II Ca 500/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie nieruchomości przez W. M., który twierdził, że posiadał ją samoistnie od 1973 roku. Sąd Rejonowy w Bełchatowie oddalił wniosek, uznając, że umowa dzierżawy zawarta w 1997 roku z E. K. nie była pozorna i przekształciła posiadanie wnioskodawcy w posiadanie zależne, co uniemożliwiło zasiedzenie. Sąd Rejonowy szczegółowo analizował zarzut pozorności umowy dzierżawy, odwołując się do bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych. Stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, aby umowa była zawarta dla pozoru, a zeznania E. K. i jej męża H. K. były wiarygodne w tym zakresie. Sąd Rejonowy ustalił również, że posiadanie wnioskodawcy od 1997 roku miało charakter zależny. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając m.in. sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym i naruszenie przepisów postępowania. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia Sądu Rejonowego co do pozorności umowy dzierżawy i braku spełnienia przesłanek zasiedzenia. Podkreślono, że prawo własności jest chronione konstytucyjnie, a zasiedzenie stanowi wyjątek, którego przesłanki muszą być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości. Sąd Okręgowy uzupełnił ustalenia faktyczne o dowód dotyczący pobierania przez wnioskodawców odszkodowań za szkody górnicze od początku lat 90. XX wieku. Sąd Okręgowy uznał, że nawet jeśli wnioskodawcy posiadali nieruchomości samoistnie od lat 70., to zawarcie umowy dzierżawy w 1997 roku przerwało bieg terminu zasiedzenia, przekształcając posiadanie w zależne. Sąd oddalił również wniosek o przesłuchanie świadka J. Ś. na podstawie art. 381 kpc, uznając, że potrzeba powołania tego dowodu nie wynikła po zamknięciu rozprawy przed Sądem I instancji. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, pozorności czynności prawnych oraz charakteru posiadania (samoistne vs. zależne) w kontekście umów dzierżawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową dzierżawy zawartą w celu uzyskania odszkodowania za szkody górnicze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy zawarta w celu uzyskania odszkodowania za szkody górnicze jest pozorna i czy posiadanie zależne na podstawie takiej umowy może prowadzić do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa dzierżawy nie była pozorna, a posiadanie zależne uniemożliwia zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał pozorności umowy dzierżawy z 1997 r. Umowa ta, nawet jeśli zawarta w celu uzyskania odszkodowania, przekształciła posiadanie samoistne w zależne, co jest przeszkodą do zasiedzenia. Brak było dowodów na to, że E. K. miała świadomość pozorności umowy i na nią się zgadzała.
Czy posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę od 1973 roku spełniało przesłanki samoistnego posiadania w dobrej lub złej wierze przez wymagany okres do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie nie było samoistne przez wymagany okres, zwłaszcza po zawarciu umowy dzierżawy w 1997 roku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli wnioskodawca posiadał nieruchomości od 1973 roku, to zawarcie umowy dzierżawy w 1997 roku przekształciło jego posiadanie w zależne. Ponadto, brak było dowodów na samoistne posiadanie przez wymagany okres 20 lub 30 lat.
Czy Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego w sprawie o zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował prawo materialne, oddalając apelację.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzuty apelacji dotyczące błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych nie były uzasadnione. Uzasadnienie Sądu Rejonowego było wystarczające do kontroli instancyjnej, a ocena dowodów spełniała wymogi prawa procesowego, doświadczenia życiowego i reguł logicznego myślenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| F. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze - wtedy okres posiadania musi trwać lat trzydzieści.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według tej czynności.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna nie może jednocześnie zmierzać do obejścia prawa.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa majątkowe, dochodzone na podstawie przepisów niniejszego kodeksu, zasądzeniu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrot kosztów procesu nie podlegają koszty strony, która wygrała sprawę w części dotyczącej kosztów, które sama poniosła.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może przeprowadzić dowód, gdy potrzeba jego przeprowadzenia wynikała z powstania okoliczności uzasadniających dopuszczenie dowodu po zamknięciu rozprawy przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy z 1997 r. nie była pozorna, lecz stanowiła czynność prawną prowadzącą do posiadania zależnego. • Posiadanie zależne nie może prowadzić do nabycia własności przez zasiedzenie. • Wnioskodawca nie wykazał 30-letniego okresu samoistnego posiadania nieruchomości. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy z 1997 r. była pozorna i zawarta jedynie w celu uzyskania odszkodowania za szkody górnicze. • Wnioskodawca posiadał nieruchomość samoistnie od 1973 r. i spełnił przesłanki zasiedzenia. • Sąd Rejonowy dokonał błędnych ustaleń faktycznych i naruszył przepisy postępowania (art. 233 § 1 kpc, art. 231 kpc, art. 328 § 2 kpc).
Godne uwagi sformułowania
posiadanie zależne uniemożliwia uzyskanie im tytułu prawnego z zasiedzenia • prawo własności jest prawem chronionym konstytucyjnie, a możliwość nabycia tego prawa przez zasiedzenie stanowi jedynie wyjątek, którego przesłanki winny być w sposób niebudzący wątpliwości udowodnione • nie można w odniesieniu do wnioskodawców mówić o takim stanie władania rzeczą który byłby niezależny od woli innej osoby w sytuacji gdy to sami wnioskodawcy występują do właścicielki nieruchomości o zawarcie umowy dzierżawy stawiając się tym samym w roli posiadaczy zależnych
Skład orzekający
Grzegorz Ślęzak
przewodniczący
Dariusz Mizera
sędzia sprawozdawca
Beata Grochulska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia, pozorności czynności prawnych oraz charakteru posiadania (samoistne vs. zależne) w kontekście umów dzierżawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową dzierżawy zawartą w celu uzyskania odszkodowania za szkody górnicze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie charakteru posiadania (samoistne vs. zależne) w kontekście zasiedzenia, a także jak sądy analizują zarzut pozorności czynności prawnej. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.
“Czy umowa dzierżawy zawarta dla odszkodowania może zablokować zasiedzenie? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.