II Ca 56/14

Sąd Okręgowy w KielcachKielce2014-03-19
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościwłasnośćwydanie nieruchomościposiadanietytuł prawnyksięgi wieczysteLasy Państwoweroszczenie windykacyjne

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego w sprawie o wydanie nieruchomości, potwierdzając prawo własności Skarbu Państwa i uznając pozwanego za posiadacza bez tytułu prawnego.

Skarb Państwa - Lasy Państwowe dochodził wydania nieruchomości od pozwanego M. J., który zarządzał nią bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, nakazując wydanie nieruchomości i zasądzając koszty. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 222 k.c. i art. 38 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że prawo własności powoda wynika z wpisu w księdze wieczystej, a pozwany jest posiadaczem nieruchomości bez tytułu prawnego.

Sprawa dotyczyła powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. przeciwko M. J. o wydanie nieruchomości. Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju nakazał pozwanemu wydanie nieruchomości położonej w Ś., stanowiącej działkę nr (...) o powierzchni 0,71 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Sąd Rejonowy ustalił, że powód jest właścicielem nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnych i protokołu zdawczo-odbiorczego, a pozwany M. J. zamieszkuje na nieruchomości i zarządza nią bez tytułu prawnego. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 222 k.c. poprzez uznanie roszczenia windykacyjnego, art. 38 k.c. przez niezawiadomienie spółki (...) SA o udziale w sprawie, oraz art. 233 i 328 § 2 k.p.c. z powodu sprzeczności ustaleń z materiałem dowodowym. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a domniemanie to nie zostało obalone przez pozwanego. Sąd uznał również, że pozwany jest legitymowany biernie w sprawie jako posiadacz nieruchomości bez tytułu prawnego, zgodnie z art. 222 § 1 k.c., niezależnie od jego statusu jako „dozorcy” czy zarządcy na podstawie ustnej umowy ze spółką (...). W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel może żądać wydania nieruchomości od osoby, która faktycznie nią włada bez tytułu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisie art. 222 § 1 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać wydania rzeczy od posiadacza. Wskazano, że legitymowanym biernie jest posiadacz samoistny, zależny lub dzierżyciel, czyli osoba faktycznie władająca rzeczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C.organ_państwowypowód
M. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, jej wydania.

u.k.w.h. art. 3 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Pomocnicze

k.c. art. 38

Kodeks cywilny

Dotyczy wezwania do udziału w sprawie podmiotu, któremu przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia apelacji.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego.

k.c. art. 338

Kodeks cywilny

Definicja dzierżyciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo własności powoda do nieruchomości potwierdzone wpisem w księdze wieczystej. Pozwany jest posiadaczem nieruchomości bez tytułu prawnego. Domniemanie z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. nie zostało obalone.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 222 k.c. poprzez uznanie roszczenia windykacyjnego. Naruszenie art. 38 k.c. przez niezawiadomienie spółki (...) SA o udziale w sprawie. Naruszenie art. 233 i 328 § 2 k.p.c. z powodu sprzeczności ustaleń z materiałem dowodowym. Pozwany nie jest posiadaczem w rozumieniu art. 222 k.c., a jedynie „dozorcą”.

Godne uwagi sformułowania

domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym właściciel może żądać wydania jego rzeczy od osoby, która faktycznie nią włada legitymowanym biernie jest zarówno posiadacz samoistny lub zależny (...), jak też dzierżyciel, czyli ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego

Skład orzekający

Cezary Klepacz

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Dziewięcka

sędzia

Teresa Strojnowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad ochrony własności i domniemania z księgi wieczystej w sprawach o wydanie nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i dowodów przedstawionych w sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje podstawowe zasady prawa rzeczowego i ochrony własności, co jest istotne dla prawników praktyków, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Lasy Państwowe odzyskują nieruchomość: Sąd potwierdza prawo własności mimo braku tytułu prawnego pozwanego.

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 60 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 56/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SO Barbara Dziewięcka SO Teresa Strojnowska Protokolant: Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. przeciwko M. J. o wydanie nieruchomości na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Busku-Zdroju z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I C 271/13 oddala apelację i zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 56/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt I C 271/13, Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju nakazał pozwanemu M. J. , aby wydał powodowi – Skarbowi Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwu C. nieruchomość położoną w Ś. , gminy C. , oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o powierzchni 0,71 ha, dla której w tym Sądzie prowadzona jest księga wieczysta nr (...) ; zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 360 zł tytułem kosztów procesu; nakazał pobrać od M. J. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 30 zł tytułem kosztów sądowych. Sąd ten ustalił, że Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. jest właścicielem nieruchomości opisanej w wyroku na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w C. z dnia 25 listopada 1980 r., znak: 70126/15/80, protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 31 grudnia 1980 r. w sprawie przekazania – przejęcia nieruchomości (...) , położonych w Ś. , na rzecz Lasów Państwowych oraz opisu i mapy wpisanej do ewidencji wyrysów za nr (...) z dnia 14 września 1999 r. Z opisu na wyrysie wynika, że działka nr (...) odpowiada dawnej działce nr (...) , przekazanej do zasobu Nadleśnictwa C. wskazaną decyzją i protokołem zdawczo-odbiorczym. Z kolei z przedstawionych przez pozwanego dokumentów wynika, że akt notarialny umowy użytkowania wieczystego i umowy sprzedaży z dnia 28 grudnia 1988 r., nr Rep. (...) , sporządzony na rzecz (...) w K. , dotyczył działki nr (...) o obszarze 9,14 ha, która objęta jest prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju księgą wieczystą nr (...) . M. J. zamieszkuje na nieruchomości będącej własnością powoda i zarządzą nią bez tytułu prawnego. Biorąc to pod uwagę, Sąd uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w oparciu o przepis art. 222 § 1 k.c. Pozwany podnosił, że właścicielem nieruchomości jest (...) SA w K. , z którą jest on związany ustną umową o zarządzanie nieruchomością, ale właścicielem działki nr (...) jest powód, zaś M. J. posiada ją bez tytułu prawnego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i nakazano pobrać od pozwanego nieuiszczoną opłatę od pozwu w kwocie 30 zł. Apelację od tego wyroku wniósł pozwany, zarzucając naruszenie: - art. 222 k.c. poprzez uznanie, że powodowi przysługuje wobec pozwanego roszczenie o wydanie nieruchomości wchodzącej w skład zespołu pałacowego w Ś. , nabytego przez (...) SA na podstawie umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz sprzedaży budynków i obiektów budowlanych trwale związanych gruntem; - art. 38 k.c. przez jego pominięcie, zważywszy, iż spółka (...) – użytkownik wieczysty terenu i właściciel budynków usytuowanych na działce nr (...) stanowiącej część ówczesnej działki nr (...) o powierzchni 9,14 ha, obejmującej zespół pałacowy, powinna być wezwana do udziału w sprawie; - art. 233 i 328 § 2 k.p.c. , gdyż Sąd Rejonowy oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach sprzecznych z materiałem dowodowym, uznając, że pozwany jest w posiadaniu działki nr (...) , zaś powodowi przysługuje jako właścicielowi roszczenie windykacyjne wobec niego, podczas gdy z pisemnego uzasadnienia wyroku nie wynika, w jaki sposób Sąd ocenił dowody z dokumentów przedłożonych przez pozwanego i dlaczego nie miały one znaczenia w sprawie, mimo iż wskazywały one na bezzasadność powództwa, gdyż objęta pozwem działka stanowi przedmiot praw rzeczowych (...) SA ; - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią materiału sprawy poprzez uznanie, że pozwany jest posiadaczem działki, gdy z jego zeznań wynikało, iż przysługiwał mu status najwyżej „dozorcy”, a nigdy władającego, o którym mowa w art.222 k.c. Wskazując na to, M. J. wniósł o zmianę wyroku i oddalenie w całości powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W odpowiedzi na apelację Skarb Państwa wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Z wpisu w księdze wieczystej nr (...) , prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju oraz z dokumentów w aktach tej księgi, wynika jednoznacznie, że Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo C. jest właścicielem nieruchomości położonej w Ś. , gminy C. , stanowiącej działkę rolno-leśną o powierzchni 0,71 ha, oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) Powoływanie się zatem przez pozwanego na okoliczność, że Przedsiębiorstwu Usługowo-Handlowo-Produkcyjnemu (...) Spółce Akcyjnej w K. przysługuje tytuł prawny do nieruchomości położonej w tej samej miejscowości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni 9,14 ha, objętej prowadzoną przez ten Sąd księgą wieczystą nr (...) nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to jest wiążące dla sądu, a w rozpoznawanej sprawie nie zostało obalone przez pozwanego ( art. 234 k.p.c. ), bowiem twierdził on jedynie, że objęta pozwem nieruchomość stanowi część działki, do której tytuł prawny przysługuje spółce (...) , okoliczności tej nie wykazał zaś w żaden sposób. Bezzasadny jest zarzut M. J. , że nie ma on legitymacji biernej w niniejszej sprawie, bowiem należy go traktować najwyżej jako ,,dozorcę” spornej nieruchomości. Z przepisu art. 222 § 1 k.c. wynika, że właściciel może żądać wydania jego rzeczy od osoby, która faktycznie nią włada. Oznacza to, że w procesie windykacyjnym legitymowanym biernie jest zarówno posiadacz samoistny lub zależny ( art. 336 k.c. ), jak też dzierżyciel, czyli ten, kto rzeczą faktycznie włada za kogo innego ( art. 338 k.c. ), tu: pozwany, jako władający nieruchomością w imieniu (...) Spółki Akcyjnej w K. . To zaś, że pozwany korzysta z tej nieruchomości jest bezsporne, bowiem wynika z już jego zeznań (k.58v.-59), a także z zeznań świadka T. K. (k.58v.). Mając to na względzie, skoro spełnione zostały przesłanki z art. 222 § 1 k.c. , powództwo zostało prawidłowo uwzględnione, co skutkuje oddaleniem apelacji na podstawie art. 385 k.p.c. SSO B. Dziewięcka SSO C. Klepacz SSO T. Strojnowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI