II Ca 487/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, potwierdzając zasadność automatycznego przedłużenia umowy ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego z powodu braku skutecznego wypowiedzenia.
Pozwana wniosła apelację od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego od niej kwotę 333,75 zł tytułem składki ubezpieczeniowej. Zarzucała błędy Sądu I instancji, w tym oparcie się na nieistniejących dokumentach oraz niekorzystny przepis ustawy. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, wskazując, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, umowa ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego przedłuża się automatycznie na kolejny rok, jeśli nie zostanie wypowiedziana najpóźniej na dzień przed upływem okresu 12 miesięcy. Brak skutecznego wypowiedzenia przez pozwaną przed 15.02.2009 r. skutkował automatycznym przedłużeniem umowy i obowiązkiem zapłaty składki.
Sprawa dotyczyła zapłaty składki ubezpieczeniowej w kwocie 333,75 zł wraz z odsetkami, zasądzonej przez Sąd Rejonowy w Oleśnicy od pozwanej I. J. na rzecz strony powodowej (...) sp. z o.o. we W. Pozwana wniosła apelację, zarzucając Sądowi I instancji wydanie wyroku jedynie w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, powołanie się na nieistniejące lub spreparowane dokumenty, a także pominięcie niewykonania przez ubezpieczyciela podstawowych obowiązków. Podniosła również, że obowiązujący przepis był niekorzystny dla ubezpieczonych, prowadząc do pułapki podwójnego ubezpieczenia. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w brzmieniu obowiązującym w 2009 r., umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulegała automatycznemu przedłużeniu na kolejny rok, jeśli posiadacz nie powiadomił ubezpieczyciela na piśmie o jej wypowiedzeniu najpóźniej na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy. Pozwana nie wykazała, aby jej wypowiedzenie dotarło do ubezpieczyciela przed 15.02.2009 r., co oznaczało automatyczne przedłużenie umowy i obowiązek zapłaty składki. Sąd zaznaczył, że polisa jest jedynie dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy, a jej brak lub doręczenie nie wpływa na skuteczność umowy ani obowiązek zapłaty składki. W związku z tym apelacja została oddalona, a pozwana obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ulega automatycznemu przedłużeniu na kolejny okres 12 miesięcy, jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie powiadomił na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu najpóźniej na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do treści art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który w brzmieniu obowiązującym w 2009 r. zawierał klauzulę prolongacyjną przewidującą milczące zawarcie umowy na kolejny okres 12 miesięcy z mocy ustawy w przypadku braku skutecznego wypowiedzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
strona powodowa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. we W. | spółka | powód |
| I. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.u.o. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis zawierał klauzulę prolongacyjną przewidującą milczące zawarcie umowy ubezpieczenia na następny okres 12 miesięcy z mocy ustawy w przypadku braku skutecznego wypowiedzenia.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw
Wprowadziła obowiązek potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni oraz wysłania informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 1
Podstawa do wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Automatyczne przedłużenie umowy ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego z powodu braku skutecznego wypowiedzenia. Polisa jest dokumentem potwierdzającym zawarcie umowy, a nie jej przesłanką ważności. Obowiązek zapłaty składki wynika z faktu zawarcia umowy i braku skutecznego wypowiedzenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut opierania się przez Sąd I instancji na nieistniejących lub spreparowanych dokumentach. Zarzut pominięcia niewykonania przez ubezpieczyciela podstawowych obowiązków. Argument o niekorzystnym dla ubezpieczonych przepisie ustawy prowadzącym do pułapki podwójnego ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten zawierał klauzulę prolongacyjną, która przewidywała milczące zawarcie umowy ubezpieczenia na następny okres 12 miesięcy, z mocy ustawy. Doręczenie polisy nie miało wpływu na skuteczność umowy ubezpieczenia. Polisy ubezpieczeniowej nie należy bowiem utożsamiać z samą umową ubezpieczeniową. Polisa jest tylko dokumentem potwierdzającym zawarcie samej umowy ubezpieczenia.
Skład orzekający
Monika Kuźniar
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących automatycznego przedłużania umów ubezpieczenia OC pojazdów mechanicznych oraz znaczenia polisy jako dokumentu potwierdzającego umowę."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją z 2012 r. w zakresie obowiązków informacyjnych ubezpieczyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeniowym ze względu na interpretację przepisów o automatycznym przedłużaniu umów i znaczeniu polisy.
“Automatyczne przedłużenie polisy OC: czy brak wypowiedzenia to pewność ubezpieczenia?”
Dane finansowe
WPS: 333,75 PLN
składka ubezpieczeniowa: 333,75 PLN
zwrot kosztów procesu: 107 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 60 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 487/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Kuźniar po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku we Wrocławiu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. we W. przeciwko I. J. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 10 stycznia 2013r. sygn. akt I C 475/12 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanej na rzecz strony powodowej 60 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 487/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy w pkt I zasądził od pozwanej I. J. na rzecz strony powodowej (...) sp. Z o.o. we W. kwotę 333,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 16.02.2009r. do dnia zapłaty; w pkt II zasądził od pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 107,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd podał, że poprzednika prawny strony powodowej - (...) i pozwaną łączyła umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych na okres od dnia 15.02.2008 r. do dnia 14.02.2009 r., która z dniem 15.02.2009r. uległa automatycznemu przedłużeniu na okres od 15.02.2009r. do 14.02.2010r. Pozwana nie wypowiedziała umowy przed jej przedłużeniem, odpowiednie pismo dotarło bowiem do (...) dopiero w dniu 17.02.2009r., skutkiem czego pozwana zobowiązana jest do uiszczenia składki. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła pozwana. Sądowi I instancji zarzuciła, że wydał zaskarżone orzeczenie jedynie w oparciu o przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, powołując się jednocześnie na dokumenty, które nie istnieją ( polisa nr (...) ), albo zostały spreparowane (złączony do pozwu aneks polisy nr (...) ). Zarzuciła też, że Sąd pominął niewykonanie przez (...) podstawowych obowiązków, co spowodowało, że samochód C. faktycznie nie został ubezpieczony. Wskazała też, że obowiązujący w 2009 r. przepis ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach był niekorzystny dla ubezpieczonych, którzy popadali w pułapkę podwójnego ubezpieczenia. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sad Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w brzmieniu pierwotnym stanowił, że jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Przepis ten zawierał klauzulę prolongacyjną, która przewidywała milczące zawarcie umowy ubezpieczenia na następny okres 12 miesięcy, z mocy ustawy. Ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw , która weszła w życie 11 lutego 2012 r., wprowadzono obowiązek zakładu ubezpieczeń potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia, jak też obowiązek wysłania ubezpieczającemu informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia nie później niż 14 dni przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, wraz z pouczeniem o prawie wypowiedzenia dotychczasowej umowy zgodnie z ust. 1 oraz o formie, możliwym sposobie oraz terminie złożenia tego wypowiedzenia. Przepis art. 28 ustawy po wejściu w życie powołanej nowelizacji przewiduje, że jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia została zawarta w trybie art. 28 ust. 1, umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie i w takim przypadku, zakład ubezpieczeń może żądać zapłaty składki ubezpieczeniowej tylko za okres, przez który ponosił odpowiedzialność. Powyższa regulacja nie< pozostawia zatem wątpliwości, że w 2009 r. umowa, której strona skutecznie nie wypowiedziała najpóźniej na dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który została zawarta, ulegała automatycznemu przedłużeniu na okres kolejnych 12 miesięcy, zaś ubezpieczyciel nie był nawet obowiązany do potwierdzenia zawarcia umowy dokumentem ubezpieczenia, jak też wysłania ubezpieczającemu informacji o ubezpieczeniu na kolejny okres ubezpieczenia. Doręczenie polisy nie miało wpływu na skuteczność umowy ubezpieczenia. Umowa pomiędzy (...) pozwaną nie była nową umową, uległa ona jedynie przedłużeniu z mocy prawa, wobec braku wypowiedzenia jej przez pozwaną. Fakt otrzymania czy nieotrzymania przez pozwaną polisy, pozostaje bez wpływu na ocenę skuteczności obowiązków wynikających z umowy ubezpieczenia, w tym uiszczenia należnej składki. Polisy ubezpieczeniowej nie należy bowiem utożsamiać z samą umową ubezpieczeniową. Polisa jest tylko dokumentem potwierdzającym zawarcie samej umowy ubezpieczenia. Wystawienie i istnienie polisy nie stanowi przesłanki ważności umowy ubezpieczenia ( wyrok SA w Łodzi z z dnia 14 marca 1996 r. lACr 62/96 OSA 1997/1/4, OSAŁ 1996/2/24). Pozwana nie przeczyła, że jej wypowiedzenie nie dotarło skutecznie do (...) przed dniem 15 lutego 2009 r. (w którym kończyła się poprzednio zawarta umowa), zatem z uwagi na treść art. 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zobowiązana była do zapłaty składki za kolejnych 12 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej udzielonej jej przez stronę powodową z uwagi na automatyczne przedłużenie umowy. Mając powyższe na uwadze Sąd Odwoławczy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację pozwanej jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zawarte w pkt II sentencji zapadło w oparciu o art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 391 § 1 kpc , zgodnie z wynikiem postępowania. Zasądzona kwota 60 zł stanowi koszty zastępstwa procesowego wyliczone w oparciu o § 6 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI