III Ca 966/16
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów w sprawie o zapłatę, uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie sądu niższej instancji dotyczące klauzul abuzywnych w umowie pożyczki.
Powodowie, którzy nabyli wierzytelność w drodze cesji, domagali się od pozwanego zapłaty kwoty ponad 2800 zł z tytułu niespłaconej pożyczki. Sąd Rejonowy, uwzględniając sprzeciw pozwanego, zasądził jedynie część dochodzonej kwoty, uznając niektóre postanowienia umowy pożyczki (dotyczące ubezpieczenia i kosztów windykacji) za abuzywne. Powodowie zaskarżyli ten wyrok, domagając się zasądzenia pełnej kwoty. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji.
Sprawa dotyczyła żądania zapłaty przez powodów (G. C., A. Z., A. G.) kwoty 2 856,53 zł od pozwanego J. K., wynikającej z umowy pożyczki, której wierzytelność nabyli w drodze cesji. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej, rozpoznając sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty, wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 1 197,63 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd pierwszej instancji uznał, że pozwany był konsumentem, a postanowienia umowy dotyczące ubezpieczenia (50 zł miesięcznie, bez zwrotu składki po ustaniu stosunku ubezpieczeniowego) oraz kosztów wezwań do zapłaty i czynności windykacyjnych (§ 13 umowy) były klauzulami abuzywnymi, sprzecznymi z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającymi interes pozwanego (art. 385¹ § 1 k.c.). W związku z tym, wysokość pożyczki po odjęciu kosztów zabezpieczenia została ustalona na 3300 zł, a należna suma odsetek i spłacona kwota pozwoliły na ustalenie pozostałej do zapłaty należności na 1197,63 zł. Powodowie zaskarżyli ten wyrok w części oddalającej ich powództwo oraz w zakresie kosztów, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących klauzul abuzywnych, umowy pożyczki i oceny dowodów. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego, uznając, że postanowienia umowy dotyczące zabezpieczenia pożyczki (ubezpieczenia) były świadczeniami ubocznymi, które mogły być uznane za niedozwolone postanowienia umowne. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena Sądu Rejonowego w zakresie abuzywności tych postanowień była wnikliwa i logiczna. W konsekwencji, apelacja powodów została oddalona, a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na ich niekorzyść.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące ubezpieczenia oraz kosztów wezwań do zapłaty i czynności windykacyjnych mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne, jeśli są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące ubezpieczenia (miesięczna opłata bez zwrotu składki po ustaniu ubezpieczenia) oraz naliczania kosztów windykacji były klauzulami abuzywnymi, ponieważ nie miały związku z głównym świadczeniem pożyczki i rażąco naruszały interes konsumenta. W związku z tym, nie wiązały one pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
J. K. (pozwany)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentami, które są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interes konsumenta.
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę pożyczki, wskazując, że głównymi świadczeniami są przeniesienie własności pieniędzy lub rzeczy i zobowiązanie do zwrotu tej samej ilości.
u.k.k.
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Przepisy tej ustawy miały zastosowanie do umowy pożyczki, jako że pozwany był konsumentem.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Zawiera przykładowe klauzule uznawane za niedozwolone, ale nie wyłącza obowiązku badania zgodności postanowień umowy z kryteriami z art. 385¹ § 1 k.c.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad swobodnej oceny dowodów przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy pożyczki dotyczące ubezpieczenia i kosztów windykacji są klauzulami abuzywnymi. Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji są prawidłowe i nie były kwestionowane w apelacji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 385¹ § 1 k.p.c. i art. 385³ § 1 k.p.c. przez Sąd Rejonowy było nieprawidłowe. Pozwany jest zobowiązany do zwrotu pełnej kwoty pożyczki, którą otrzymał. Ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy była dowolna, a nie swobodna.
Godne uwagi sformułowania
Leżące u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia postanowienia § 11 ust. 2 umowy pożyczki dotyczą zabezpieczenia pożyczki. Wbrew zatem temu co podnosi apelacja nie dotyczyły one głównych świadczeń stron umowy lecz świadczeń ubocznych, w konsekwencji czego w świetle przywołanej na wstępie regulacji prawnej mogą one być uznane „za niedozwolone postanowienia umowy”. Dokonana w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji ocena omawianych postanowień umownych jest wnikliwa i logiczna a Sąd odwoławczy w całości ją podziela i przyjmuje za własną.
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych do postanowień dotyczących ubezpieczenia i kosztów windykacji w umowach pożyczek konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy pożyczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie konsumentów w kontekście umów pożyczek, szczególnie w zakresie klauzul dotyczących ubezpieczenia i dodatkowych opłat.
“Ubezpieczenie w pożyczce droższe niż odsetki? Sąd wyjaśnia, kiedy klauzule są abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 2856,53 PLN
kapitał pożyczki: 1197,63 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III Ca 966/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Leszek Dąbek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. C. , A. Z. i A. G. przeciwko J. K. o zapłatę na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I C 1667/15 1. oddala apelację; 2. zasądza solidarnie od powodów na rzez pozwanego 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 966/16 UZASADNIENIE Powodowie G. C. , A. Z. , A. G. żądała zasądzenia solidarnie na ich rzecz od pozwanego J. K. kwoty 2 856,53 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdzili, że wierzytelność dochodzona pozwem nabyli w drodze cesji, a wynika ona z niespłaconej przez pozwanego pożyczki na kwotę 4 500zł. Wobec nieregulowania przez pozwanego rat i braku odpowiedzi na wielokrotne wezwania do zapłaty umowa została wypowiedziana w dniu 08 11 2014r. Dochodzona pozwem należność obejmuje: kwotę 2428,57 z tytułu niespłaconego kapitału, kwotę 121,97 z tytułu odsetek kapitałowych, kwotę 17,38 z tytułu odsetek karnych, kwotę 22,36 z tytułu odsetek od zadłużenia przeterminowanego, a ponadto kwotę 40 zł z tytułu wezwań do zapłaty oraz 150 zł za podjęcie czynności windykacyjnych, a ponadto kwotę 76,25 z tytułu odsetek od zadłużenia przeterminowanego liczonych od dnia następującego po dacie cesji wierzytelności. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Rudzie Śląskiej sporządził w dniu 16 04 2015r. nakaz zapłaty w którym polecił pozwanemu zapłacić powodom dochodzone należności. Pozwany J. K. wywiódł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnosił o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powodów zwrotu kosztów procesu. Pozwany twierdził, iż powodowie nie wykazali swego roszczenia. Zakwestionował wysokość dochodzonego roszczenia. Podkreślił, iż Powodowie uczynili ze swojego prawa użytek sprzeczny z jego społeczno gospodarczym przeznaczeni ki i zasadami współżycia społecznego. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w wyroku z dnia 10 03 2016r. zasądził od pozwanego na rzecz powodów solidarnych kwotę 1197,63zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 19 marca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku z tym, że od dnia 1 stycznia 2016 roku nie wyższymi niż maksymalne umowne odsetki za opóźnienie, oddalił powództwo w pozostałym zakresie oraz orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach rozstrzygnięcia stwierdził, że strony łączyła umowa pożyczki, do której zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 12 05 2011r. kredycie konsumenckim. Przywołując regulacji art. 385 3 k.p.c. przy uwzględnieniu treści § 11 ust. 2 umowy pożyczki uznał, iż zasadnicze wątpliwości budzi ustalony w umowie sposób zabezpieczenia pożyczki. Zwrócił uwagę na konstrukcję ubezpieczenia dotycząca ponoszenia przez pozwanego kosztów ubezpieczenia w wysokości 50 zł miesięcznie oraz na fakt, że pomimo ustania stosunku ubezpieczeniowego pozwanemu nie została zwrócona składka za okres po ustaniu ubezpieczenia, podczas gdy zgodnie z § 4 ust. 6 pkt 2 i § 4 ust. 7 kpt 2 OWU z chwilą rozwiązania umowy zakończył się okres objęcia ubezpieczeniem. Ponadto wskazał, iż ubezpieczenie nie miało żadnego związku z kosztami pogrzebu, który wartość miała być przedmiotem świadczenia ubezpieczyciela. Uwzględniając powyższe uznał, iż we wskazanym powyżej zakresie postanowienia umowy nie wiązały pozwanego. Zatem należało uznać, że wysokość udzielonej pożyczki po odjęciu kosztów zabezpieczenia wynosić winna 3300 zł, zaś suma odsetek za okres kredytowania przy uwzględnieniu zmian stawki odsetek maksymalnych 701,86 zł. przy uwzględnieniu kwoty spłaconej przez pozwanego (2804,23 zł) powinien on jeszcze zapłacić kwotę 1197,63 zł. Uwzględnił kwotę 300 zł tytułem prowizji. Oddalił powództwo w zakresie dochodzonych należności z tytułu kosztów wezwań do zapłaty oraz opłat za czynności windykacyjne naliczonych zgodnie z § 13 umowy, uznając iż postanowienia umowne w tym względzie są bowiem sprzeczne z zapisami art. 3851 § 1 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyli powodowie G. C. , A. Z. , A. G. , w zakresie oddalenia powództw o kwotę 1 200zł oraz w zakresie nie orzeczenia o całości kosztów postępowania. Wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów dodatkowo kwoty 1 200zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia wniesienia pozwu oraz zasądzenia od pozwanego na ich rzecz zwrotu koszów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zarzucili, że przy ferowaniu wyroku naruszono regulacje: - art. 385 1 § 1 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki nie wiążą pozwanego; - art. 385 3 § 1 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w efekcie nieprawidłowe przyjęcie, że przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenie nie ma bezpośredniego związku z umowa pożyczki; - art. 720 k.c. poprzez uznanie, iż pozwany jest zobowiązany do zwrotu kwoty pożyczki mniejszej niż otrzymał; - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym nieprawidłowe przyjęcie, że ustanowienie zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie pozwanego do umowy ubezpieczenia nie wiąże pozwanego; Pozwany J. K. domagał się oddalenia apelacji oraz zasądzenia na jego rzecz od powodów zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował dochodzone roszczenia przyjmując, iż ich źródłem jest umowa pożyczki zawarta przez pozwanego z P. K. a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia nie były kwestionowane w apelacji, mają podstawę w infor-macjach zawartych w źródłach dowodowych przywołanych w uzasadnie-niu zaskarżonego wyroku, których ocena jakkolwiek bardzo lakoniczna mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Z tych też względów Sąd odwoławczy ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji przyjmuje za własne. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego – w zakresie objętym zaskarżeniem - jest prawidłowa. Trafnie bowiem Sąd uznał, że pozwany zawierając przedmiotową umowa był konsumentem w rozumieniu regulacji art. 385 1 § 1 k.c. Leżące u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia postanowienia § 11 ust. 2 umowy pożyczki dotyczą zabezpieczenia pożyczki (k-13). Wbrew zatem temu co podnosi apelacja nie dotyczyły one głównych świadczeń stron umowy lecz świadczeń ubocznych, w konsekwencji czego w świetle przywołanej na wstępie regulacji prawnej mogą one być uznane „za niedozwolone postanowienia umowy” (zgodnie z regulacją art. 720 § 1 k.c. głównymi świadczeniami umowy pożyczki są zobowiązania przeniesienia na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy lub rzeczy oraz jego zobowiązanie zwrócenia dającemu pożyczkę tej samej ilości pieniędzy lub rzeczy). Regulacja art. 385 3 k.c. nie zawiera zamkniętego ani otwartego katalog reguł interpretacyjnych pozwalających uznać za niedozwolone postanowienia umowne (świadczy o tym użyte w niej sformułowanie „w szczególności”) i nie uchyla obowiązku sądu, aby w każdym przypadku badał zgodność postanowień umowy przy zastosowaniu kryteriów przewidzianych w art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. tj. ich zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia przez nie interesu pozwanego. Dokonana w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji ocena omawianych postanowień umownych jest wnikliwa i logiczna a Sąd odwoławczy w całości ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). Dlatego z podanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn należy je uznać za niedozwolone postanowienia umowy w rozumieniu przywołanej na wstępie regulacji prawnej przez co one są nieważne i nie wiązały kontrahentów umowy. Czyniło w to w tej części powództwo bezzasadnym, co znalazło prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym rozstrzygnięciu, przez co apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. a to z co jej mocy zawartej w nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację powodów jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 k.p.c. i § 10 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 10 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015 poz. 1800), biorąc pod uwagę, iż powodowie ulegli w całości w postępowaniu odwoławczym i dlatego powinni solidarnie zwrócić pozwanemu poniesione przez niego w tym postępowaniu koszty zastępstwa przez fachowego pełnomocnika. SSO Leszek Dąbek
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę