II CA 555/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o podwyższenie renty i zasądzając koszty zastępstwa prawnego od powódki na rzecz pozwanej.
Sąd Rejonowy zasądził od pozwanego ubezpieczyciela podwyższoną rentę na rzecz powódki, zmieniając poprzedni wyrok. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym powagi rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną, zmieniając wyrok i oddalając powództwo, argumentując, że powódka dochodziła w poprzedniej sprawie całości roszczenia, a od ostatniej waloryzacji nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza.
Sąd Rejonowy w Bolesławcu zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powódki L. N. podwyższoną rentę w kwocie 448,41 zł miesięcznie, płatną od stycznia 2013 roku, w miejsce dotychczasowej renty w kwocie 415 zł. Sąd odrzucił pozew w części przekraczającej 33,41 zł miesięcznie i zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty procesu. Powódka domagała się dalszej waloryzacji renty do kwoty 694,89 zł, opierając swoje żądanie na art. 358¹ § 3 k.c. Sąd Rejonowy uznał, że waloryzacja jest uzasadniona, ponieważ od poprzedniego wyroku nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 358¹ § 3 k.c.) poprzez dowolną waloryzację, rażące naruszenie interesów stron oraz naruszenie powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.). Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną. Sąd odwoławczy stwierdził, że w poprzedniej sprawie (IC 245/12) powódka dochodziła całości roszczenia, a nie jego części, co wykluczało odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej. Ponadto, sąd uznał, że od maja 2012 roku do czerwca 2013 roku nie nastąpiła na tyle znacząca zmiana siły nabywczej pieniądza, która uzasadniałaby ponowną waloryzację świadczenia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości i zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zajdą przesłanki określone w art. 358¹ § 3 k.c., możliwe jest ponowne żądanie waloryzacji świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka mogła domagać się ponownej waloryzacji renty, ponieważ w poprzednim pozwie dochodziła całości roszczenia, a nie jego części, co wykluczało odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej. Jednakże, w ocenie sądu, od ostatniej waloryzacji nie nastąpiła na tyle znacząca zmiana siły nabywczej pieniądza, która uzasadniałaby ponowną waloryzację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. N. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) SA z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Umożliwia waloryzację świadczenia pieniężnego w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasądzenia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza od ostatniej waloryzacji. W poprzedniej sprawie powódka dochodziła całości roszczenia, a nie jego części, co wyklucza powagę rzeczy osądzonej w odniesieniu do części żądania. Waloryzacja renty przy jednorazowej wpłacie składki w wysokości 10 zł (po denominacji) jest niesprawiedliwa i rażąco narusza art. 358¹ § 3 k.c.
Odrzucone argumenty
Żądanie powódki oparte na art. 358¹ § 3 k.c. jest uzasadnione, ponieważ od poprzedniego wyroku nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza.
Godne uwagi sformułowania
nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza powaga rzeczy osądzonej waloryzacja dowolna, nieobiektywna i nie uwzględniająca w jednakowym stopniu interesów stron
Skład orzekający
Wojciech Damaszko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących waloryzacji świadczeń pieniężnych, powagi rzeczy osądzonej oraz ograniczeń apelacji w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu, w którym nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia waloryzacji świadczeń i powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego. Pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu pierwszej instancji.
“Czy można dwukrotnie waloryzować rentę? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice powagi rzeczy osądzonej.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt II Ca 555/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jelenia Góra, dnia 6 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze Wydział II Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia SSO Wojciech Damaszko po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa L. N. przeciwko (...) SA z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt IC 30/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala, II. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 300 zł. z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w instancji odwoławczej. Sygn. akr II Ca 555/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r. zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powódki L. N. podwyższoną rentę w kwocie 448,41 zł płatną od stycznia 2013 roku w miejsce renty w kwocie po 415 zł ustalonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 28 maja 2012 roku w sprawie IC 245/12, odrzucił pozew w części przekraczającej kwotę 33,41 zł miesięcznie i zasądził od powódki na rzecz pozwanej koszty procesu w kwocie 617 zł. Sąd Rejonowy ustalił, że w wyniku pozwu złożonego w dniu 10 marca 2012 roku, którego przedmiotem była waloryzacja renty odroczonej Sąd Rejonowy w Bolesławcu wyrokiem z dnia 28 maja 2012 roku uwzględniając w całości złożone powództwo zasądził od strony pozwanej (...) S.A. w W. zwaloryzowaną rentę odroczoną w kwocie po 415 zł miesięcznie. Niniejszym pozwem L. N. domagała się dalszej waloryzacji renty odo wysokości po 694,89 zł. W tych okolicznościach sąd ocenił, że żądanie pozwu oparte zostało na przepisie art. 358 1 § 3 kc umożliwiającym waloryzację świadczenia pieniężnego. W stosunku do powódki waloryzacja polisy ubezpieczeniowej została już orzeczona uprzednim wyrokiem, a w stosunku do maja 2012 roku nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Ponieważ w sprawie IC 245/12 powódka miała prawo domagać się kwoty 448,41 zł, a sąd orzekając w granicach zgłoszonego pozwu zasądził kwotę 415 zł to uzasadnione było podwyższenie renty do kwoty 448,41 zł. Natomiast w zakresie kwoty 33,41 zł wobec powagi rzeczy osądzonej pozew należało odrzucić i obciążyć powódkę całością kosztów procesu. W apelacji pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w całości zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 358 1 § 3 kc poprzez dokonanie zmiany wysokości świadczenia pieniężnego (już wcześniej zwaloryzowanego przez sąd) o kwotę 33,41 zł miesięcznie bez zaistnienia istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania i bez rozważenia interesów stron oraz niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. Waloryzacja sądowa dokonana z rażącym naruszeniem tych zasad jest waloryzacją dowolną, nieobiektywną i nie uwzględniającą w jednakowym stopniu interesów stron; 2. niesprawiedliwe zasądzenie na rzecz powódki podwyższonej renty miesięcznej do wysokości 448,41 zł, bez uwzględnienia faktycznych kosztów poniesionych przez powódkę z tytułu tego ubezpieczenia tj. wpłaty w dniu 12.09.1985 r. tylko jednorazowej składki w dacie zawarcia umowy w wysokości 100.000 zł starych złotych, a po denominacji kwota ta wyniosła tylko 10 zł. Ustalenie i zasądzenie przez sąd pierwszej instancji na rzecz powódki od pozwanego renty miesięcznej w kwocie 448,41 zł przy jednorazowej wpłacie na to ubezpieczenie w 1985 r. równowartości obecnych 10 zł jest waloryzacją niesprawiedliwą i rażąco naruszającą przepis art. 358 1 § 3 kc ; 3. naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 366 kpc – tj. powagi rzeczy osądzonej – na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 28 maja 2012 r. sygn. akt I C 245/12. Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu w instancji odwoławczej. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym w związku z czym uzasadnienie sądu drugiej instancji, w sytuacji gdy sąd ten nie przeprowadzał postępowania dowodowego, powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, w odróżnieniu do apelacji pełnej składanej w trybie „zwykłego” postępowania procesowego. Funkcją apelacji ograniczonej nie jest ponowne rozpoznania sprawy lecz jedynie – w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów – ocena trafności orzeczenia. Sąd Odwoławczy ocenia zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia jego zgodności z materiałem zgromadzonym w sprawie. Rozpoznając apelację strony pozwanej należało ocenić ją jako uzasadnioną. W sprawie I Cupr 245/12 L. N. domagała się zasądzenia renty odroczonej w wysokości po 415 zł miesięcznie. Wbrew stanowisku Sądu I instancji pozwem tym nie dochodziła części żądania, ale jego całości. W uzasadnieniu pozwu (k-3 akt I Cupr 245/12) zawodowy pełnomocnik powódki wskazał, że co prawda z jego wyliczeń wynika, iż należna powódce renta powinna wynosić 694,89 zł, ale „niniejszym pozwem domaga się zasądzenia kwoty niższej 415 zł, która w pełni wyczerpuje jego roszczenia względem powoda”. Z kolei w pozwie z dnia 14 stycznia 2013 roku ten sam zawodowy pełnomocnik powódki wskazał, że wyrokiem z dnia 28 maja 2012 roku w sprawie IC 245/12 Sąd Rejonowy w Bolesławcu zasądził zwaloryzowaną rentę w wysokości 415 zł miesięcznie, ale „zgodnie z przedstawioną przez powoda metodą waloryzacji, wysokość renty odroczonej powinna wynosić 694,89 zł dlatego też powód domaga się podwyższenia wysokości renty odroczonej”. Nie wskazano zatem ani w tym ani w poprzednim pozwie, iż dochodzone żądanie miało charakter częściowy. Skoro zatem na gruncie art. 358 1 § 3 kc możliwa jest powtórna waloryzacja świadczenia o ile zajdą przesłanki powołane w tym przepisie (zob. uchwałę SN z dnia 21 października 1994 roku III CZP 135/94 OSNCP 1995/2/37) to nie było podstaw do odrzucenia pozwu i roszczenie powódki należało ocenić merytorycznie. Nie budziło zaś wątpliwości, że od maja 2012 roku do czerwca 2013 roku nie nastąpiła na tyle znacząca zmiana siły nabywczej pieniądza, która umożliwiałaby waloryzację świadczenia zawartego w wyroku z dnia 28 maja 2012 roku. Z tych względów apelacja jako niewykazująca uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu ( art. 385 kpc ). Na podstawie art. 98 § 1 kpc zasądzono od powódki na rzecz pozwanej kwotę 300 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI