II Ca 592/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2016-02-18
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenia majątkoweŚredniaokręgowy
ubezpieczenie na życieświadczenieteśćpowinowactwoOWUinterpretacjalogika prawniczakoszty zastępstwa procesowego

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację ubezpieczyciela, potwierdzając prawo powódki do świadczenia z grupowego ubezpieczenia na życie za śmierć teścia, mimo śmierci jej męża.

Powódka dochodziła świadczenia z grupowego ubezpieczenia na życie za śmierć teścia. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, argumentując, że mąż powódki (syn zmarłego) już nie żył, co miało rzekomo wykluczać istnienie relacji teścia. Sąd Rejonowy przyznał rację powódce, uznając, że stosunek powinowactwa nie ustaje ze śmiercią małżonka. Sąd Okręgowy oddalił apelację ubezpieczyciela, podkreślając logiczne i prawne podstawy interpretacji definicji teścia.

Powódka M. Z. dochodziła od (...) SA w P. wypłaty świadczenia w wysokości 2.350,00 zł z grupowego ubezpieczenia na życie, związanego ze śmiercią jej teścia, J. Z., która nastąpiła 1 listopada 2013 r. Pozwany ubezpieczyciel odmówił wypłaty, powołując się na fakt, że mąż powódki, A. Z. (syn zmarłego), zmarł wcześniej, bo 8 marca 2011 r. Ubezpieczyciel twierdził, że w tej sytuacji relacja teścia nie istnieje. Sąd Rejonowy w Kaliszu uznał jednak, że stosunek powinowactwa nie ustaje wraz ze śmiercią małżonka, a zatem ojciec zmarłego męża powódki nadal pozostaje jej teściem zgodnie z art. 61(8) k.r.o. W związku z tym, śmierć J. Z. była zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację pozwanego, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Oddalił apelację, uznając, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego. Podkreślono, że definicja teścia w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) jako „ojciec małżonka” nie może być utożsamiana z pojęciem „współmałżonka”, które zostało zdefiniowane odrębnie i zakłada istnienie dwóch podmiotów. Sąd wskazał na błąd logiczny w wykładni pozwanego, który próbował stosować definicję współmałżonka do relacji teścia, ignorując szersze znaczenie pojęcia małżonka, które obejmuje również byłego małżonka. W konsekwencji, sąd potwierdził prawo powódki do dochodzonego świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stosunek powinowactwa nie ustaje wraz ze śmiercią małżonka, który tworzył tę więź.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 61(8) k.r.o., który nie przewiduje ustania powinowactwa w przypadku śmierci małżonka. Ponadto, sąd podkreślił błąd logiczny w interpretacji ubezpieczyciela, który mylił pojęcia 'małżonka' i 'współmałżonka', stosując definicję współmałżonka do sytuacji, gdzie wymagane było szersze rozumienie relacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. Z.

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznapowódka
(...) SA w P.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.r.o. art. 61(8)

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Stosunek powinowactwa nie ustaje wraz ze śmiercią małżonka.

Pomocnicze

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

k.c. art. 353(1)

Kodeks cywilny

k.c. art. 805 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.r.o. art. 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stosunek powinowactwa (teść) nie ustaje ze śmiercią małżonka. Definicja teścia jako 'ojciec małżonka' jest szersza niż definicja 'współmałżonka' i nie można jej zawężać. Wykładnia ubezpieczyciela oparta na błędzie logicznym (przesunięcie kategorialne).

Odrzucone argumenty

Brak istnienia relacji teścia z powodu wcześniejszej śmierci męża powódki. Zastosowanie definicji 'współmałżonka' do określenia relacji teścia.

Godne uwagi sformułowania

stosunek powinowactwa nie ustaje wraz ze śmiercią małżonka błąd logiczny zwanym błędem przesunięcia kategorialnego Mieszanie kategorii ontologicznych jest w teorii języka niedopuszczalne. Pojęcie małżonka jest pojęciem szerszym i obejmuje nie tylko aktualnego współmałżonka ale i byłego małżonka.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Chmura

sędzia

Mariusz Drygas

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia teścia w kontekście ubezpieczeń grupowych, utrzymanie stosunku powinowactwa po śmierci małżonka, błędy logiczne w wykładni umów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych definicji zawartych w OWU oraz interpretacji pojęcia teścia w kontekście ubezpieczeń grupowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie definicji w umowach i jak błędy logiczne mogą prowadzić do sporów. Jest to ciekawy przykład z życia, pokazujący praktyczne zastosowanie prawa rodzinnego w kontekście ubezpieczeń.

Czy śmierć męża przekreśla prawo do świadczenia za śmierć teścia? Sąd rozstrzyga spór o definicję!

Dane finansowe

WPS: 2350 PLN

świadczenie z ubezpieczenia: 2350 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 592/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Jacek Chmura SSR del. Mariusz Drygas Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa M. Z. przeciwko (...) SA w P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 5 sierpnia 2015r. sygn. akt I C 1720/14 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego (...) Spółka Akcyjna w P. na rzecz powódki M. Z. kwotę 300 zł powiększoną o 23 % podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSR del. Mariusz Drygas SSO Wojciech Vogt SSO Jacek Chmura II Ca 592/15 UZASADNIENIE Powódka M. Z. wniosła przeciwko (...) S.A. w P. zasądzenie kwoty 2.350,00zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01.11.2013r. Pełnomocnik ustanowiony z urzędu wniósł ponadto o zasądzenie również kosztów. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów. Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r. zasądził od pozwanego (...) SA w P. na rzecz powódki M. Z. kwotę 2.350,00 /dwa tysiące trzysta pięćdziesiąt, 00/100/ złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 13 listopada 2013 roku do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: Powódka M. Z. zawarła z (...) S.A. w P. grupową umowę ubezpieczenia na życie. Jednym ze zdarzeń za które ubezpieczona powinna otrzymać świadczenie był zgon teścia. Umówione świadczenie wynosiło 2.350,00zł. Powódka złożyła w dniu 07.11.2013r. do pozwanego wniosek o wypłatę świadczenia w związku ze śmiercią teścia J. Z. w dniu 01.11.2013r. W chwili śmierci teścia mąż powódki już nie żył. A. Z. zmarł 08.03.2011r. Pismem z dnia 13.11.2013r. pozwany odmówił wypłaty świadczenia podnosząc, że w dacie zgony teścia powódki jej mąż już nie żył. Odwołanie powódki nie zostało uwzględnione. Sąd uznał, że stosunek powinowactwa nie ustaje wraz ze śmiercią małżonka i dlatego mimo śmierci męża powódki jego ojciec nadal pozostaje jej teściem ( art. 61 8 k.r.o. ). Śmierć J. Z. była zdarzeniem, z którym umowa wiązała wypłatę świadczenie. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok w części, to jest za wyjątkiem punktu drugiego, w którym Sąd oddalił powództwo. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 58 k.c. w związku z § 1 pkt. 2 klauzuli 10 oraz §2 pkt. 29 Ogólnych Warunków Ubezpieczeń zatwierdzonych przez Zarząd uchwalą nr 11/2010, art. 353 1 k.c. i art. 805 § 1 k.c. i 5 k.c. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom stawianym w apelacji Sąd Rejonowy nie naruszył prawa materialnego. Należy podkreślić, że zaszło zdarzenie, z którym ogólne warunki ubezpieczenia stosowane do umów ubezpieczenia grupowego na życie zatwierdzone przez Zarząd Ubezpieczyciela uchwałą nr 11/2010 z dnia 17 sierpnia 2010 r. wiążą odpowiedzialność ubezpieczyciela. Zgodnie z klauzulą 10 § 1 tych warunków teść ubezpieczonego to ojciec małżonka . Zgodnie z zawartą przez powódkę umową ( polisa nr (...) , warunki ubezpieczenia (...) ) za śmierć teścia pozwany zobowiązał się wypłacić świadczenie w wysokości 2.350 zł. Nie jest sporne między stronami, że zmarł J. Z. , który był ojcem A. Z. , który do chwili swojej śmierci pozostawał w związku małżeńskim z M. Z. (powódką). Należy więc zadać bardzo proste pytanie: czy zmarły A. Z. był ojcem małżonka M. Z. ? Na tak postawione pytanie Sąd I instancji odpowiada twierdząco. Natomiast pozwany odpowiada przecząco na tak postawione pytanie odwołując się do pojęcia współmałżonka , które to pojęcie zdefiniowano w OWU jako osobę pozostającą z ubezpieczonym w związku małżeńskim (§ 2 pkt. 29). Definicja współmałżonka jest poprawna. Małżeństwo oznacza zawsze związek kobiety i mężczyzny zawarty z zachowaniem wymogów art. 1 k.r.o. ( art. 18 Konstytucji RP i art. 1 k.r.o. ). Współmałżonkiem w stosunku do A jest więc drugi człon tej relacji, czyli podmiot (...) Relacja ta ma charakter zwrotny. Pojęcie więc „współmałżonka„ zakłada z definicji – ponieważ jest relacją zwrotną – istnienie dwóch podmiotów. Pojęcie to nie funkcjonuje w zbiorze jednoelementowym. Przeniesienie tego pojęcia do definiowania zbiorów jednoelementowych jest podstawowym, elementarnym, błędem logicznym zwanym błędem przesunięcia kategorialnego. Mieszanie kategorii ontologicznych jest w teorii języka niedopuszczalne. Jeżeli teść to ojciec małżonka według definicji z klauzuli 10 § 1 OWU, to nie można pod to pojęcie „małżonka” wstawiać innego pojęcie „współmałżonka”, które wcześniej zdefiniowano w określony sposób. Należy sobie zdać sprawę, że pojęcia te nie są równoważne, nie są synonimami i w żadnym wypadku nie można ich używać zamiennie. Pojęcie małżonka jest pojęciem szerszym i obejmuje nie tylko aktualnego współmałżonka ale i byłego małżonka. Powódce więc należy się kwota dochodzona pozwem ponieważ doszło do zdarzenia, z którym OWU wiążą odpowiedzialność pozwanego. OWU nie są więc sprzeczne z prawem tylko ich wykładnia dokonywana przez pozwanego jest sprzeczna z elementarnymi zasadami logiki. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. , orzec jak w sentencji. Jacek Chmura Wojciech Vogt Mariusz Drygas

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI