II CA 491/13

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-09-03
SAOSCywilneprawo lokaloweŚredniaokręgowy
lokal socjalnyeksmisjaochrona lokatorówzasady współżycia społecznegogminaprawo własnościsytuacja materialna

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o ustalenie prawa do lokalu socjalnego dla osób eksmitowanych, uznając, że ich trudna sytuacja materialna nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania takiego prawa w wyjątkowych okolicznościach.

Sąd Rejonowy przyznał powodom prawo do lokalu socjalnego, biorąc pod uwagę ich niskie dochody i posiadanie małego dziecka, mimo że zajmowali lokal bez tytułu prawnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację Gminy W., uznał, że okoliczności te nie są wystarczająco wyjątkowe, aby uzasadnić przyznanie lokalu socjalnego w świetle art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zmiana zaskarżonego wyroku polegała na oddaleniu powództwa.

Sprawa dotyczyła powództwa D. K. (1) i D. K. (2) przeciwko Gminie W. o ustalenie prawa do lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu przychylił się do żądania powodów, nakazując wstrzymanie eksmisji do czasu złożenia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę trudną sytuację materialną powodów, niskie dochody powoda (prowadzącego działalność gospodarczą) oraz fakt posiadania przez nich 3-miesięcznego dziecka. Powodowie nie mogli liczyć na pomoc rodzin i mieli problemy ze znalezieniem mieszkania na wynajem z powodu wysokich kosztów. Gmina W. złożyła apelację, zarzucając błędną interpretację art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów, który przewiduje przyznanie lokalu socjalnego w wyjątkowych okolicznościach. Sąd Okręgowy w Świdnicy podzielił argumentację pozwanej. Uznał, że niskie dochody, brak wykształcenia i posiadanie małego dziecka nie są wystarczająco wyjątkowymi okolicznościami, aby uzasadnić przyznanie lokalu socjalnego osobie, która naruszyła prawo własności zajmując lokal bez tytułu prawnego. Sąd podkreślił, że przepis art. 24 ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnych, nagłych i niespodziewanych zdarzeń. Ponadto, zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi przeszkodę do uzyskania lokalu z zasobu gminy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, zmieniając zaskarżony wyrok.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niskie dochody i posiadanie małego dziecka nie stanowią wystarczająco szczególnych okoliczności, aby przyznać prawo do lokalu socjalnego osobie, która naruszyła prawo własności zajmując lokal bez tytułu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przepis art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnych, nagłych i niespodziewanych zdarzeń, niezależnych od osoby ubiegającej się o lokal. Niskie dochody i posiadanie dziecka nie spełniają tych kryteriów, zwłaszcza gdy osoba naruszyła prawo zajmując lokal bez tytułu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina W.

Strony

NazwaTypRola
D. K. (1)osoba_fizycznapowódka
D. K. (2)osoba_fizycznapowód
Gmina W.instytucjapozwana

Przepisy (7)

Główne

u.o.p.l. art. 24

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnych, nagłych i niespodziewanych okoliczności niezależnych od osoby ubiegającej się o lokal socjalny.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 14 § ust. 6

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można powoływać się na naruszenie zasad współżycia społecznego, jeśli samemu się je narusza.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Ochrona własności.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odroczenia terminu spełnienia świadczenia.

Uchwała Rady Miejskiej W. art. 4 § ust. 2

Zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi przeszkodę do uzyskania tytułu prawnego do lokalu z zasobu gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów ma charakter wyjątkowy i wymaga szczególnych okoliczności. Niskie dochody i posiadanie małego dziecka nie są wystarczająco wyjątkowymi okolicznościami. Zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi przeszkodę do uzyskania lokalu socjalnego. Osoba naruszająca prawo nie może powoływać się na naruszenie zasad współżycia społecznego.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował i zastosował art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów, uznając niskie dochody i posiadanie dzieci za wystarczające okoliczności do przyznania lokalu socjalnego.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 24 powołanej wyżej ustawy ma charakter wyjątkowy szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby przyznanie uprawnień do lokalu socjalnego takiej osobie winny mieć zatem również wyjątkowy charakter, to jest winny być niezależne i niemożliwe do przewidzenia przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa do lokalu socjalnego, nadto winny być o charakterze nagłym i niespodziewanym nie można niskich dochodów w rodzinie, braku dostatecznego wykształcenia, posiadania małego dziecka uznać za przyczyny wystarczająco usprawiedliwiające ustalenie uprawnień do lokalu socjalnego zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi przeszkodę do uzyskania tytułu prawnego do lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego Gminy W. na naruszenie zasad współżycia społecznego, nie może powoływać się ten, kto swoim działaniem również zasady te narusza

Skład orzekający

Jerzy Dydo

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Maciej Ejsmont

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów w kontekście przyznawania lokali socjalnych osobom eksmitowanym, zwłaszcza w przypadku naruszenia prawa przez samych wnioskodawców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób eksmitowanych, które naruszyły prawo własności, a ich trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająco wyjątkowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą ochrony praw lokatorów a zasadą ochrony własności i konsekwencjami naruszenia prawa. Pokazuje, że trudna sytuacja materialna nie zawsze jest wystarczającą podstawą do przyznania lokalu socjalnego.

Czy trudna sytuacja materialna zawsze gwarantuje prawo do lokalu socjalnego? Sąd Okręgowy odpowiada: niekoniecznie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 491/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 września 2013r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jerzy Dydo Sędziowie: SO Alicja Chrzan SR Maciej Ejsmont (del) Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa D. K. (1) i D. K. (2) przeciwko Gminie W. o ustalenie prawa do lokalu socjalnego na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 12 kwietnia 2013r., sygn. akt I C 2137/12 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddala. Sygn. akt Ca II 491/ 13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Wałbrzychu w sprawie z powództwa D. K. (1) , D. K. (2) przeciwko Gminie W. orzekł o uprawnieniu powodów do lokalu socjalnego, nakazał wstrzymać wykonanie wobec D. K. (2) opróżnienie lokalu, o którym mowa w wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 8 września 2011 roku, sygn. akt I C 422/11 do czasu złożenia D. K. (2) przez Gminę W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Wobec powodów orzeczono eksmisję z zajmowanego samowolnie lokalu przy ul. (...) w W. . Powódka D. K. (1) nie osiąga aktualnie żadnych dochodów, zajmuje się małoletnim synem powodów T. K. , który ma 3 miesiące. Powód D. K. (2) prowadzi działalność gospodarczą w formie lombardu uzyskując średnie wynagrodzenie 1.100,00 zł. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy powód uzyskał dochód 500,00 zł a w przypadku lepszych miesięcy dochody powoda wyniosły 1.000,00 zł. Powodowie szukali lokalu na wynajem, lecz koszty okazały się za wysokie z uwagi na fakt, że powód jest jedynym żywicielem rodziny z racji zajmowania się powódki niedawno urodzonym dzieckiem. Powodów nie stać na wynajęcie mieszkania w którym byłyby warunki do wychowywania 3 - miesięcznego dziecka w średniej cenie od 500,00 zł bez uszczerbku dla bieżących kosztów utrzymania rodziny. Powodowie ograniczając się z jedzeniem, kupując najtańsze rzeczy, otrzymują pomoc od znajomych dla dziecka w formie ubrań. Powodowie oszczędzają w ten sposób aby jak najwięcej dać swojemu dziecku. Powodowie nie mając aktualnie gdzie zamieszkać, nie mogą liczyć na pomoc swoich rodzin. Rodzice powódki, gdy dowiedzieli się o ciąży powódki kazali powódce iść do powoda, i nie przyjęli powódki do mieszkania. Również powód nie ma żadnego wsparcia w rodzinie albowiem z matką, która została pozbawiona władzy rodzicielskiej i która znajduje się na leczeniu odwykowym nie utrzymuje kontaktu. Natomiast rodzice zastępczy powoda, u których zamieszkiwał po osiągnięciu przez niego pełnoletniości, nalegali aby powód opuścił ich mieszkanie. Powodowie próbowali uzyskać z zasobów strony pozwanej lokal do remontu jeszcze przed samowolnym zajęciem lokalu przy ul. (...) w W. , lecz nie doczekali się decyzji w tym zakresie. Sąd Rejonowy wydając powyższy wyrok wskazał na treść art. 24 i art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.). Pozwana zaskarżając apelacją powyższy wyrok w całości, zarzuciła: naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 24 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego (t. jedn. DZU z 2005 Nr 31 poz. 266 ) poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż szczególne okoliczności usprawiedliwiające przyznanie prawa do lokalu socjalnego w świetle zasad współżycia społecznego to niskie dochody i fakt posiadania dzieci. Wskazując na powyższe podstawy apelacji pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy przyjmując za własne ustalenia Sądu Rejonowego, zważył co następuje: Apelacja jest zasadna. Pozwana trafnie wskazuje w apelacji, że przepis art. 24 powołanej wyżej ustawy ma charakter wyjątkowy, bowiem powstanie prawa do lokalu socjalnego uzależnia od oceny stosunku prawnego z punktu widzenia zasad współżycia społecznego wobec osoby, która naruszyła prawem chronione dobro czyli cudzą własność. Sąd Okręgowy podziela pogląd pozwanej, że szczególne okoliczności, które usprawiedliwiałyby przyznanie uprawnień do lokalu socjalnego takiej osobie winny mieć zatem również wyjątkowy charakter, to jest winny być niezależne i niemożliwe do przewidzenia przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa do lokalu socjalnego, nadto winny być o charakterze nagłym i niespodziewanym, komplikujące na tyle sytuację rodzinną i osobistą, że przyznanie prawa do lokalu socjalnego stanie się rzeczywiście usprawiedliwione. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można niskich dochodów w rodzinie, braku dostatecznego wykształcenia, posiadania małego dziecka uznać za przyczyny wystarczająco usprawiedliwiające ustalenie uprawnień do lokalu socjalnego, bowiem jak trafnie zarzuca pozwana, prowadzi to do nieuprawnionego rozszerzenia stosowania powyższego przepisu w wyniku jego błędnej interpretacji . Dodać należy, że zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi przeszkodę do uzyskania tytułu prawnego do lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego Gminy W. (§ 4 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 13 lipca 2004r, w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy W. - Dz. U Woj. Doln. Nr 197, poz. 3107 ze zm.). Uwzględnienie powództwa w wyżej wskazanych okolicznościach sprawy, pośrednio sankcjonujące korzystanie przez powodów z lokalu bez tytułu prawnego, prowadziłoby zatem do obejścia przepisów prawa miejscowego i nieuzasadnionego uprzywilejowania osób działających w sposób sprzeczny z prawem. W niniejszej sprawie brak jest również podstaw do uwzględnienia powództwa w oparciu o zasady współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ). Przede wszystkim trzeba zauważyć, że na naruszenie zasad współżycia społecznego, nie może powoływać się ten, kto swoim działaniem również zasady te narusza (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011r., sygn. akt I PK 135/10, LEX Nr 794776). Ingerencja w cudzą własność stanowiąc przede wszystkim naruszenie zasady ochrony własności ( art. 140 k.c. ), stanowi również działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż jedną z nich jest działanie z poszanowaniem reguł prawnych. Skoro powód – D. K. (2) naruszył prawo zajmując lokal, to nie może skutecznie zarzucać Gminie W. , że narusza zasady współżycia społecznego odmawiając przyznania lokalu socjalnego. Materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do przyjęcia, że po stronie powodów zachodzą szczególne okoliczności, uzasadniające uwzględnienie ich powództwa. Z tych również przyczyn, Sąd Okręgowy nie podzielił oceny Sądu Rejonowego i nie dopatrzył się po stronie powodów szczególnych okoliczności uzasadniających wyznaczenie (odroczenie) terminu do spełnienia orzeczonego wyrokiem obowiązku ( art. 320 k.p.c. ). Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, ze oddalił powództwo jako bezzasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI