II CA 483/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda A. W. o zapłatę kwoty 5.500 zł od pozwanej A. K. tytułem obniżenia ceny zakupu używanego samochodu osobowego marki V. (...), który według powoda posiadał wady ukryte (nadmierne zużycie oleju, problemy z wentylacją). Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrokiem z dnia 6 lipca 2020 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu. Sąd Rejonowy uznał, że samochód miał wady fizyczne, a powód skutecznie złożył oświadczenie o obniżeniu ceny, które zostało doręczone pozwanej. Sąd powołał się na przepisy o rękojmi za wady (art. 556 i nast. k.c.), w tym na domniemanie z art. 556^2 k.c. dotyczące wad stwierdzonych w ciągu roku od wydania rzeczy. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, brak dowodów napraw i faktur, a także niewłaściwe wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że oświadczenie o obniżeniu ceny, złożone przez pełnomocnika procesowego powoda, nie było skuteczne, ponieważ do dokonania takiej czynności prawnej wymagane było pełnomocnictwo materialnoprawne. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał, że sposób ustalenia obniżonej ceny przez Sąd Rejonowy był błędny, gdyż nie uwzględniał proporcji wartości rzeczy z wadą do wartości rzeczy bez wady (art. 560 § 3 k.c.), a jedynie kompensował koszty poniesione przez kupującego. Sąd Okręgowy zwrócił również uwagę na brak dowodu doręczenia oświadczenia o obniżeniu ceny pozwanej oraz na niewłaściwość wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w sytuacji zakwestionowania dowodów przez pozwaną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie wymogów formalnych dla oświadczeń o obniżeniu ceny w ramach rękojmi, zasady ustalania obniżonej ceny, dopuszczalność wydawania wyroków na posiedzeniu niejawnym.
Dotyczy sytuacji, gdy oświadczenie o obniżeniu ceny składa pełnomocnik procesowy, a także specyfiki ustalania obniżonej ceny w przypadku wad fizycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy oświadczenie o obniżeniu ceny zakupu rzeczy wadliwej, złożone przez pełnomocnika procesowego, jest skuteczne w świetle przepisów o rękojmi za wady?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o obniżeniu ceny ma charakter materialnoprawny i wymaga pełnomocnictwa materialnoprawnego (szczególnego), a nie procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że roszczenie o obniżenie ceny ma charakter materialnoprawny i wymaga pełnomocnictwa materialnoprawnego (art. 98 k.c. i n.), a nie typowego pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania w postępowaniu sądowym.
Jak należy ustalić wysokość obniżonej ceny w przypadku wady fizycznej rzeczy sprzedanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady (art. 560 § 3 k.c.), a nie stanowić jedynie kompensacji poniesionej szkody.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał za błędne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że obniżenie ceny jest automatycznym skutkiem poniesionych przez kupującego kosztów naprawy. Podkreślono, że obniżona cena ma przywrócić ekwiwalent świadczeń stron, a nie kompensować szkodę.
Czy sprzedawca (przedsiębiorca) jest związany oświadczeniem konsumenta o obniżeniu ceny, jeśli nie ustosunkuje się do niego w terminie 14 dni, mimo braku skutecznego pełnomocnictwa do jego złożenia?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta w tym orzeczeniu, gdyż Sąd Okręgowy uznał oświadczenie za nieskuteczne z powodu braku odpowiedniego pełnomocnictwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego, który opierał się na skutecznym oświadczeniu o obniżeniu ceny. W związku z tym, kwestia zastosowania art. 561^5 k.c. w kontekście milczenia sprzedawcy nie była przedmiotem rozstrzygnięcia w tej instancji.
Czy wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było właściwe w sytuacji, gdy pozwana zakwestionowała dowody przedstawione przez powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było niewłaściwe, ponieważ uniemożliwiło stronom wykazanie swoich racji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było niewłaściwe, ponieważ uniemożliwiło powodowi wykazanie swoich racji poprzez zainicjowanie ewentualnych dowodów, a pozwanej podjęcie działań nakierowanych na odparcie twierdzeń pozwu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 556
Kodeks cywilny
Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia).
k.c. art. 556¹ § § 1
Kodeks cywilny
Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową, w szczególności jeżeli nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony lub wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, albo nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przez przedstawienie próbki lub wzoru, albo nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia, albo została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.
k.c. art. 560 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie.
k.c. art. 560 § § 3
Kodeks cywilny
Obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Pełnomocnictwo do dokonania określonej czynności prawnej może być udzielone tylko do tej czynności.
Pomocnicze
k.c. art. 559
Kodeks cywilny
Sprzedawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej chwili.
k.c. art. 556²
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że istniała wada fizyczna lub jej przyczyna w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego, jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej.
k.c. art. 560 § § 4
Kodeks cywilny
Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.
k.c. art. 561⁵
Kodeks cywilny
Jeżeli kupujący będący konsumentem zażądał wymiany rzeczy lub usunięcia wady albo złożył oświadczenie o obniżeniu ceny, określając kwotę, o którą cena ma być obniżona, a sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie czternastu dni, uważa się, że żądanie to uznał za uzasadnione.
k.p.c. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.
k.p.c. art. 148 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd umarza postępowanie w instancji, w której sprawę rozpoznano po raz pierwszy.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o obniżeniu ceny wymaga pełnomocnictwa materialnoprawnego, a nie procesowego. • Obniżenie ceny powinno być proporcjonalne do wartości rzeczy z wadą, a nie kompensować poniesione koszty. • Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było niewłaściwe w sytuacji zakwestionowania dowodów przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Skuteczne złożenie oświadczenia o obniżeniu ceny przez pełnomocnika procesowego. • Uznanie kosztów naprawy za podstawę do obniżenia ceny. • Wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym było zgodne z prawem.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o obniżenie ceny ma charakter materialnoprawny, wymagane jest więc pełnomocnictwo materialnoprawne. • Obniżenie ceny jest przywróceniem ekwiwalentu świadczeń stron umowy sprzedaży a nie kompensacja ewentualnej szkody doznanej przez kupującego. • Wydanie wyroku przez Sąd I instancji na posiedzeniu niejawnym – w realiach rozpoznawanej sprawy - było niewłaściwe i uniemożliwiało powodowi wykazaniem swoich racji...
Skład orzekający
Jarosław Gołębiowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów formalnych dla oświadczeń o obniżeniu ceny w ramach rękojmi, zasady ustalania obniżonej ceny, dopuszczalność wydawania wyroków na posiedzeniu niejawnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oświadczenie o obniżeniu ceny składa pełnomocnik procesowy, a także specyfiki ustalania obniżonej ceny w przypadku wad fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty składania oświadczeń prawnych i jak mogą one wpłynąć na wynik postępowania, nawet w przypadku oczywistych wad produktu.
“Pełnomocnictwo procesowe nie wystarczy do obniżenia ceny wadliwego auta – kluczowe są formalności!”
Dane finansowe
WPS: 5500 PLN
obniżenie ceny zakupu: 5500 PLN
zwrot kosztów procesu: 2217 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.