II CA 589/13

Sąd Okręgowy w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2013-09-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pełnomocnictwolegitymacja procesowaodstąpienie od umowyzwrot zapłatyumowa sprzedażykoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego oddalający powództwo o zapłatę 8000 zł z powodu braku legitymacji procesowej pozwanego, który działał jako pełnomocnik.

Powódka domagała się zwrotu 8000 zł zapłaconych pozwanemu za elewator i zaliczki na zbiorniki, od których odstąpiła z powodu niewydania towaru. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak legitymacji procesowej pozwanego, który działał jako pełnomocnik M. K. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji co do pełnomocnictwa pozwanego i braku jego legitymacji procesowej.

Powódka M. S. dochodziła od pozwanego S. B. zwrotu 8000 zł, wpłaconych tytułem zapłaty za elewator i zaliczki na zakup zbiorników. Ponieważ przedmioty transakcji nie zostały jej wydane, powódka odstąpiła od umowy. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił powództwo, stwierdzając brak legitymacji procesowej biernej pozwanego. Ustalono, że pozwany działał jako pełnomocnik M. K., która była właścicielem sprzedawanych towarów, a uzyskane od powódki pieniądze przekazał firmie mocodawczyni. Sąd Rejonowy oparł się na zeznaniach świadka M. K. i dokumentach. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez błędne ustalenie braku legitymacji procesowej pozwanego i pominięcie dowodu wpłat bezpośrednio na jego rzecz. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił apelację, uznając, że wpłaty dokonane bezpośrednio na rzecz pozwanego nie mają decydującego znaczenia, zwłaszcza że pełnomocnictwo obejmowało odbiór należności. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka wiedziała o pełnomocnictwie pozwanego do reprezentowania M. K., która była faktycznym sprzedawcą. W związku z tym apelacja została oddalona jako bezzasadna, a powódce zasądzono zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie posiada legitymacji procesowej biernej, ponieważ działał jako pełnomocnik mocodawcy, który był stroną umowy i właścicielem towarów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany działał w imieniu i na rzecz M. K. na podstawie ważnego pełnomocnictwa. Skutki prawne czynności prawnych powstają bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy, który staje się stroną umowy. Powódka wiedziała o pełnomocnictwie pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

S. B.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowódka
S. B.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapełnomocnik pozwanego / sprzedawca

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 95

Kodeks cywilny

Czynność prawna może być dokonana przez przedstawiciela, a skutki prawne powstają bezpośrednio dla reprezentowanego.

k.c. art. 96

Kodeks cywilny

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie lub oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany działał jako pełnomocnik M. K., która była właścicielem towarów. Powódka wiedziała o pełnomocnictwie pozwanego. Pełnomocnictwo obejmowało odbiór należności. Skutki prawne czynności prawnych powstają bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy.

Odrzucone argumenty

Powódka dokonała wpłaty 8000 zł bezpośrednio na rzecz pozwanego. Powódka nie musiała wiedzieć, że pozwany zawsze reprezentuje M. K. Sąd I instancji pominął dowód w postaci przekazów dokonanych bezpośrednio dla pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

Pozwany nie posiada legitymacji procesowej biernej. Z istoty pełnomocnictwa wynika bowiem, że skutki prawne czynności dokonanej przez pełnomocnika powstają bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. To mocodawca staje się stroną umowy, którą w jego imieniu zawarł pełnomocnik oraz podmiotem praw i obowiązków z niej wynikających.

Skład orzekający

Stanisław Łęgosz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących legitymacji procesowej pełnomocnika i skutków prawnych czynności dokonanych przez pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik działał w granicach umocowania i powódka miała świadomość jego roli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie braku legitymacji procesowej pełnomocnika, co jest kluczowe w praktyce prawniczej, choć stan faktyczny jest stosunkowo prosty.

Czy pełnomocnik zawsze odpowiada za transakcję? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną umowy.

Dane finansowe

WPS: 8000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 589/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Stanisław Łęgosz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa M. S. przeciwko S. B. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 12 marca 2013 roku, sygn. akt I C 113/12 upr oddala apelację i zasądza od powódki M. S. na rzecz pozwanego S. B. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sygn. akt II Ca 589/13 UZASADNIENIE Powódka M. S. domagała się zasądzenia od pozwanego S. B. kwoty 8000 zł, którą to kwotę zapłaciła pozwanemu jako należność za kupiony od pozwanego elewator (3000 zł) i zaliczki na kupno 3 zbiorników (5000 zł). Ponieważ nie doszło do wydania powódce przedmiotów transakcji powódka odstąpiła od umowy sprzedaży. Pozwany nie uznał powództwa podnosząc brak legitymacji procesowej biernej. Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 roku w sprawie I C 113/12upr Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Podstawą tego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania Sądu Rejonowego. Powódka M. S. prowadzi działalność gospodarczą o charakterze produkcyjnym, handlowym i usługowym. Dnia 2 czerwca 2009 r. powódka wpłaciła przelewem pozwanemu S. B. 3000 zł tytułem kupna elewatora gorącego kompletnego. Zaś w dniu 16 czerwca 2009 r. powódka zapłaciła pozwanemu 5000 zł zaliczki na poczet kupna 3 zbiorników. Wszelkie umowy sprzedaży związane z zakresem działalności gospodarczej powódki powódka zawierała z (...) PL (...) , która była nabywcą przedmiotów tych umów. Pozwany reprezentował M. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) i działając jako jej pełnomocnik dokonywał wszelkich czynności związanych z działalności gospodarczą, w tym składał oświadczenia woli w imieniu M. K. . Pozwany nie posiada 3 zbiorników oraz elewatora gorącego kompletnego, gdyż ich właścicielem i posiadaczem jest M. K. . Pozwany nie jest stroną umowy z której powódka wywodzi swe roszczenie. Uzyskane od powódki sumy pieniężne pozwany przekazał do kasy firmy (...) , które następnie zostały zaksięgowane. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie Sąd ustalił w oparciu o pisma procesowe stron, dołączone do nich dokumenty oraz zeznania świadka - M. K. . Powyższe zeznania są logiczne, rzeczowe i konkretne, z tego też względu Sąd dał im w całości wiarę. Treść dokumentów nie była kwestionowana przez strony. Zdaniem Sądu Rejonowego w przedmiotowej sprawie zachodzi brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego, gdyż pozwany S. B. działał jako przedstawiciel M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) - PL. (...) z art. 95 k.c. można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela, a w sytuacji gdy czynność ta dokonana jest w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Umocowanie do działania w cudzym imieniu, na podstawie art. 96 k.c , może opierać się na ustawie - przedstawicielstwo ustawowe, albo na oświadczeniu reprezentowanego -pełnomocnictwo. Pozwany posiadał pełnomocnictwo udzielone przez M. K. w formie aktu notarialnego. W zakres pełnomocnictwa wchodziło między innymi umocowanie do prowadzenia w imieniu mocodawcy całokształtu spraw związanych z działalnością gospodarczą pod firmą (...) , do odbioru i kwitowania dokumentów, korespondencji, przesyłek oraz dokonywania wszelkich innych czynności i składania wszelkich oświadczeń woli, jakie z wykonaniem pełnomocnictwa okażą się niezbędne. Z istoty pełnomocnictwa wynika bowiem, że skutki prawne czynności dokonanej przez pełnomocnika powstają bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy. To mocodawca staje się stroną umowy, którą w jego imieniu zawarł pełnomocnik oraz podmiotem praw i obowiązków z niej wynikających. Należy uznać, że pozwany S. B. nie jest stroną umów i transakcji dokonywanych z powódką zatem nie posiada on legitymacji procesowej biernej w przedmiotowej sprawie. Legitymacja procesowa oznacza, że dany podmiot jest uprawniony - legitymowany do występowania w charakterze strony w danym konkretnym procesie w stosunku do jego przedmiotu. Obowiązkiem powoda wnoszącego powództwo jest podanie wszystkich okoliczności uzasadniających jego żądanie, a w szczególności tzw. okoliczności tworzące prawo, które winien nie tylko podać ale i uzasadnić. Ponadto powinien wykazać, że roszczenie dochodzone pozwem mu materialnie przysługuje i jest skierowane do pozwanego jako zobowiązanego. Powódka nie udowodniła, że zobowiązanym w przedmiotowej sprawie jest pozwany. Natomiast pozwany podnosząc zarzut braku legitymacji procesowej biernej przedstawił jako dowód pełnomocnictwo udzielone przez M. K. . Z powyższych względów Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Od powyższego wyroku apelację złożyła powódka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego błędnego wniosku, polegającego na przyjęciu, że po stronie pozwanej brak jest legitymacji procesowej biernej, w sytuacji, gdy powódka dokonała wpłaty kwoty 8.000 zł bezpośrednio na rzecz pozwanego, a nie jak ustalił Sąd I Instancji na rzecz M. K. ; 2. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego błędnego wniosku, polegającego na przyjęciu, że powódka musiała wiedzieć, że pozwany zawsze reprezentuje w transakcjach handlowych M. K. ; 3. naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w postaci całkowitego pominięcia w uzasadnieniu wyroku dowodu w postaci wskazanych w pozwie przekazów dokonanych bezpośrednio dla pozwanego S. B. ; Wskazując na powyższe zarzuty na podstawie art. 386 § 1 Kpc w zw. z art. 496 Kpc wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez utrzymanie w całości w mocy nakazu zapłaty z dnia 4 listopada 2011 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim w sprawie o sygn. akt: I Nc 881/11, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany w odpowiedzi na apelację wnosił o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja powódki nie jest uzasadniona. Głównymi argumentami apelacji kwestionującej stanowisko sądu pierwszej instancji, że pozwany nie był stroną umowy, z którą związane jest roszczenie powódki jest okoliczność, że powódka dokonała wpłaty 8000 zł bezpośrednio na rzecz pozwanego. Jednakże powyższa okoliczność w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia decydującego, tym bardziej że udzielone pozwanemu pełnomocnictwo obejmowało również odbiór należności w imieniu mocodawcy. Jak bowiem wynika z zeznań samej powódki zakupione przez nią elewator gorący i trzy zbiorniki, były tymi samymi rzeczami, które w 2007 r. zostały sprzedane przez powódkę M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą M. P. M. K. . Przyznała również że pozwany reprezentował wówczas M. K. . Powódka zatem wiedziała, że pozwany jest pełnomocnikiem M. K. . W tym stanie rzeczy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena materiału dowodowego oraz poczynione przez sad ustalenie, że umowa odkupu elewatora i zbiorników zawarta była przez powódkę z Firmą (...) , którą reprezentował pozwany, podlega akceptacji. Wobec powyższego apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu – art. 385 kpc . O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie art. . 98 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI