II CA 589/14

Sygn. akt II Ca 589/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 19 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Paweł Szwedowski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa J. Z. przeciwko (...) Spółka Akcyjna o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 maja 2014r. sygn. akt I C 305/14 I. oddala apelację, II. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powódki J. Z. kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. II Ca 589/14 UZASADNIENIE Powódka J. Z. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwoty 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3 grudnia 2013 r. i zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 30.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 grudnia 2013 e. i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: W dniu 9 września 2000 r. w wyniku wypadku spowodowanego przez Ł. S. - ubezpieczonego u pozwanego - zginęła A. W. . Zmarła była siostrą powódki. Wieź łącząca powódkę z siostrą była niezwykle silna. Jej śmierć była dla niej ogromna tragedią, z którą do dziś nie potrafi się pogodzić. Powódka była starszą siostrą zmarłej A. . Łączące je relacje były wyjątkowe. Widywały się każdego dnia spędzając czas na wspólnych grach, zabawach, których inicjatorką była powódka. A. w chwili śmierci miała 13 lat. Powódka faktu jej śmierci nie może zaakceptować, nie może uwierzyć, że zabrano ją kiedy była silna i pełna życia. Po wypadku powódka była w szoku. Przestała się uczyć. Nie była zainteresowana otoczeniem i nie chciała kontynuować studiów. Sąd ocenił, że zakres krzywdy powódki uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia w wysokości 30.000 zł. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił: Zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 445 k.c. , art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. przez przyjęcie, że powodowi przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych – mimo, że powódka nie jest osoba bezpośrednio poszkodowaną oraz przyjęcie, że należy jej się zadośćuczynienie w wysokości 30000 zł, 2. naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych poprzez przyjęcie, że umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność odszkodowawczą za naruszenie dóbr osobistych innych niż życie i zdrowie, 3. naruszenie przepisów procesowych w postaci art. 233 § 1 k.p.c. – przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i uznany za udowodniony fakt naruszenia jej dóbr osobistych i spełnienia przesłanek do zasądzenia zadośćuczynienia. W oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy nie naruszył prawa materialnego - art. 445 k.c. art. 448 w zw. z art. 24 k.c. i art. 6 k.c. Interpretacja przepisów dokonana przez Sąd Rejonowy jest prawidłowa. Stanowisko to, mimo że dyskusyjne, jest jednolicie rozstrzygnięte pozytywnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010, IV CSK 307/09; uchwała SN z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10; wyrok SN z dnia 10 listopada 2010 r., II CSK 248/10; uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 – podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne S.O. w K. ; wyrok SN z dnia 5 października 2011 r., IV CSK 10/11; uchwał z dnia 7 listopada 2012 r., III CZP 67/12 i z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 93/122 gdzie przesądzono odpowiedzialność ubezpieczyciela za tego rodzaju szkody; postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2014 r. (7 sędziów) w sprawie III CZP 2/14) Nie ma ani jednego orzeczenia Sądu Najwyższego w którym prezentowałby SN stanowisko przeciwne. Również art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych nie stoi na przeszkodzie zasądzaniu zadośćuczynienia w tego rodzaju sprawach. Artykuł 34 ust. 1 ustawy z 22.5.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - w brzmieniu sprzed 11.2.2012 r. - nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 KC. ( M .Prawn. 2013/2/58; III CZP 93/12 SN wyrok z dnia 20 grudnia 2012 r.Lex 1267081 oraz wyrok S.A. w Krakowie z dnia 6 września 2012 r., I A Ca 739/12 lex 1223205). Również wysokość zadośćuczynienia nie może budzić zastrzeżeń. Należy podkreślić, iż mimo że przez wiele lat orzecznictwo aprobowało zasądzanie niskich kwot zadośćuczynienia , to tendencja ta była krytykowana w doktrynie (zob. M. Nestorowicz, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w procesach lekarskich, PiP 2005, Nr 3, s. 9, gdzie autor zwraca również uwagę, że w pewnych sytuacjach zadośćuczynienie powinno spełniać także funkcję represyjną). Ostatnie orzeczenia SN są dowodem modyfikacji linii orzecznictwa w tym zakresie . W wyroku z dnia 30 stycznia 2004 r. Sąd orzekł, że powołanie się przez sąd przy ustaleniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na potrzebę utrzymania wysokości zadośćuczynienia w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie może prowadzić do podważenia kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia (por. wyrok SN z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSN 2005, Nr 2, poz. 40). SN silnie podkreślił kompensacyjny charakter zadośćuczynienia z art. 445 § 1 k.c. i konieczność określenia jego wysokości przede wszystkim na podstawie rozmiaru doznanej krzywdy i całokształtu okoliczności sprawy. Nie podzielił poglądu, że kwota zadośćuczynienia powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Konsekwencją stosowania tej zasady była tendencja do zasądzania tytułem zadośćuczynienia sum raczej skromnych (por. wyrok SN z 10 marca 2006 r., IV CSK 80/05, OSP 2007, Nr 1, poz. 11 z glosą M. Nestorowicza; por. również Monika Walachowska, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę , Toruń 2007, s. 129-130). Analiza powołanego orzecznictwa również pod względem przyznawanych sum zadośćuczynienia przy określonym rozmiarze krzywd wskazuje, że kwota zadośćuczynienia uznana przez Sąd Rejonowy za odpowiednią nie jest wygórowana . Należy podkreślić, że sądy w podobnych sprawach, w których przyznawano zadośćuczynienie dzieciom za cierpienia związane ze śmiercią rodziców przyznawały kwoty oscylujące w granicach przyznanych prze Sąd Rejonowy ( 25.000 zł, 30.000 zł, 35.000 zł sygn. akt II Ca 148/13, II Ca 146/13, II Ca 467/13 Sądu Okręgowego w Kaliszu i przykładowo XV C 1520/12 Sądu Okręgowego w Gdańsku i XV C 520/12 Sądu Okręgowego w Gdańsku –portal orzeczeń; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt I A Ca 718/12 ; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt IA Ca 317/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I A Ca 714/120 – portal orzeczeń). Sąd I instancji oceniając dowody nie przekroczył zastrzeżonej dla sądów zasady swobodnej oceny dowodów. Wyraźnie wskazał na jakich dowodach się oparł . Stan faktyczny sprawy był w zasadzie niesporny. Natomiast ocena Sądu, że w takiej sytuacji należy się zadośćuczynienie jest prawidłowa. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p. , orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono z godnie z art. 98 k.p.c.