II CZ 118/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając je za niedopuszczalne.
Powód D. J. wniósł o zapłatę zadośćuczynienia przeciwko Skarbowi Państwa. Po oddaleniu powództwa przez Sąd Okręgowy i Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik powoda złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, stwierdzając, że takie postanowienie nie jest orzeczeniem o kosztach procesu i nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
Sprawa dotyczyła zażalenia pełnomocnika powoda D. J. na postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego. Powód domagał się zasądzenia kwoty 60 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd Okręgowy oddalił powództwo i zasądził koszty zastępstwa procesowego na rzecz adwokata z urzędu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda i przyznał adwokatowi z urzędu dalszą kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na to postanowienie, odrzucił je. Uzasadnił to tym, że rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a zatem zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne. Podkreślono, że obowiązek Skarbu Państwa wypłaty wynagrodzenia adwokatowi z urzędu ma charakter subsydiarny i publicznoprawny, służąc realizacji zasady równości i prawa do sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu i nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ma charakter subsydiarny i publicznoprawny, nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., a zatem zażalenie do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego w P. | organ_państwowy | pozwany |
| A. T.-G. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powoda (adwokat z urzędu) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozszerza krąg wyjątków od zasady niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji niekończące postępowania w sprawie. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje również na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Określa subsydiarny, publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa wypłacenia adwokatowi wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną w razie przegrania przez stronę korzystającą z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 19-21
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2 w związku z § 6 pkt 5 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 3 oraz § 19
Podstawa zasądzenia kwoty 659 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu. Nie ma zastosowania art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. do postanowień o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie sądu o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu nie jest jednak orzeczeniem co do kosztów procesu. Obowiązek ten ma na względzie interes publiczny, służy realizacji zasady równości w postępowaniu cywilnym oraz urzeczywistnieniu prawa do sądu.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Bogumiła Ustjanicz
członek
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postanowień o kosztach pomocy prawnej z urzędu, a nie kosztów procesu w ogóle.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla praktyków prawa i osób korzystających z takiej pomocy.
“Czy zażalenie na koszty pomocy prawnej z urzędu zawsze trafia do Sądu Najwyższego? Wyjaśnia SN.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CZ 118/09 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Bogumiła Ustjanicz SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) w sprawie z powództwa D. J. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2010 r., zażalenia pełnomocnika powoda na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt I ACa (…), odrzuca zażalenie. Uzasadnienie Powód, D. J., w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P. wniósł o zasądzenie kwoty 60 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych oraz pogwałceniem art. 102 pkt 9 k.k.w. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. oddalił powództwo, a ponadto zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokat A. T.-G. kwotę 8 784 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. 2 Także apelacja powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 kwietnia 2009 r. została oddalona, wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2009 r. Jednocześnie Sąd Apelacyjny postanowieniem zawartym w wyroku z dnia 17 września 2009 r. przyznał adwokat A. T.-G. od Skarbu Państwa tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu kwotę 659 zł. W uzasadnieniu wyjaśnił, że kwota ta stanowi 10% stawki minimalnej właściwej opłaty, należnej adwokatowi. Jako podstawę zasądzenia tej kwoty Sąd Apelacyjny podał § 2 w związku z § 6 pkt 5 oraz § 13 ust. 1 pkt 2 i § 2 ust. 3 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). A. T.-G. wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., dodany przez ustawę z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 592), rozszerza krąg wyjątków od zasady niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia sądu drugiej instancji niekończące postępowania w sprawie. Zgodnie z tym przepisem, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje również na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie sądu o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu nie jest jednak orzeczeniem co do kosztów procesu. W razie przegrania przez stronę korzystającą z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu powstaje subsydiarny, publicznoprawny obowiązek Skarbu Państwa wypłacenia temu adwokatowi wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną (art. 29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, jedn. tekst: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm. i §§ 19-21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu). Obowiązek ten ma na względzie interes publiczny, służy realizacji zasady równości w postępowaniu cywilnym oraz urzeczywistnieniu prawa do sądu. W związku z tym, że rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu nie jest orzeczeniem co do kosztów procesu, nie ma do niego zastosowania nie tylko art. 102 k.p.c., ale i art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. W rezultacie także na gruncie przewidzianej w tym przepisie nowej regulacji niedopuszczalne jest 3 zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, Biul. SN 2010, nr 2, s. 11, i z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 36/09, OSNC 2010, nr 2, poz. 24). Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 373 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI