II Ca 614/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r. zasądził od pozwanej D. T. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 5.556,15 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Pozwana domagała się oddalenia powództwa, podnosząc zarzuty naruszenia ustawy o kredycie konsumenckim oraz twierdząc, że w dacie zawarcia umowy znajdowała się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji. Sąd Rejonowy, opierając się na opinii biegłej, uznał te zarzuty za niezasadne, jednakże uznał część kosztów umowy (opłata za obsługę w domu) za sprzeczną z prawem i nieważną z mocy prawa (art. 58 § 2 kc). Składka ubezpieczeniowa została oddalona jako nieudowodniona. W konsekwencji, Sąd Rejonowy zasądził kwotę 5.556,15 zł, która obejmowała pożyczkę, opłatę przygotowawczą i odsetki ustawowe. Pozwana wniosła apelację, zarzucając Sądowi I instancji pominięcie w obliczeniach kwoty 889 zł, którą wcześniej spłaciła. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uznał apelację za zasadną. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, ale stwierdził błąd w obliczeniach. Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę do 4.667,15 zł, uwzględniając spłatę dokonaną przez pozwaną oraz prawidłowo obliczoną opłatę przygotowawczą. Sąd Okręgowy potwierdził również, że powód nie wykazał poniesienia kosztów związanych z ubezpieczeniem spłaty kredytu ani zasadności opłaty za obsługę pożyczki w domu. W efekcie, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, obniżając zasądzoną kwotę i oddalając powództwo w zakresie obejmującym spłatę 889 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów kredytu konsumenckiego, w szczególności opłat za obsługę pożyczki w domu, oraz zasady współżycia społecznego w kontekście umów pożyczkowych.
Dotyczy specyficznego rodzaju opłaty za obsługę pożyczki w domu; kwestia zdolności do czynności prawnych była oceniana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy opłata za obsługę pożyczki w domu, stanowiąca ponad połowę kwoty pożyczki, jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka opłata, będąca w istocie formą prowizji, jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego, co czyni ją nieważną z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że opłata za obsługę pożyczki w domu, która stanowiła ponad połowę kwoty samej pożyczki, była formą prowizji i była rażąco wygórowana, co czyniło ją sprzeczną z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc) i prawem o kredycie konsumenckim.
Czy pozwana, cierpiąca na zaburzenia osobowości i uzależnienia, miała zdolność do świadomego podejmowania decyzji w chwili zawierania umowy pożyczki?
Odpowiedź sądu
Nie, stan zdrowia pozwanej nie wyłączał jej zdolności do świadomego podejmowania decyzji i wyrażania woli w dacie zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy oparł się na opinii biegłej sądowej z dziedziny psychiatrii, która stwierdziła, że organiczne zaburzenia osobowości i uzależnienia pozwanej nie miały wpływu na jej zdolność do świadomego i swobodnego podejmowania decyzji w momencie zawierania umowy.
Czy sąd I instancji prawidłowo obliczył zasądzoną kwotę, uwzględniając częściową spłatę pożyczki przez pozwaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji popełnił błąd w obliczeniach, pomijając kwotę 889 zł, którą pozwana już spłaciła.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, mimo prawidłowego ustalenia faktycznego częściowej spłaty pożyczki przez pozwaną, pominął tę kwotę w swoich obliczeniach, co skutkowało zawyżeniem zasądzonej należności.
Czy powód wykazał poniesienie kosztów związanych ze składką ubezpieczeniową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił poniesienia tych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że powód nie wykazał, iż zawarł umowę ubezpieczenia i że z tej umowy wynika obowiązek świadczenia przez pozwanego w wysokości dochodzonej w pozwie, dlatego oddalił to roszczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| D. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
u.k.k. art. 7a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Łączna kwota wszystkich opłat, prowizji oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki, z wyłączeniem udokumentowanych lub wynikających z innych przepisów prawa kosztów, związanych z ustanowieniem, zmianą lub wygaśnięciem zabezpieczeń i ubezpieczeń, nie może przekroczyć 5% kwoty udzielonego kredytu konsumenckiego.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
u.k.k. art. 4 § ust. 2 pkt 13
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej z powodu braku świadomości lub swobody podejmowania decyzji.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Granice swobody umów.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada niedziałania prawa w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 103
Kodeks cywilny
Potwierdzenie czynności prawnej dokonanej przez osobę nieposiadającą umocowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów i zasada słuszności w orzekaniu o kosztach.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w wyroku.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Częściowa spłata pożyczki przez pozwaną. • Nieważność opłaty za obsługę pożyczki w domu jako sprzecznej z prawem i zasadami współżycia społecznego. • Nieudowodnienie przez powoda kosztów składki ubezpieczeniowej.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku zdolności do czynności prawnych pozwanej w dacie zawarcia umowy. • Zarzut naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 13 i art. 7a ustawy o kredycie konsumenckim przez brak oświadczenia o kredycie darmowym (choć Sąd Rejonowy uznał, że nie było podstaw do zastosowania tej sankcji).
Godne uwagi sformułowania
opłata za obsługę pożyczki w domu jest kwotą stałą, która nie podlega modyfikacjom w zależności od terminu spłaty całej pożyczki • wysokość opłaty stanowiła ponad ½ kwoty samej pożyczki i była w istocie formą prowizji • ustalenie przez strony umowy pożyczki kosztów tej pożyczki w wysokości przyjętej w rozpatrywanej umowie jest zjawiskiem patologicznym sprzecznym z zasadami współżycia społecznego • Sąd I instancji nie popełnił wobec tego błędu w ustaleniach faktycznych ale zapewne przez przeoczenie popełnił błąd w dokonywanych obliczeniach.
Skład orzekający
Ireneusz Płowaś
przewodniczący-sprawozdawca
Wojciech Borodziuk
sędzia
Janusz Kasnowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów kredytu konsumenckiego, w szczególności opłat za obsługę pożyczki w domu, oraz zasady współżycia społecznego w kontekście umów pożyczkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju opłaty za obsługę pożyczki w domu; kwestia zdolności do czynności prawnych była oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą interweniować w przypadku rażąco wygórowanych kosztów pożyczki, nawet jeśli pozwany nie podnosił wszystkich zarzutów formalnych. Pokazuje też, jak ważne jest dokładne liczenie zasądzonej kwoty.
“Czy opłata za obsługę pożyczki w domu może być wyższa niż połowa pożyczki? Sąd Okręgowy mówi: nie!”
Dane finansowe
WPS: 8087 PLN
pożyczka: 4667,15 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.