II CA 493/18

Sygn. akt II Ca 493/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2018 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Jarosław Gołębiowski Sędziowie SSO Dariusz Mizera SSR del. Witold Uchroński (spr.) Protokolant stażysta Iwona Jasińska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa M. P. i A. P. (1) przeciwko S. P. (1) o alimenty na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 21 marca 2018 roku, sygn. akt III RC 140/17 I. zmienia zaskarżony wyrok: 1. w punkcie pierwszym w ten tylko sposób, że zasądzone od pozwanego S. P. (1) na rzecz powoda M. P. alimenty w kwocie po 600,00 zł miesięcznie podwyższa do kwoty po 900 (dziewięćset) złotych miesięcznie; 2. w punkcie drugim w ten tylko sposób, że zasądzone od pozwanego S. P. (1) na rzecz powoda A. P. (1) alimenty w kwocie po 800,00 złotych miesięcznie podwyższa do kwoty po 900,00 (dziewięćset) złotych miesięcznie; II. oddala apelację w pozostałym zakresie, III. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu za instancję odwoławczą. SSO Jarosław Gołębiowski SSO Dariusz Mizera SSR del. Witold Uchroński Sygn. akt II Ca 493/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Opocznie zasądził od pozwanego S. P. (1) na rzecz: 1) powoda M. P. alimenty w kwocie po 600 złotych miesięcznie, płatnych z góry w terminie do 15-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia 24 sierpnia 2017r.; 2) powoda S. P. (1) alimenty w kwocie po 800 złotych miesięcznie, płatnych z góry w terminie do 15-go każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie począwszy w przypadku uchybienia terminu płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia 6 października 2017r. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo, jako niezasadne wzajemnie znosząc koszty procesu między stronami ( art. 100 k.p.c. ). W punkcie czwartym nakazał pobrać od pozwanego S. P. (2) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 840 złotych tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej oraz 12 zł za klauzulę wykonalności. wpisu sądowego oraz 6 złotych za klauzulę wykonalności. W punkcie piątym na podstawie art. 333 § 1 pkt k.p.c. nadał wyrokowi w punkcie pierwszym i drugim sentencji rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania Sądu Rejonowego: Powód M. P. , ur. (...) , ma (...) lat. Jego rodzice S. P. (2) i A. P. (2) rozwiedli się w dniu (...) r., lecz nadal mieszkają wspólnie z nim w 3 pokojowym mieszkaniu w bloku w O. . M. jest uczniem maturalnej klasy (...) Liceum Ogólnokształcącego w O. . Ma zaległości w matematyce i w geografii. Kolega udziela mu korepetycji z matematyki, jednakże docelowo chciałby chodzić na korepetycje do nauczyciela, co kosztowałoby go około 50 złotych za godzinę. W przyszłości zamierza kontynuować naukę na studiach wyższych na kierunku informatyka albo grafika. W styczniu 2018 r. M. przeszedł operację rany ciętej palca IV ręki prawej, wskutek czego miał założony gips i nie pisał próbnej matury. W związku z udziałem w studniówce poniósł wydatki: 400 złotych tytułem składki i zakupu odzieży oraz 61 złotych tytułem zakupu filmu z imprezy. Miesięczny koszt swojego utrzymania powód M. P. określił na poziomie 2.000 złotych, na który to składają się wydatki: 100 złotych na artykuły szkolne, 40 złotych na wycieczkę do C. , około 400 złotych na rejestrację na studia, 150 złotych na egzamin wstępny do szkoły filmowej, 300 złotych na ubrania i około 700 złotych najedzenie. Nie ma własnego majątku. Pozwany regularnie łoży na utrzymanie syna M. kwotą 600 złotych, z czego 500 złotych zabiera A. P. (2) . Na święta Bożego Narodzenia S. P. (2) przekazał synowi M. dodatkowo kwotę 850 złotych, a w lutym 2018 r. kwotę 200 złotych. Powód A. P. (1) , ur. (...) , ma (...) lat. Także pochodzi ze związku małżeńskiego S. P. (1) i A. P. (2) . Na co dzień mieszka w W. , gdzie studiuje w trybie stacjonarnym III rok prawa na Uniwersytecie (...) w W. . Do końca roku akademickiego będzie pobierał stypendium w kwocie 400 złotych. Nie ubiegał się o akademik, gdyż wobec konieczności dzielenia jednego pokoju z 4 osobami nie miałby odpowiednich warunków do nauki. W przeszłości 2 razy w miesiącu dorabiał jako statysta. Do dnia 30 listopada 2018 r. A. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności z uwagi na schorzenie istniejące od urodzenia. Z tego tytuły otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 złote. Złożył również wniosek o przyznanie stypendium socjalnego dla osób niepełnosprawnych. Miesięczny koszt swojego utrzymania powód A. P. (1) określił na poziomie 2.100 złotych, na który to składają się wydatki: około 750 złotych tytułem najmu mieszkania w W. , 50 złotych na materiały biurowe, 500 złotych najedzenie, około 300 złotych na odzież, 100 złotych na kosmetyki i środki czystości, 70 złotych na leczenie zębów, na rehabilitację oraz na przejazdy 2 razy w miesiącu na trasie O. - W. , gdzie cena 60 złotych biletu w jedną stronę wynosi 22 złote. W sierpniu 2017 r. powód A. P. (1) poniósł wydatek 1.200 złotych na szkolenie w zakresie kat. B prawa jazdy. Pozwany regularnie łoży na utrzymanie syna A. kwotą 800 złotych, a w styczniu 2018 r. przekazał mu dodatkowo kwotę 200 złotych. Natomiast matka A. w okresie od października 2017 r. do stycznia 2018 r. przekazała mu łącznie 500 złotych. Pozwany S. P. (2) ma (...) lat. Jest osobą zdrową. Od dnia 2 maja 2016 r. pracuje w firmie (...) Sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku maszynisty. Otrzymuje miesięczne wynagrodzenie, wraz z nadgodzinami, w kwocie około 5.700 złotych netto. Ostatnio otrzymał nagrodę w wysokości 500 złotych brutto (350 złotych netto). W ciągu roku może otrzymać około 4 takich nagród w różnych wysokościach, w zależności od sytuacji finansowej pracodawcy. Ponadto pobiera dodatkowe wynagrodzenie roczne tzw. „trzynastkę”, gdzie w zeszłym roku za 8 miesięcy pracy otrzymał 3.900 złotych brutto. Pozwany ponosi koszty utrzymania mieszkania. Opłaca czynsz i media, kupuje artykuły do domu, z którego korzystają wszyscy domownicy. Jedynie żywność kupuje we własnym zakresie i tylko dla siebie gotuje. S. P. (2) złożył do sądu wniosek o zobowiązanie A. P. (2) do pokrywania połowy kosztów utrzymania mieszkania. Pozwany spłaca zadłużenia powstałe w czasie małżeństwa, takie jak: kredyt hipoteczny zaciągnięty na 25 lat w kwocie około 1.000 złotych jedna rata, kredyt bankowy w kwocie 710 złotych jedna rata, kredyt bankowy na rzecz (...) Bank (...) S.A. w kwocie 826,62 złotych jedna rata, raty pożyczek ekspresowych na rzecz Banku (...) S.A. w kwocie około 700 złotych. Miesięcznie pozwany przeznacza około 3.000 złotych na spłatę wszystkich zobowiązań finansowych, a po opłaceniu alimentów, pozostaje mu około 700 złotych na zaspokojenie własnych potrzeb. Jego majątek ruchomy stanowi współwłasność samochodu osobowego marki M. (...) , rok produkcji 2000, o wartości 6.400 złotych, który aktualnie użytkowany jest przez współwłaścicielkę A. P. (2) . Matka powodów od dnia 5 października 2017 r. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 31 października 2018 r. z możliwością świadczenia pracy na przystosowanym stanowisku. Od 21 września 2017 r. podjęła kształcenie w szkole policealnej (...) sp. z o.o. w P. w zawodzie terapeuty zajęciowego, gdzie czesne wynosi 160 złotych za 4 tygodnie praktyki. W okresie od 30 stycznia 2018 r. do 27 lutego 2018 r. wykonywała zlecenie na rzecz Starostwa Powiatowego z wynagrodzeniem w kwocie 2.100 złotych brutto. Aktualnie nie pracuje. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego stanowił art. l33 § k.r.o. , w zw. z art. 135 § 1 i § 2 k.r.o. , które to przepisy stanowią, że rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zdaniem Sądu Rejonowego powództwo zasługiwało częściowo na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rejonowego wiek M. P. (18 lat) i związane z tym koszty wyżywienia, ubrania, środków higienicznych, wydatków na edukację, uzasadniały przyjęcie, iż miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą około 1.200 złotych. Powód nie choruje. Mieszka wspólnie z pozwanym i z matką, zatem obydwoje rodzice ponoszą równe koszty związane z jego udziałem w utrzymaniu mieszkania. Dlatego alimenty na rzecz M. P. uzasadnione były do wysokości po 600 złotych miesięcznie. Natomiast uzasadnione koszty utrzymania 21 letniego powoda A. P. (1) Sąd pierwszej instancji określił na kwotę 1.600 zł miesięcznie. Sąd uznał, iż powód jako student ponosi wyższe wydatki związane z edukacją, najmem mieszkania, dojazdami na trasie W. - O. , zakupem żywności, odzieży, środków higienicznych. Sąd miał również na uwadze, że powód w czasie studiów odwiedza dom rodzinny, tam spędza święta, ferie czy wakacje, żywiąc się i korzystając z rzeczy tam się znajdujących. Zatem przez ten czas zakres jego usprawiedliwionych potrzeb jest mniejszy, aniżeli w okresie zajęć na uczelni. Sąd wziął pod uwagę, że powód A. P. (1) otrzymuje stypendium w kwocie 400 złotych oraz zasiłek w kwocie 153 złote, co wspiera jego miesięczne utrzymanie. Sąd Rejonowy określił wysokość alimentów na rzecz A. P. (1) na kwotę 800 złotych. Nie uznał natomiast wydatków powoda A. na rehabilitację, bo schorzenie, z powodu którego A. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, istnieje od urodzenia. Sąd podkreślił również, że powód czyniąc wydatki np. z tytułu najmu mieszkania, winien liczyć się z możliwościami zarobkowymi i majątkowymi swoich rodziców. Niezasadne są bowiem twierdzenia, że mieszkając w akademiku nie można się należycie uczyć, bowielu studentów ukończyło studia z wyróżnieniem również mieszkając w akademiku. Ustalając możliwości zarobkowe i majątkowe pozwanego Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę okoliczność, że S. P. (2) spłaca wiele zobowiązań finansowych zaciągniętych na potrzeby rodziny w czasie małżeństwa z A. P. (2) a zatem określenie alimentów na kwotę po 600 złotych miesięcznie na rzecz powoda M. i po 800 złotych miesięcznie na rzecz powoda A. , jest adekwatne zarówno do zakresu potrzeb i kosztów ich utrzymania, jak i możliwości zarobkowych pozwanego. W ocenie Sądu Rejonowego pozostałą kwotę utrzymania powodów winna wyłożyć ich matka. Mimo orzeczonej niepełnosprawności A. P. (2) może pracować na przystosowanym stanowisku i tym samym wywiązywać się z ciążącego, także na niej, obowiązku alimentacyjnego wobec synów. Nadto fakt podjęcia kształcenia w szkole policealnej w zawodzie terapeuty zajęciowego, zwiększa jej szanse na znalezienie zatrudnienia. Zdaniem Sądu Rejonowego potrzeby powodów są zaspokajane tylko z pieniędzy uzyskiwanych od ojca. Trudno bowiem- uwzględniając wiek powodów - przyjąć, że obowiązek alimentacyjny matki wypełnia się w osobistych staraniach w wychowanie dzieci. Za takim stanowiskiem przemawia fakt niepokrywania przez matkę powodów kosztów utrzymania mieszkania, jak też okoliczność zabierania powodowi M. 500 złotych, z otrzymywanych od pozwanego 600 złotych. Z tych też względów Sąd Rejonowy powództwo w pozostałym zakresie jako niezasadne oddalił. Apelację od powyższego wyroku w imieniu powodów M. P. i A. P. (1) wniósł ich pełnomocnik zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 3 i 4, tj. w zakresie oddalenia powództwa powyżej kwoty 600 złotych na rzecz M. P. oraz oddalenia powództwa powyżej kwoty 800 złotych na rzecz A. P. (1) . Zaskarżanemu wyrokowi zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, w sposób dowolny a nie swobodny, wbrew zasadom logicznego rozumowania i uznanie za wiarygodne zeznań pozwanego, pomimo że Sąd nie przeprowadził dowodów z zeznań powodów na okoliczności, na które był przesłuchiwany pozwany, w skutek czego bezzasadnie przyjął, że: - pozwany sam kupuje wszystkie artykuły do domu z których to korzystają wszyscy domownicy, podczas gdy z nagrań załączonych do akt sprawy (stenogramów) wynika, że S. P. (2) i dzieli się tymi produktami; - A. P. (1) nie korzysta z rehabilitacji uznając, że nie wspomniał o tym na poprzedniej rozprawie podczas gdy były to informacyjne wyjaśnienia które nie posiadają waloru dowodu; - A. P. (1) nie liczył się z wydatkami na stancję w W. podczas gdy od 3 lat wynajmuje to samo mieszkanie i do chwili obecnej, nikt prócz sądu nie wypomniał mu braku liczenia się z wydatkami w tym wymiarze, również pozwany nie miał ku temu żadnych zastrzeżeń: b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 212 § 1 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. poprzez uznanie informacyjnych wyjaśnień za dowód w sprawie tj. uznanie że skoro A. P. (1) nie wspominał podczas informacyjnych wyjaśnień o rehabilitacji, tzn. że podczas składania zeznań mija się z prawdą; c) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 217 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego w postaci płyty CD na której nagrana jest awantura M. P. ze S. P. (2) o artykuły z których rzekomo korzystają wszyscy domownicy; d) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 135 § 1 k.r.o. poprzez przyjęcie że kwota 600 złotych jest kwotą uzasadniającą usprawiedliwione potrzeby M. P. podczas gdy jest kto kwota rażąco zaniżona, która w żaden sposób nie zaspokaja jego podstawowych potrzeb; e) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 135 § 1 k.r.o. poprzez przyjęcie że kwota 800 złotych jest kwotą uzasadniającą usprawiedliwione potrzeby A. P. (1) podczas gdy jest kto kwota rażąco zaniżona, która w żaden sposób nie zaspokaja jego podstawowych potrzeb; f) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 135 § 1 k.r.o. poprzez uznanie, że spłata kredytów i pożyczek ogranicza możliwości finansowe pozwanego i jest ważniejsza niż utrzymywanie własnych dzieci, podczas gdy pozwany zaciągając kredyty zdawał sobie sprawę z konieczności utrzymania własnych synów, a ten obowiązek winien być wyżej w hierarchii ani aniżeli spłata zobowiązań ; g) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 135 § 2 k.r.o. poprzez nie uwzględnienie osobistych staraniach A. P. (2) o utrzymanie M. P. któremu matka sprząta, gotuje, pierze, prasuje, zajmuje się w czasie choroby, uczęszcza na wywiadówki pomaga w lekcjach, wspiera psychicznie pomaga w rozterkach h) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 135 § 2 k.r.o. poprzez nie A. P. (1) któremu matka przygotowuje posiłki gdy jest w domu i posiłki do W. , pierze prasuje, wspiera psychicznie pomaga w rozterkach. W konkluzji pełnomocnik powodów wniósł o: 1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z płyty CD załączone podczas postępowania przed Sądem I instancji na okoliczność ustalenie że Pozwany nie dzieli się z domownikami artykułami które kupuje oraz dowód z przesłuchania stron na okoliczność czy pozwany kupuje artykuły z których korzystają inni domownicy, w jaki sposób matka powodów pomaga im w utrzymaniu, czy czyni osobiste starania, w jaki sposób przeznacza 500 zł które faktycznie otrzymuje M. P. . 2) Zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja okazała się w części uzasadniona. Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby osoby uprawnionej, a z drugiej strony możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego – art. 135 k.r.o. Rodzaj usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokajane, wyznacza treść art. 96 k.r.o. , według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie tj. odpowiednio do jego uzdolnień, do pracy. Stosownie do tej dyrektywy rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny, leczenia w chorobie), jak i duchowych (kulturalnych), a także środki wychowania i edukacji według osobistych uzdolnień i talentów. Niezdolne do samodzielnego utrzymania się dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, którzy są obowiązani podzielić się z nimi nawet bardzo skromnymi dochodami. Na ogół przyjmuje się, że zasada równej stopy życiowej nie oznacza mechanicznego podziału osiąganych przez rodziców dochodów, jej istota bowiem sprowadza się do zbliżonego z rodzicami zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb dzieci, przy uwzględnieniu ich wieku, stanu zdrowia, kierunku szkolenia oraz innych indywidualnych okoliczności (por. Komentarz red. Pietrzykowski 2015 do art. 133 kro, pkt. 3-4). Sąd Okręgowy uwzględnił zarzut naruszenia art. 135 k.r.o w tym zakresie, że uznał, iż brak jest podstaw do różnicowania sytuacji życiowej dwóch uczących się synów pozwanego w zakresie realizowania obowiązku alimentacyjnego. Młodszy syn M. P. od 1 października 2018r. podejmie studia w Ł. . Sytuacja życiowa powoda M. P. ulegnie zmianie w zakresie kosztów utrzymania i zasadniczo nie będzie odbiegać od sytuacji jego starszego brata A. P. (1) , który obecnie studiuje w W. . Obaj synowie pozwanego będą ponosić koszty wynajmu mieszkania i bieżące wydatki związane ze swoim utrzymaniem. Sąd drugiej instancji uznał, że podwyższenie alimentów na rzecz każdego z powodów do wysokości po 900 zł miesięcznie będzie adekwatne do usprawiedliwionych potrzeb uprawnionych do alimentacji i zrealizuje zasadę prawa do równej stopy życiowej rodziców i dzieci. Pozwany S. P. (1) ma stałe dochody w wysokości ok. 5.700 zł netto przy uwzględnieniu godzin nadliczbowych. Dodatkowo może liczyć na nagrody pieniężne od pracodawcy - do czterech nagród w roku. Okoliczność, iż nadgodziny nie są stałym elementem wynagrodzenia nie zmienia oceny Sądu w zakresie możliwości płatniczych poznanego, bo jak sam przyznał przed sądem, nawet bez tego składnika wynagrodzenia zarabia on ok. 4.800 zł netto. Kredyty i pożyczki jakie spłaca pozwany nie mogą wyprzedzać obowiązku alimentacyjnego na rzecz dzieci, które nie mogą utrzymać się samodzielnie. Pozwany nie wykazał przed Sądem, iż poza kredytem mieszkaniowym inne zobowiązania, które obciążają jego budżet, zaciągnął na zaspokojenie potrzeb rodziny. W tym miejscu podnieść należy, że matka powodów aktualnie nie wykorzystuje w pełni własnych możliwości zarobkowych. Podkreślić jednak należy, iż po rozwodzie podjęła starania w celu podniesienia kwalifikacji zawodowych. W 2019r. przystąpi do egzaminu kwalifikacyjnego w zawodzie terapeuty zajęciowego. W ocenie Sądu Okręgowego matka powodów w związku z aktywizacją zawodową w perspektywie roku uzyska większe możliwości zarobkowe. Dlatego jako osoba zobowiązana do alimentacji powodów, będzie mogła w tym obowiązku ulżyć pozwanemu. Aktualnie nie jest to możliwe, bowiem jest na stażu i zarabia najniższą krajową, co pozwala jej jedynie na skromne utrzymanie i zaspokajanie koniecznych potrzeb życiowych. Sąd Okręgowy pragnie przypomnieć, że przez ustawowe określenie „możliwości zarobkowe i majątkowe” rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swojego majątku, lecz te zarobki i te dochody, które osoba obowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swych sił umysłowych i fizycznych. Zatem możliwości zarobkowe zobowiązanego nie mogą być zawsze utożsamiane z faktycznie utożsamianymi zarobkami – por. uchwała SN z dnia 16.12.1988 r., w sprawie III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42. W realiach niniejszej sprawy pozwany ma stabilna sytuację zawodową i finansową – odmiennie niż matka powodów, dlatego ma on niewątpliwie obowiązek łożyć na utrzymanie swoich dzieci w większym zakresie, które z racji nauki nie mogą utrzymać się samodzielnie. Ustalając wysokość alimentów Sąd II instancji wziął pod uwagę również sytuację zdrowotną powoda A. P. (1) , wydatki związane z rehabilitacją oraz jego ograniczenia w możliwości znalezienia dodatkowego zatrudnienia w większym wymiarze czasu pracy. Apelacja w dalszej części w kierunku zasądzenia alimentów w kwotach po 1.200 zł miesięcznie na rzecz każdego z powodów podlegała oddaleniu ( art. 385 k.p.c. ). Sąd przy ustaleniu wysokości alimentów musi brać pod uwagę - jak już wskazano wyżej, także możliwości majątkowe zobowiązanego. Jakkolwiek w niniejszej sprawie ustalono, że pozwany uzyskuje stałe miesięczne dochody, to jednak trzeba mieć również na uwadze jego potrzeby i wydatki, które Sąd przy rozpoznania apelacji też uwzględnił. Zdaniem Sądu II instancji pozwany po odliczeni wydatków alimentacyjnych jest w stanie pokryć swoje konieczne koszty utrzymania i niewątpliwie jako zobowiązany do alimentacji musi czynić większe wysiłki i starania by sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu, nawet rezygnując z własnych wygód. Należy podkreślić, że obowiązek alimentacyjny ciąży na rodzicach aż do czasu pełnego usamodzielnienia się dzieci, a więc ze swej istoty ma charakter czasowy. Nadto nie można stracić z pola widzenia, że na dzieciach również spoczywa obowiązek alimentacyjny względem rodziców, jeśli zdarzyłoby się, że ci kiedyś popadną w niedostatek, co pozwany winien mieć na uwadze. Reasumując, wysokość alimentów określona przez Sąd II instancji jest wyważona i sprawiedliwie dzieli środki uzyskiwane przez pozwanego na zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb powodów, przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i zdrowotnej ( art. 135 k.r.o. ). Dlatego wyrok Sąd I instancji podlegał zmianie o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. Ponieważ apelacja została uwzględniona w części o kosztach procesu za instancję odwoławczą postanowiono na podstawie art. 100 k.p.c. dokonując wzajemnego zniesienia kosztów procesu między stronami.