II Ca 599/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-11-28
SAOSCywilneprawo spadkoweWysokaokręgowy
spadekdziedziczenienieważność postępowaniaskład sąduprzeniesienie sędziegoprawo o ustroju sądów powszechnychapelacjapostanowienie

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z powodu nieważności postępowania wywołanej wadliwym składem orzekającym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał apelację od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Ustalono, że sędzia orzekający w pierwszej instancji został przeniesiony do sądu na podstawie wadliwej decyzji Ministra Sprawiedliwości. W związku z tym skład sądu był sprzeczny z prawem, co skutkowało nieważnością postępowania. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie od momentu jego wydania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.

Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację wnioskodawczyni E. D. od postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po F. S., stwierdził nieważność postępowania. Kluczowym powodem uchylenia postanowienia była wadliwość składu orzekającego w pierwszej instancji. Ustalono, że sędzia SSR Mariusz Zawicki, który wydał postanowienie, został przeniesiony do Sądu Rejonowego w Myśliborzu decyzją podpisaną przez podsekretarza stanu, a nie przez Ministra Sprawiedliwości, co czyniło tę decyzję wadliwą prawnie. Sąd Okręgowy oparł swoje stanowisko na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 46/13), która wskazuje, że decyzja o przeniesieniu sędziego wydana przez osobę nieuprawnioną jest bezprawna i uniemożliwia sędziemu wykonywanie władzy jurysdykcyjnej. W konsekwencji, skład sądu z udziałem tego sędziego był sprzeczny z przepisami prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.), co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z urzędu (art. 378 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 386 § 2 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie dotknięte nieważnością i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skład sądu był wadliwy i sprzeczny z przepisami prawa, co skutkowało nieważnością postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, zgodnie z którą decyzja o przeniesieniu sędziego wydana przez osobę nieuprawnioną (np. podsekretarza stanu zamiast Ministra Sprawiedliwości) jest wadliwa prawnie. Sędzia objęty taką decyzją nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w sądzie, do którego został przeniesiony, co czyni skład sądu z jego udziałem sprzecznym z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia, zniesienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
E. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. S.osoba_fizycznauczestnik
P. S.osoba_fizycznauczestnik
C. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
G. S.osoba_fizycznauczestnik
T. S.osoba_fizycznauczestnik
A. S.osoba_fizycznauczestnik
F. S.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skład sądu sprzeczny z przepisami prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji bierze pod uwagę nieważność postępowania z urzędu w granicach zaskarżenia.

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia nieważności postępowania, sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do zażalenia.

p.u.s.p. art. 75 § § 3 w zw. z § 2 pkt 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Reguluje kwestie przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe, w tym kompetencje Ministra Sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pozostawia sądowi pierwszej instancji rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w przypadku uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, skutkująca nieważnością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Skład Sądu z udziałem tego Sędziego jest zatem sprzeczny z przepisami prawa. Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania. Nieważność postępowania, w granicach zaskarżenia, Sąd Okręgowy bierze pod uwagę z urzędu.

Skład orzekający

Karina Marczak

przewodniczący-sprawozdawca

Wiesława Buczek-Markowska

sędzia

Małgorzata Grzesik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przenoszenia sędziów oraz konsekwencji wadliwego składu sądu dla ważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej decyzji o przeniesieniu sędziego; wymaga analizy uchwały SN III CZP 46/13.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości składu sądu, co ma kluczowe znaczenie dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń.

Ważność orzeczenia zależy od prawidłowego składu sądu – kluczowa decyzja w sprawie spadkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 599/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Karina Marczak (spr.) Sędziowie: SO Wiesława Buczek-Markowska SO Małgorzata Grzesik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2013 roku w Szczecinie sprawy z wniosku E. D. z udziałem J. S. , P. S. , C. S. (1) , G. S. , T. S. , A. S. o stwierdzenie nabycia spadku po F. S. na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię od postanowienia Sądu Rejonowego w Myśliborzu z dnia 19 marca 2013r., sygn. akt VI Ns 194/13 uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie od dnia 19 marca 2013r. i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 marca 2013r. Sąd Rejonowy w Myśliborzu stwierdził, że spadek po F. S. zmarłym w dniu 12 lipca 2012r. O. i tam ostatnio stale zamieszkałym na podstawie ustawy nabyli wprost: żona J. S. , córka A. i A. w udziale do 8/32 części, córka E. D. , córka F. i J. M. w udziale do 6/32 części, córka C. S. (2) , córka F. i J. M. w udziale do 6/32 części, syn P. S. , syn F. i J. M. w udziale do 6/32 części, wnuk T. S. , syn I. I. i G. w udziale do 3/32, wnuczka A. S. , córka I. I. i G. w udziale do 3/32. Apelację od postanowienia złożyła wnioskodawczyni E. D. zaskarżając orzeczenie w całości. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sąd, w którego składzie orzekał SSR Mariusz Zawicki. W toku postępowania apelacyjnego ustalono, że Sędzia decyzją z dnia 19 listopada 2012 roku, znak: (...) -976/12, podpisaną przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości W. H. , został z dniem 1 stycznia 2013 roku przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Myśliborzu. W uchwale składu siedmiu sędziów Sadu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 roku, sygn. akt III CZP 46/13, wskazano, że decyzja Ministra Sprawiedliwości o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe wydana na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - jeżeli jest zgodna z prawem - wywołuje skutek od chwili doręczenia jej sędziemu. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji, kiedy decyzja o przeniesieniu na inne miejsce służbowe podjęta została nie przez Ministra Sprawiedliwości, ale przez inną osobę, także „z upoważnienia” Ministra Sprawiedliwości, jest ona wadliwa (bezprawna), a sędzia, którego ona dotyczy, nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w sądzie (na obszarze jurysdykcyjnym), do którego został „przeniesiony”. Skład orzekający z jego udziałem jest zatem sprzeczny z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym sprawę podziela powyższe zapatrywanie prawne. Nie zachodzi tu potrzeba powielania obszernych wywodów Sądu Najwyższego. W sprawie niniejszej orzekał Sędzia, który został przeniesiony do orzekania w Sądzie Rejonowym w Świnoujściu na podstawie wadliwej decyzji, podpisanej przez podsekretarza stanu. Skład Sądu z udziałem tego Sędziego jest zatem sprzeczny z przepisami prawa. Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa prowadzi do stwierdzenia, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania. Nieważność postępowania, w granicach zaskarżenia, Sąd Okręgowy bierze pod uwagę z urzędu, o czym stanowi przepis art. 378 § 1 k.p.c. Wobec stwierdzenia, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania Sąd Okręgowy zgodnie z treścią przepisu art. 386 § 2 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. k.p.c. , uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Myśliborzu do ponownego rozpoznania. Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI