II Ca 485/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-02-05
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
dział spadkudarowiznyzaliczanie darowiznscheda spadkowawola spadkodawcykoszty postępowaniaapelacjaprawo cywilne

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni w sprawie o dział spadku, uznając, że darowizny dokonane przez spadkodawczynię na rzecz dzieci uczestnika i jego żony, a także finansowanie budowy domu uczestnika, świadczyły o woli spadkodawczyni równego traktowania spadkobierców i zwalniały z obowiązku zaliczenia ich na schedę spadkową.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku w sprawie o dział spadku. Apelacja dotyczyła głównie sposobu rozliczenia darowizn dokonanych przez spadkodawczynię. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że darowizny na rzecz dzieci uczestnika oraz finansowanie budowy jego domu świadczyły o woli spadkodawczyni równego traktowania spadkobierców, co zwalniało z obowiązku ich zaliczenia na schedę spadkową zgodnie z dyspozytywnym charakterem art. 1039 k.c.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał apelację wnioskodawczyni R. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku w sprawie o dział spadku, przy udziale uczestnika M. B. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Sąd przyjął ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że choć sąd pierwszej instancji mógł nadmiernie skupić się na porównaniu kosztów wykształcenia stron, nie miało to decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Kluczowe dla sprawy było zastosowanie art. 1039 k.c. dotyczącego obowiązku zaliczenia darowizn na schedę spadkową. Sąd Okręgowy uznał, że darowizny dokonane przez spadkodawczynię na rzecz dzieci uczestnika oraz znaczące finansowanie budowy jego domu świadczyły o woli spadkodawczyni równego traktowania swoich dzieci i ich rodzin. W związku z tym, zgodnie z dyspozytywnym charakterem przepisu, darowizny te były dokonane ze zwolnieniem z obowiązku zaliczenia na schedę spadkową. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące braku wykazania istnienia środków pieniężnych w walucie obcej lub akcji w masie spadkowej oraz naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczącego oceny dowodów. Apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c., a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. z uwagi na sprzeczność interesów stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, darowizny te nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową, ponieważ z okoliczności sprawy wynika dorozumiana wola spadkodawczyni równego traktowania spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że darowizny na rzecz dzieci uczestnika i finansowanie budowy jego domu, ze względu na ich znaczną wysokość i kontekst, świadczą o intencji spadkodawczyni równego traktowania swoich dzieci i ich rodzin, co zgodnie z dyspozytywnym charakterem art. 1039 k.c. zwalnia z obowiązku zaliczenia ich na schedę spadkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

uczestnik M. B.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. B.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 1039 § 1

Kodeks cywilny

Przepis ma charakter dyspozytywny; zwolnienie z obowiązku zaliczenia darowizny może wynikać z wyraźnego oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności sprawy wskazujących na taką wolę.

Pomocnicze

k.c. art. 385

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd jest swobodna, chyba że narusza zasady logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o podział majątku, dział spadku oraz o zachowek sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeka o kosztach między stronami, obciążając nimi strony lub jedną ze stron, stosując odpowiednio zasady z § 1 i 2.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizny dokonane przez spadkodawczynię na rzecz dzieci uczestnika oraz finansowanie budowy jego domu świadczą o woli równego traktowania spadkobierców i zwalniają z obowiązku zaliczenia ich na schedę spadkową.

Odrzucone argumenty

Nierówne traktowanie spadkobierców poprzez brak zaliczenia darowizn na schedę spadkową. Niewłaściwa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji (naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.). Istnienie w masie spadkowej środków pieniężnych w walucie obcej lub akcji.

Godne uwagi sformułowania

Koszt wykształcenia nie miały decydującego znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia. Ustalony w artykule 1039 k.c. obowiązek zaliczenia darowizn na schedy spadkowe ma na celu wyrównanie między spadkobiercami korzyści uzyskanej za życia i po śmierci przez krąg określonych osób. Przepis artykułu 1039 paragraf 1 k.c. ma charakter dyspozytywny. Z okoliczności sprawy wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Intencją spadkodawczyni było jednakowe, równe traktowanie swoich dzieci i ich rodzin. Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania albo doświadczenia życiowego, ponieważ tylko to może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Alicja Chrzan

sędzia

Kamil Majcher

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dyspozytywnego charakteru art. 1039 k.c. i ustalanie woli spadkodawcy na podstawie okoliczności sprawy w kontekście zaliczania darowizn na schedę spadkową."

Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące woli spadkodawcy mogą być trudne do przeniesienia na inne sprawy bez podobnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego – zaliczania darowizn, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja woli spadkodawcy na podstawie okoliczności jest kluczowa.

Czy darowizny od rodziców na rzecz dzieci trzeba zaliczyć na spadek? Sąd wyjaśnia, kiedy można tego uniknąć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 485/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anatol Gul Sędziowie: SO Alicja Chrzan SR Kamil Majcher (del.) Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z wniosku R. K. przy udziale M. B. o dział spadku na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt I Ns 1464/11 postanawia: I oddalić apelację; II zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika 1.800zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 485/14 ( transkrypcja wygłoszonego uzasadnienia ) Początek tekstu [Przewodniczący 00:00:06.609] Postanowienie. Dnia 5 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy po rozpoznaniu sprawy z wniosku R. K. przy udziale M. B. o dział spadku na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 20 marca 2014 roku, sygnatura I Ns 1464/11 postanawia po pierwsze, oddalić apelację, po drugie, zasądzić od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika 1.800 złotych kosztów postępowania apelacyjnego. Proszę usiąść, będzie wygłoszone uzasadnienie w sprawie II Ca 485/14. Apelacja nie podlega uwzględnieniu, a podniesione w niej zarzuty nie znajdują potwierdzenia. Sąd Okręgowy przyjmuje ustalenia faktyczne Sądu I instancji za swoje, jak również co do zasady, podkreślam, podziela ocenę prawną tego stanu faktycznego. Odnośnie zarzutów apelacji należy zauważyć, Sąd Okręgowy podziela stanowisko skarżącej, że Sąd I instancji przywiązał zdecydowanie nadmierną wagę i znaczenie do porównania i obliczenia kosztów wykształcenia zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnika. Nie było to wcale konieczne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Koszty te oczywiście były zbliżone do siebie, wobec czego nie miały decydującego znaczenia dla trafności rozstrzygnięcia. Po drugie, ustalony w artykule 1039 k.c. obowiązek zaliczenia darowizn na schedy spadkowe ma na celu wyrównanie między spadkobiercami korzyści uzyskanej za życia i po śmierci przez krąg określonych osób. Wzajemne zaliczanie darowizn ma źródło w Ustawie, ale opiera się przecież na dorozumianej woli spadkodawcy. Spadkobierca zatem może być zwolniony przez spadkodawcę z obowiązku zaliczenia darowizny, bo przepis artykułu 1039 paragraf 1 k.c. ma charakter dyspozytywny. Zwolnienie może wynikać z wyraźnego oświadczenia spadkodawcy, którego nie było w tej sprawie, żeby było jasne. Ale zwolnienie to także będzie miało wówczas, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że darowizna została dokonana ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. I taka właśnie sytuacja, zdaniem Sądu Okręgowego, miała miejsce w niniejszej sprawie. Za takim poglądem przemawiają bowiem następujące względy. Po pierwsze, bezspornym było, że spadkodawczyni dokonała szeregu darowizn na rzecz rodzin wnioskodawczyni i uczestnika o znacznej wysokości. Wprawdzie istotnie, sama wnioskodawczyni nie otrzymała darowizny lecz hojnie zostały obdarowane jej dzieci. Po drugie, spadkodawczyni w znacznej części finansowała budowę domu uczestnika. Umowa darowizny dotyczyła wprawdzie tylko kwoty 45.000 złotych, po 15.000 dla uczestnika i jego żony oraz po 7 i pół tysiąca dla każdego z jego dwojga dzieci, przy czym w praktyce obdarowani fizycznie kwot tych nie otrzymali, natomiast spadkodawczyni regulowała faktury przedstawiane przez uczestnika, co było odnotowywane w tym notesie znajdującym się tu w aktach sprawy. Już orientacyjne porównanie wysokości tych darowizn wskazuje, że były one zbliżone, co do swojej wysokości. A zatem, zdaniem Sądu Okręgowego, wskazuje to, że intencją spadkodawczyni było jednakowe, równe traktowanie swoich dzieci i ich rodzin. I to, zdaniem Sądu Okręgowego, przesądza o zwolnieniu spadkobierców od obowiązku zaliczenia tych wszystkich darowizn na schedę spadkową. Nie ma także podstaw do przyjęcia, aby w skład masy spadkowej wchodziły środki pieniężne w walucie obcej albo akcje, bo faktu tego skarżąca w najmniejszym stopniu nie wykazała. Podnosiła przecież jedynie, że spadkobierczyni mówiła jej o tym wprawdzie w licznych rozmowach telefonicznych, ale żadnego faktycznego odzwierciedlenia to nie znalazło. Zarzut apelacji, od którego być może należało zacząć, kwestionujący tutaj naruszenie przez Sąd artykułu 233 paragrafu 1 k.p.c. no nie jest uprawniony. Tu należało bowiem wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania albo doświadczenia życiowego, ponieważ tylko to może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Same nawet poważne wątpliwości, co do trafności oceny dokonanej przez Sąd I instancji, jeśli tylko nie wykroczyła ona poza granice zakreślone tym przepisom, nie stwarzają podstaw do zajęcia innego stanowiska. Zarzut apelacji naruszenia artykułu 520 paragraf 1 k.p.c. no nie jest zrozumiały, skoro rozstrzygnięcie o kosztach zawarte jest w punkcie 6 zaskarżonego postanowienia. Z tych przyczyn apelacja, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, została oddalona na podstawie artykułu 385 k.p.c. , natomiast o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie artykułu 520 paragraf 2 k.p.c. , ponieważ tu występuje oczywista sprzeczność interesów wnioskodawczyni i uczestnika postępowania. (...) [K 00:06:17.861] (...) [Koniec części 00:06:18.990]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI