II CA 503/13

Sygn. akt II Ca 503/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Grzegorz Ślęzak Sędziowie SSO Stanisław Łęgosz (spr.) SSR del. Dorota Krawczyk Protokolant Paulina Neyman po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa E. S. (1) przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. , J. O. , M. O. o naruszenie posiadania na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 20 marca 2013 roku, sygn. akt I C 1023/12 oddala apelację i nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą na rzecz pozwanych. Sygn. akt II Ca 503/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 roku w sprawie I C 1023/12 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim oddalił powództwo E. S. (1) przeciwko (...) Sp. z o.o. w T. , J. O. i M. O. o przywrócenie posiadania lokalu mieszkalnego w T. przy ulicy (...) oraz o zakazanie dokonywania naruszeń. Odstąpił od obciążania powoda zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego oraz wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego. W dniu 5 listopada 2008 roku (...) Sp. z o.o. w T. sporządziło umowę najmu lokalu mieszkalnego numer (...) , położonego w T. przy ul. (...) . Wcześniej mieszkała tam matka E. W. K. wraz ze swoją siostrą J. Ł. , które zmarły. Matka pozwanego zmarła 30 kwietnia 2008 roku, natomiast jej siostra zmarła wcześniej. Wniosek po przyznanie prawa do lokalu po matce E. S. (1) złożył w dniu 4 listopada 2008 roku. W umowie jako najemcę wskazano E. S. (1) , natomiast umowę podpisała D. S. z dopiskiem „w imieniu męża", nie przedstawiając przy dokonywaniu tej czynności żadnego pełnomocnictwa. D. i E. S. (2) byli już wówczas rozwiedzeni. Rozwód orzeczono wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 maja 1998 roku w sprawie sygn. akt I C 40/98. W roku 2008 na dwa miesiące przed śmiercią matki E. S. (1) wyjechał do pracy za granicę. Od tego czasu przez kilka miesięcy w każdym roku pracuje poza granicami kraju. Wskazany powyżej lokal mieszkalny usytuowany jest na parterze, z bezpośrednim wejściem z podwórka. Składa się z ganku i jednego pomieszczenia. W lokalu znajduje się jedno okno, wychodzące na podwórko. E. S. (1) 28 maja 2009 roku w (...) Sp. z o.o. oraz 13 sierpnia 2009 roku w Urzędzie Miasta w T. składał pisma z prośbą o wydanie pozwolenia na remont przedsionka mieszkania przy ul. (...) . W odpowiedzi na pismo skierowane do Urzędu Miasta w T. poinformowano E. S. (1) o konieczności złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (wniosek powodowi przesłano wraz z pismem). Wniosek taki nie został przez E. S. (1) złożony. W dniu 14 października 2010 roku administrator (...) Towarzystwa Budownictwa (...) sporządziła notatkę służbową „w sprawie porzuconego lokalu mieszkalnego numer (...) przy ul. (...) , którego głównym najemca jest p. S. E. ". W notatce zapisano między innymi, iż z informacji mieszkańców wynika, że E. S. (1) nie korzysta z mieszkania i w nim nie przebywa co najmniej od dwóch lat. Nie zamieszkał w tym lokalu po śmierci matki W. K. , nie prowadził żadnego gospodarstwa domowego. W mieszkaniu pojawia się sporadycznie po odbiór korespondencji. Po treścią notatki złożyli swoje podpisy K. i G. Ż. (1) oraz E. G. . Kolejną notatkę dotyczącą przedmiotowego lokalu mieszkalnego administrator spisała w dniu 27 kwietnia 2011 roku po przeprowadzonym przeglądzie posesji. Nadal w oknie pozostawał odłamek pękniętej szyby, drzwi wejściowe zarośnięte były chwastami. W notatce zawarto informację, iż kilka dni wcześniej E. S. (1) pojawił się na terenie nieruchomości i pozostawił na podwórku samochód bez tablic rejestracyjnych. Oprócz I. U. notatkę podpisali: K. Ż. , E. G. oraz G. Ż. (2) . W lokalu mieszkalnym numer (...) przy ul. (...) założony jest wodomierz. Zużycie wody przez cały rok 2008 wyniosło 2 m3, w roku 2009 wyniosło 0 m3, natomiast w roku 2009 ponownie 2 m3. W dniu 19 stycznia 2011 roku w trakcie oględzin zewnętrznych lokalu stwierdzono, iż skrzydła okienne są pozabijane gwoździami, w oknie jest pęknięta szyba, a jej odłamek wisiał w skrzydle okiennym, drzwi wejściowe bardzo zniszczone. W dniu 27 października 2011 roku (...) . o.o. wystosowało do E. S. (1) pismo, w którym ze względu na zaległości w opłatach czynszowych wypowiedziało umowę najmu lokalu mieszkalnego . Pismo to nie zostało przez adresata odebrane i powróciło do nadawcy. W dniu 18 listopada 2011 roku do Urzędu Miasta w T. wpłynął wniosek (...) Sp. z o.o. w T. o wymeldowanie E. S. (1) z lokalu mieszkalnego numer (...) przy ul. (...) . W toku postępowania administracyjnego E. S. (1) reprezentował kurator ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim. Decyzją z dnia 28 lutego 2012 roku orzeczono o wymeldowaniu E. S. (1) z wymienionego powyżej mieszkania. W uzasadnieniu decyzji o wymeldowaniu podano, iż z przeprowadzonego postępowania dowodowego jednoznacznie wynika, że E. S. (1) przestał koncentrować swoje życie osobiste w lokalu (...) przy ul. (...) w T. i nie zamieszkuje w nim z zamiarem pobytu stałego. W dniu 25 listopada 2011 roku pracownicy (...) Towarzystwa Budownictwa (...) dokonali otwarcia lokalu numer (...) przy ul. (...) . Wykonano zdjęcia mieszkania oraz oszklono skrzydło okienne, w którym była wybita szyba. Mieszkanie było bardzo zniszczone i zaniedbane, nie było w nim żadnych mebli. Wymieniono zamek w drzwiach wejściowych i mieszkanie oplombowano. Na prośbę J. O. brat pozwanego H. O. powiadomił telefonicznie E. S. (1) o oplombowaniu mieszkania. Po uzyskaniu tej informacji w tym samym dniu zgłosił się po klucze od zaplombowanego mieszkania w (...) Sp. z o.o. E. S. (1) . Ze względu na udokumentowany zdjęciami stan lokalu odmówiono wydania kluczy powodowi. Po uprawomocnieniu się decyzji o wymeldowaniu powoda - w marcu 2012 roku Pracownicy (...) Towarzystwa Budownictwa ; (...) Sp. z o. o. w T. przy udział funkcjonariuszy Straży Miejskiej dokonali opróżnienia przedmiotowego mieszkania. Spisano wówczas protokół zdawczo - odbiorczy lokalu. W mieszkaniu nie było większości sprzętów i urządzeń służących do korzystania z lokalu, między innymi: zlewu kuchennego, baterii kuchenne, umywalki i baterii umywalkowej oraz żadnej instalacji grzewczej (pieca, bądź grzejników). Do magazynu (...) Sp. z o.o. przewieziono znajdujące się v mieszkaniu: cztery opony, torbę z poduszka, kocem, kołdrą, pudełko z dokumentami, płytami, książkami, odkurzacz, kuchenkę gazową bez butli, części do silnika samochodowego, radio samochodowe, pudełko z rzeczami osobistymi, pudełko ze śrubami i częściami metalowymi, pudełko z częściami hydraulicznymi, zegar ścienny i metalowy podgrzewacz. E. S. (1) nie zgłosił się po odbiór przechowywanych w magazynie rzeczy. J. i M. małżonkowie O. wraz z dwójką pełnoletnich dzieci zamieszkiwali w T. przy ul. (...) . Mieszkanie to bezpośrednio sąsiadowało z lokalem numer (...) i składało się z jednego pokoju oraz kuchni wydzielonej z korytarza (bez okna). Pismem z dnia 19 marca 2012 roku wystąpili do (...) Sp. z o. o. w T. o przydział wolnego lokalu mieszkalnego numer (...) , położonego także przy ul. (...) . Wniosek został pozytywnie rozpatrzony przez Komisje Mieszkaniową Prezydium Miasta T. w dniu 21 marca 2012 roku. Jednocześnie zaznaczono, że wszelkie prace remontowe w lokalu małżonkowie O. winni wykonać we własnym zakresie i na własny koszt. W dniu 2 kwietnia 2012 roku pomiędzy M. i J. małżonkami O. oraz (...) Sp. z o.o. w T. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego oznaczonego numerami (...) , położonego w T. przy ul. (...) . Wraz z małżonkami O. w lokalu tym uprawnione do zamieszkiwania były także ich pełnoletnie dzieci. W mieszkaniu numer (...) J. i M. O. wykonali kapitalny remont, wydając na niego około 4000 -5000 zł, a część remontu w kwocie około 7.000 zł poniosła córka małżonków O. . Po remoncie przebito drzwi pomiędzy ich dotychczasowym mieszkaniem, a mieszkaniem numer (...) , łącząc je w jedną całość funkcjonalną. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma wątpliwości, iż naruszającym posiadanie było (...) Sp. z o.o. Wprawdzie ostatecznie korzyść z tego naruszenia w postaci uzyskania prawa do lokalu, którym dysponował wcześniej powód E. S. (1) , uzyskali pozwani M. i J. małżonkowie O. , niemniej jednak należy zwrócić uwagę, iż M. i J. O. nie uczestniczyli w żadnych działaniach zmierzających do pozbawiania powoda władania lokalem, ale także działanie (...) Sp. z o.o. nie było podejmowane w celu uzyskania tego lokalu dla małżonków O. . Pozbawienie posiadania powoda nie służyło zatem bezpośrednio przekazaniu tego posiadania wymienionym pozwanym. Powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne nie uzasadniają jednak - w ocenie Sądu - uwzględnienia powództwa. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno -gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Posesoryjny charakter sporu nie wyłącza oceny roszczeń powoda z punktu widzenia ich zgodności z zasadami współżycia społecznego, do których odsyła art. 5 k.c. , a powództwo o naruszenie posiadania powinno ulec oddaleniu w razie rażącej kolizji roszczenia z tymi zasadami. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodzą właśnie takie szczególne okoliczności nakazujące odwołać się do norm etycznych i moralnych oraz zasad słuszności. Powołany powyżej art. 5 k.c. służy ocenie zachowań strony i sposobu korzystania przez nią ze swego prawa podmiotowego, przy czym sprzeczność z zasadami współżycia społecznego uzasadniająca art. 5 k.c. nie musi być zawiniona przez stronę. W sprawie niniejszej będący przedmiotem sporu lokal mieszkalny numer (...) został przez pozwanych małżonków O. wyremontowany za własne środki oraz połączony funkcjonalnie poprzez wybicie drzwi z zajmowanym przez nich dotąd lokalem numer (...) , obejmującym pokój wraz z wydzieloną z korytarza kuchnią, w którym zamieszkiwali wraz z pełnoletnimi dziećmi – synem, córką. W ocenie Sądu jest niewątpliwym, iż powód E. S. (1) w lokalu numer (...) nie zaspokajał swoich potrzeb mieszkaniowych, na co wskazuje zdewastowany stan mieszkania, brak mebli, ogrzewania i wyposażenia umożliwiających korzystanie z lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wynikający z odczytu wodomierzy stan zużycia wody w latach 2008 - 2010 potwierdza fakt, iż w lokalu tym nikt nie przebywał. E. S. (1) nie podjął też żadnych działań zmierzających do wyremontowania mieszkania, poza dwoma lakonicznymi pismami z roku 2009 dotyczącymi remontu (rozbudowy) przedsionka. Sprawy tej w późniejszym czasie już nie kontynuował. M. i J. O. prawo do lokalu uzyskali po złożeniu stosownego wniosku i jego pozytywnym rozpatrzeniu przez Komisja Mieszkaniową Rady Miejskiej w T. . Nie można zatem przyjąć, aby J. i M. O. swego prawa nadużywali. W ustalonym stanie faktycznym nakazanie pozwanym J. i M. O. , aby wydali powodowi będący wcześniej w jego władaniu lokal, wyremontowany i stanowiący obecnie część zajmowanego przez nich mieszkania naruszałoby zasady słusznego postępowania, a zatem godziłoby w zasady współżycia społecznego. Dlatego tez Sąd powództwo oddalił. Powództwo w sprawie niniejszej zostało oddalone z uwagi na sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego. Po stronie pozwanej koszty procesu w postaci kosztów zastępstwa procesowego zostały poniesione jedynie przez pozwane (...) Sp. z o.o. , które swoim działaniem pozbawiło powoda władania lokalem. W tych okolicznościach, na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powoda zwrotem kosztów zastępstwa procesowego na rzecz tegoż pozwanego. Od powyższego wyroku apelację złożył powód. Zaskarżył go w całości zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, art. 233 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozważeniu w sposób wszechstronny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, art. 328 § 2 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej wyroku; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 344§1 k.c. przez jego niezastosowanie i art. 5 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Występując z tymi zarzutami wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest nieuzasadniona, a powołane w niej zarzuty są chybione. Wbrew twierdzeniom skarżącego sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, nie dopuszczając przy tym się naruszenia przepisu art. 233 jak też art. 328 § 2 k.p.c. W pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono dlaczego powództwo zostało oddalone w stosunku do (...) Towarzystwa Budownictwa (...) jak i pozwanych osób fizycznych, wskazano także podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji nie naruszył również powołanego w apelacji prawa materialnego. W sprawie o naruszenie posiadania istnieje możliwość uznania zgłoszonego roszczenia za sprzeczne z art. 5 k.c. Sąd Okręgowy podziela stanowisko sądu I instancji, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy istniały podstawy do uznania żądań powoda za sprzeczne z art. 5 k.c. Stanowisko Sądu Rejonowego, w tym przedmiocie, zostało dokładnie uzasadnione przedstawioną w pisemnych motywach argumentacją, którą sąd II instancji w pełni podziela. Wobec powyższego apelację jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu- art. 358 k.p.c. O kosztach procesu za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. przyjmując, tak jak sąd pierwszej instancji, iż okoliczność oddalenia powództwa w oparciu o przepis art. 5 k.c. nie daje podstaw do zasądzenia na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu.