II Ca 573 /23
Podsumowanie
Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając na rzecz powoda pełną kwotę odszkodowania za wycięcie unikatowego drzewa, uznając klauzulę ubezpieczyciela za niejednoznaczną.
Sąd Rejonowy zasądził część dochodzonego odszkodowania za wycięcie drzewa, pozostawiając resztę powództwa i koszty do rozliczenia. Powód złożył apelację, domagając się pełnej kwoty. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, zmieniając wyrok i zasądzając pełne odszkodowanie. Sąd uzasadnił to niejednoznacznością klauzuli ubezpieczyciela, która nie wykluczała wartości przyrodniczej unikatowego drzewa, oraz uznał wysokość odszkodowania za adekwatną.
Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku zasądził od Towarzystwa (...) S.A. na rzecz powoda M. M. kwotę 2 685,13 zł z odsetkami, oddalając dalej idące powództwo i rozliczając koszty procesu. Powód w apelacji zarzucił naruszenie art. 233 § 1 kpc i domagał się zasądzenia dalszej kwoty 11.552,87 zł. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za w całości uzasadnioną. Sąd odwołał się do § 10 ust. 5 pkt 1 ogólnych warunków ubezpieczenia pozwanego, który wyłączał z ustalania wysokości szkody wartości niematerialne, naukowe, kolekcjonerskie, zabytkowe, historyczne, pamiątkowe lub artystyczne. Sąd Okręgowy uznał jednak, że postanowienie to jest niejednoznaczne, ponieważ nie definiuje wartości niematerialnych i nie wymienia wartości przyrodniczych. Zgodnie z art. 385 § 2 kc, postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Sąd podkreślił unikatowy charakter drzewa daglezji zielonej, które było drzewem matecznym hodowanym w celu pozyskiwania nasion, co eliminowało je z wyłączeń zawartych w klauzuli. Sąd uznał, że ustalenie odszkodowania na poziomie dwukrotności opłaty przewidzianej za wycięcie drzewa bez zezwolenia było uzasadnione, a wartość drzewa nie ograniczała się jedynie do wartości drewna. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając pełną kwotę odszkodowania i orzekając o kosztach postępowania na rzecz powoda.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, klauzula jest niejednoznaczna i nie wyklucza wartości przyrodniczej unikatowego drzewa matecznego, które pełniło funkcję bazy materiałów rozmnożeniowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę za niejednoznaczną, ponieważ nie definiuje ona wartości niematerialnych i nie wymienia wartości przyrodniczych. Zgodnie z art. 385 § 2 kc, niejednoznaczne postanowienia tłumaczy się na korzyść konsumenta. Unikatowy charakter drzewa jako drzewa matecznego wykluczał jego traktowanie jako zwykłej wartości niematerialnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku
Strona wygrywająca
powód M. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) S.A | spółka | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Postanowienia wzorca umownego, które są niejednoznaczne, tłumaczy się na korzyść konsumenta.
Pomocnicze
u.o.p. art. 84, 85, 88 i 89
Ustawa o ochronie przyrody
Przepisy określające opłaty i kary pieniężne za usunięcie drzewa, stanowiące punkt odniesienia do ustalenia odszkodowania.
u.o.p. art. 11
Ustawa o ochronie przyrody
Odwołuje się do zasad określonych w kodeksie cywilnym przy ustalaniu wysokości odszkodowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niejednoznaczność klauzuli ubezpieczyciela dotyczącej wyłączenia wartości niematerialnych. Unikatowy charakter drzewa jako drzewa matecznego, pełniącego funkcję bazy materiałów rozmnożeniowych. Wartość przyrodnicza drzewa nie została wyłączona przez klauzulę ubezpieczyciela. Ustalenie odszkodowania na poziomie dwukrotności opłaty za wycięcie drzewa bez zezwolenia jest uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Wyłączenie wartości niematerialnych z odszkodowania na podstawie § 10 ust. 5 pkt 1 ogólnych warunków ubezpieczenia. Wartość drzewa ograniczona jedynie do wartości drewna.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Wartość drzewa jako wyselekcjonowanego i hodowanego celem pozyskiwania nasion, eliminowała go z wyłączeń wartości nie podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu szkody. Ustalenie odszkodowania na poziomie dwukrotności opłaty przewidzianej za wycięcie drzewa bez zezwolenia nie było wadliwe i brak jest podstaw do uznania go za zawyżone.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja niejednoznacznych klauzul ubezpieczeniowych w umowach z konsumentami, ochrona wartości przyrodniczych i unikatowych okazów, ustalanie odszkodowania za szkody w środowisku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji unikatowego drzewa matecznego i konkretnej klauzuli ubezpieczyciela. Wartość przyrodnicza może być różnie interpretowana w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony unikatowego drzewa i interpretacji klauzul ubezpieczeniowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i ubezpieczeniowym, a także dla osób zainteresowanych ochroną środowiska.
“Ubezpieczyciel zapłaci za unikatowe drzewo: sąd uznał klauzulę za niejednoznaczną.”
Dane finansowe
WPS: 14 238 PLN
odszkodowanie: 2685,13 PLN
odszkodowanie: 11 552,87 PLN
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II Ca 573 /23 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 marca 2023r. Sąd Rejonowy zasądził od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A w W. na rzecz powoda M. M. kwotę 2 685,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia18 grudnia 2020, oddalił dalej idące powództwo, ustalił, że powód ponosi koszty procesu w 81%, a strona pozwana w 19%, przy czym szczegółowe wyliczenie tych kosztów pozostawił referendarzowi sądowemu oraz orzekł o kosztach sądowych. W apelacji od powyższego wyroku, co do części oddającej powództwo oraz rozstrzygającej o kosztach procesu i kosztach sądowych (pkt II, III i IV) powód zarzucił: 1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 kpc , poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny dowodów zebranych w sprawie: Wskazując na powyższy zarzut, powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zasądzenie od strony pozwanej na jego rzecz dalszej kwoty 11.552,87 zł, orzeczenie o kosztach procesu za obie instancje oraz o kosztach sądowych. Sąd Okręgowy rozpoznając apelację oparł się na ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego i zważył co następuje. Apelacja powoda jest w całości uzasadniona. Zgodnie z powołanym przez Sąd pierwszej instancji, jak i powoływanym przez strony postępowania, § 10 ust. 5 pkt 1 (...) pozwanego Towarzystwa (...) przy ustalaniu wysokości szkody nie uwzględnia się wartości niematerialnych, naukowych, kolekcjonerskich, zabytkowych, historycznych, pamiątkowych lub artystycznych. W myśl art. 385 § 2 kc wzorzec umowny powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Niejednoznaczność powołanego § 10 ust. 5 pkt 1 (...) wynika z tego, że po pierwsze nie zawiera on własnej definicji wartości niematerialnych, a po drugie, co podnosił powód, wymieniając wprost inne wartości, także mające charakter niematerialny: naukowe, kolekcjonerskie, zabytkowe, historyczne, pamiątkowe lub artystyczne, nie wskazuje na wartości przyrodnicze. Ta już wątpliwość dawała podstawę do przyjęcia niejednoznaczności (...) i braku podstaw do jednoznacznego wykluczenia na ich podstawie, w myśl powołanego 385 § 2 kc , odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkody przy uwzględnieniu wartości przyrodniczej. Nie wykluczał również ustalenia wysokości odszkodowania w sposób, w jaki domagał się powód, także wskazywany przez pozwaną przepis art. 11 ustawy z 28 września 1991r. o lasach (t.j. Dz.U.2023.1356), odwołujący się przecież do zasad określonych w kodeksie cywilnym . Nie budzi przy tym wątpliwości, że ustalenie wysokości odszkodowania za wycięcie drzewa daglezji zielonej było procesem złożonym i trudnym do przeprowadzenia, zważywszy że zniszczony egzemplarz, co wynikało ze sporządzonych w sprawie trzech opinii biegłego, a także dodatkowo z „opinii w zakresie oceny wyrządzonej szkody” wykonanej przez N. J. , był unikatowym drzewem matecznym, egzemplarzem niepowtarzalnym, wyselekcjonowanym i hodowanym w jednym celu – uzyskania nasion gwarantujących możliwość odtworzenia nowych lasów, a zatem drzewo to pełniło funkcję bazy materiałów rozmnożeniowych. Natomiast przy wyżej wskazanych niejednoznacznościach (...) strony pozwanej dotyczących ustalania rozmiaru szkody, w ocenie Sądu Okręgowego uprawnionym było przyjęcie, że przede wszystkim wyżej wskazywana właściwość i specyfika drzewa jako wyselekcjonowanego i hodowanego celem pozyskiwania nasion, eliminowała go z wyłączeń wartości nie podlegających uwzględnieniu przy ustalaniu szkody, zawartych w powołanym § 10 ust. 5 pkt 1 (...) . Taka bowiem jego funkcja nie dawała podstaw do przyjęcia, że wartość drzewa wskazywana przez powoda i akceptowania w opiniach biegłego, ze wskazaniem przede wszystkim na taki cel tego egzemplarza drzewa – jako pełniącego funkcję bazy materiałów rozmnożeniach, stanowiła wartość niematerialną, o której mowa w (...) pozwanej. Mając natomiast na względzie stanowisko biegłego zawarte w opiniach oraz wyżej wskazane względy, w ocenie Sądu Okręgowego na akceptację zasługuje wysokość dochodzonego przez powoda odszkodowania, które, wbrew stanowisku Sądu oraz strony pozwanej, nie stanowiło żadnej formy kary administracyjnej , a jedynie przepisy art. 84, 85, 88 i 89 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U.2023, poz.1336) określające opłaty i kary pieniężne m. in. za usunięcie drzewa, stanowiły punkt odniesienia do sposobu ustalenia odszkodowania za wycięcie egzemplarza daglezji zielonej rosnącej w oddziale leśnym (...) . Zważywszy natomiast na wyżej wskazywany szczególny, w tym unikatowy charakter powyższego egzemplarza drzewa oraz jego wskazywaną funkcję, ustalenie odszkodowania na poziomie dwukrotności opłaty przewidzianej za wycięcie drzewa bez zezwolenia nie było wadliwe i brak jest podstaw do uznania go za zawyżone, mając też ma względzie, że zezwolenie na taką wycinkę, w tym przypadku, z pewnością nie zostałoby udzielone. Dlatego też przyjęcie wartości tego egzemplarza drzewa jedynie na poziome wartości drewna było oczywiście nieadekwatne i w żadnej mierze nie odpowiadało jego wartości. Z tych też przyczyn stanowisko Sądu pierwszej instancji jak i strony pozwanej, gdy jednak z wyżej omówionych względów (...) pozwanej nie wykluczały przyznania odszkodowania ustalonego w sposób wskazywany przez powoda, nie miało uzasadnionych podstaw. Z powyższych względów Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc , zmienił zaskarżony wyrok (pkt I), o kosztach procesu, wobec przegrania sprawy w całości przez stronę pozwaną, orzekł na podstawie art. 98 § 1 § 1 1 i 3 kpc , a o kosztach sądowych na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 1144). O kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II), na które składała się opłata od apelacji - 750 zł. i wynagrodzenia pełnomocnika – 1800 zł, orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i § 3 w zw. z art. 391 § 1 kpc . (...) Ś. , (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) S. L. .
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę