II CA 510/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Miejskiego Ośrodka Szkolenia Piłkarskiego „ (...) ” w B. przeciwko Gminie B. o ustalenie istnienia stosunku użyczenia nieruchomości położonej w B. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r. ustalił, że pomiędzy stronami istnieje stosunek użyczenia, oddalając jednocześnie powództwo Gminy o wydanie nieruchomości. Sąd Rejonowy uznał, że Gmina nie wykazała podstaw do rozwiązania umowy użyczenia bez zachowania okresu wypowiedzenia, mimo zarzutów dotyczących braku zgody na udostępnianie nieruchomości osobom trzecim oraz braku składania sprawozdań kwartalnych. Sąd Rejonowy podkreślił, że Gmina tolerowała taki stan rzeczy przez lata i miała wiedzę o udostępnianiu boisk, co czyniło jej późniejsze powoływanie się na te naruszenia nadużyciem prawa. Pozwana Gmina wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 716 KC, sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym oraz naruszenie art. 233 § 1 kpc. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że aneksem z 11 lipca 2008 r. strony dopuściły krótkotrwałe użyczenie lub najem, o ile wpływy przeznaczane były na cele statutowe, a powód zobowiązał się do składania sprawozdań. Sąd Okręgowy stwierdził, że umowy z (...) Sportową Spółką Akcyjną miały charakter krótkotrwały i były akceptowane przez Gminę, która posiadała wiedzę o udostępnianiu boisk. Brak składania sprawozdań został uznany za formalizm, biorąc pod uwagę całokształt współpracy i cel użyczenia. Sąd Okręgowy uznał, że Gmina instrumentalnie wykorzystała zapisy umowy do rozwiązania jej rozwiązania, co było niezgodne z dobrymi obyczajami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 716 KC w kontekście umowy użyczenia, zasada nadużycia prawa, znaczenie akceptacji stanu faktycznego przez strony umowy.
Dotyczy specyficznych okoliczności umowy użyczenia zawartej między jednostką samorządu terytorialnego a ośrodkiem szkoleniowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do rozwiązania umowy użyczenia bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 716 KC, w szczególności w przypadku udostępniania przedmiotu użyczenia osobom trzecim bez zgody użyczającego lub braku składania wymaganych sprawozdań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Gmina nie wykazała podstaw do rozwiązania umowy użyczenia bez zachowania okresu wypowiedzenia. Tolerowanie przez Gminę przez lata stanu rzeczy, w którym powód udostępniał nieruchomość osobom trzecim i nie składał sprawozdań w sposób formalistyczny, świadczy o tym, że powód miał upoważnienie do takich działań, a późniejsze powoływanie się na te naruszenia stanowiło nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że aneksem z 2008 r. strony dopuściły krótkotrwałe użyczenie lub najem, o ile wpływy przeznaczane były na cele statutowe. Gmina miała wiedzę o udostępnianiu boisk i akceptowała ten stan rzeczy, co potwierdzili świadkowie. Brak składania sprawozdań w sposób formalistyczny, przy jednoczesnej wiedzy Gminy o sytuacji finansowej powoda, stanowiło nadużycie prawa przy próbie rozwiązania umowy.
Czy powód posiadał interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku użyczenia, gdy pozwana kwestionowała jego prawo do dalszego korzystania z nieruchomości i wytoczyła powództwo o jej wydanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiadał interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku użyczenia, ponieważ jego prawo do dalszego korzystania z terenów boisk było kwestionowane przez pozwaną, a przed sądem toczył się spór o wydanie nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy, powołując się na art. 189 kpc, uznał, że istnienie interesu prawnego jest kluczowe dla ustalenia stosunku prawnego. W sytuacji, gdy pozwana kwestionowała prawo powoda do korzystania z nieruchomości i wytoczyła powództwo o jej wydanie, istniał uzasadniony interes prawny powoda w ustaleniu, czy umowa użyczenia nadal wiąże strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miejski Ośrodek Szkolenia Piłkarskiego " (...) " w B. | instytucja | powód |
| Gmina B. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 716
Kodeks cywilny
Użyczający może żądać zwrotu rzeczy w każdym czasie, jeżeli biorący używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową, właściwościami albo przeznaczeniem rzeczy, oddał rzecz do używania innej osobie, nie będąc do tego upoważnionym ani przez umowę, ani zmuszony przez okoliczności lub też rzecz jest potrzebna użyczającemu z przyczyn nie dających się przewidzieć w momencie zawarcia umowy. Norma ta jest bezwzględnie wiążąca.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę istnienia interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Reguluje umowę użyczenia.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Dotyczy sankcji nieważności odmiennych umownych zastrzeżeń stron.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina tolerowała przez lata udostępnianie nieruchomości osobom trzecim i brak składania sprawozdań, co świadczy o akceptacji takiego stanu rzeczy. • Formalistyczne powoływanie się przez Gminę na zapisy umowy po latach współpracy stanowi nadużycie prawa. • Umowy z klubem sportowym miały charakter krótkotrwały i były zgodne z celem umowy użyczenia. • Powód posiadał interes prawny w ustaleniu stosunku użyczenia, gdyż jego prawo było kwestionowane przez Gminę.
Odrzucone argumenty
Powód naruszył umowę użyczenia, udostępniając nieruchomość osobom trzecim bez zgody Gminy. • Powód nie składał wymaganych sprawozdań kwartalnych. • Umowy z klubem sportowym miały charakter długoterminowy, a nie krótkotrwały.
Godne uwagi sformułowania
tolerowanie przez pozwaną przez wszystkie lata trwania umowy takiego stanu rzeczy wskazuje, że ilość sprawozdań przedstawionych przez powódkę w roku wypełniała i zadość czyniła celowi, dla którego strony nałożyły obowiązek składania sprawozdań kwartalnych • Czynienie zatem z tej przyczyny przesłanki wypowiedzenia umowy stanowiło po stronie pozwanej nadużycie prawa • nie ma podstaw zdaniem Sądu Okręgowego, by relacjom tym odmawiać waloru wiarygodności • Takie działanie nie powinno zatem w ocenie Sądu Okręgowego korzystać z ochrony prawnej • Gmina, dysponując wszelkimi informacjami, które zgodnie z aneksem z 18 stycznia 2008 roku powinny być jej przekazywane, nie miała żadnych wątpliwości co do faktu udostępniania boisk osobom trzecim
Skład orzekający
Bogdan Łaszkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Renata Tabor
sędzia
Bożena Sztomber
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 716 KC w kontekście umowy użyczenia, zasada nadużycia prawa, znaczenie akceptacji stanu faktycznego przez strony umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności umowy użyczenia zawartej między jednostką samorządu terytorialnego a ośrodkiem szkoleniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwała akceptacja pewnych praktyk przez strony umowy może wpłynąć na późniejszą interpretację jej postanowień i zastosowanie zasady nadużycia prawa. Jest to ciekawy przykład z praktyki stosowania prawa cywilnego.
“Gmina chciała odzyskać boisko, ale sąd uznał, że przez lata sama akceptowała jego wynajem.”
Sektor
sport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.