, ma zastosowanie w sprawie. Zatem on winien być punktem odniesienia dla rozważań prawnych. Jednakże brak podstaw do wyciągnięcia z tego wniosków odmiennych, od tych poczynionych przez Sąd Rejonowy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.u.ob. zawiadomienia i oświadczenia, które w związku z umową ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1-3 , są składane przez strony tej umowy, powinny być sporządzone na piśmie i doręczone za potwierdzeniem odbioru lub przesyłane listem poleconym. Analizując treść tego przepisu stwierdzić należy, że ustawodawca zastrzegł przewidzianą w nim formę czynności jedynie dla celów dowodowych, albowiem nie określił w nim żadnego skutku dla ważności zawiadomienia i oświadczenia w przypadku niezachowania tej formy. Taką wykładnię potwierdzają też wywody poczynione przez Sąd Rejonowy odnośnie art. 18 u.u.ob. w obowiązującym brzmieniu. Oznacza to, że nie ma podstaw do uznania, że oświadczenie dokonane w innej formie, które doszło do drugiej strony umowy w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią ( art. 61 k.c. ), nie rodziło skutków prawnych. Pozwany w niniejszej sprawie wykazał, że takie oświadczenie złożył i że skierował je do powoda w sposób umożliwiający jego odebranie. Do sprzeciwu od nakazu zapłaty załączył kopię pisma z dnia 19 września 2011 r., z którego wynika, że zrezygnował ze skutkiem natychmiastowym z polisy OC dotyczącej pojazdu M. , wystawionej na D. G. , a więc że wypowiedział przedmiotową umowę. Pismo to zostało przesłane do powoda za pomocą faksu co potwierdza dołączony raport transmisji (rezultat: OK) /k.38/. Tym samym pozwany udowodnił fakt niweczący żądanie pozwu. Powód zaś w odpowiedzi na tę okoliczność nie wykazał przed Sądem pierwszej instancji, że nie miał możliwości zapoznania się z powyższym oświadczeniem (6 k.c. ). W konsekwencji Sąd Rejonowy prawidłowo powództwo oddalił. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI