II CA 478/14

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2014-07-18
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekaksięgi wieczystezajęcie nieruchomościpostępowanie egzekucyjnenieważność czynności prawnejsąd okręgowysąd rejonowyapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika postępowania, potwierdzając, że zwiększenie kwoty hipoteki na nieruchomości zajętej w postępowaniu egzekucyjnym jest nieważne.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek banku o podwyższenie wpisanej kwoty hipoteki na nieruchomości, uznając, że umowa kredytowa zwiększająca obciążenie po zajęciu nieruchomości jest nieważna zgodnie z art. 930 § 3 kpc. Uczestnik postępowania złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, potwierdzając, że wpis hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu wzmianki o zajęciu nieruchomości.

Sprawa dotyczyła wniosku Banku S.A. o zmianę wpisu w księdze wieczystej poprzez podwyższenie kwoty hipoteki na nieruchomości należącej do Spółki z o.o. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze oddalił ten wniosek, ponieważ nieruchomość została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym, a umowa kredytowa zwiększająca obciążenie hipoteczne została zawarta po zajęciu, co czyni ją nieważną na mocy art. 930 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy wskazał, że wpis hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu w księdze wieczystej wzmianki o zajęciu nieruchomości. Spółka z o.o. wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 930 § 1 i art. 626 9 kpc, twierdząc, że wierzytelność banku nie stanowi dodatkowego obciążenia. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 930 § 3 kpc, obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia dłużnikowi wezwania lub dokonania wpisu w księdze wieczystej. W tej sytuacji, żądany wpis zwiększający kwotę hipoteki, oparty na umowie zawartej po zajęciu nieruchomości, był niedopuszczalny. Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2008 r. (II CZP 15/08), zgodnie z którą wpis hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu wzmianki o zajęciu nieruchomości, a na równi z wpisem należy traktować wniosek o zmianę hipoteki poprzez zwiększenie jej kwoty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 930 § 3 kpc, obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. Nieruchomość jest zajęta z chwilą wpisu w księdze wieczystej. Wpis hipoteki umownej lub wniosek o zmianę jej kwoty po ujawnieniu wzmianki o zajęciu nieruchomości jest niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank S.A.spółkawnioskodawca
(...) Spółki z o.o.spółkauczestnik postępowania
R. K.osoba_fizycznawierzyciel

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 930 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 925 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej.

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Skutkowało oddaleniem wniosku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne (art. 930 § 3 kpc). Wpis hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu w księdze wieczystej wzmianki o zajęciu nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Żądanie wnioskodawcy zmiany w księdze wieczystej dotychczasowego wpisu, na rzecz (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , hipoteki umownej z kwoty 15.450.000 zł na kwotę 16.993,500 zł, jest niedopuszczalnym rozporządzeniem zajętą nieruchomością, podczas gdy wierzytelność wnioskodawcy nie stanowi dodatkowego obciążenia nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym.

Godne uwagi sformułowania

obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne wpis do księgi wieczystej hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu w tej księdze wzmianki o zajęciu nieruchomości Na równi z wpisem hipoteki należy potraktować wniosek o zmianę hipoteki poprzez zwiększenie jej kwoty.

Skład orzekający

Wojciech Damaszko

przewodniczący

Beata Kostaś

sędzia

Maria Lechowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady nieważności obciążeń nieruchomości po zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy obciążenie następuje po zajęciu nieruchomości i wpisie wzmianki w księdze wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno wyjaśnia ważną zasadę prawa rzeczowego i egzekucyjnego dotyczącą obciążania nieruchomości po zajęciu, co jest kluczowe dla praktyków.

Czy można zwiększyć hipotekę na nieruchomości, która już została zajęta przez komornika? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II Ca 478/14 Jelenia Góra, dnia 18 lipca 2014 r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: PrzewodniczącySSO Wojciech Damaszko /spr/ SędziowieSSO Beata Kostaś, SSO Maria Lechowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r. w Jeleniej Górze na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Banku S.A. z/s w W. z udziałem (...) Spółki z o.o. z/s w S. o wpis na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt Dz.kw. (...) Kw (...) p o s t a n a w i a: apelację oddalić. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Sąd Wieczystoksięgowy zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2014 r. oddalił wniosek (...) Banku S.A. z siedzibą w W. o zmianę wpisu w dziale IV księgi wieczystej (...) poprzez podwyższenie wpisanej kwoty hipoteki na rzecz tego banku z 15.450.000 zł do 16.993.500 zł. Sąd ten w oparciu o treść powyższej księgi wieczystej ustalił, że jest ona prowadzona dla zabudowanej nieruchomości gruntowej składającej się z działek numer (...) o łącznej powierzchni 0,9732 ha. W dziale II jako właściciel nieruchomości wpisana jest (...) spółka z o.o. w S. . W dziale III tej księgi w dniach 30 stycznia 2014 r. i 13 lutego 2014 r. dokonano wpisów przyłączenia się wierzyciela R. K. do wszczętej egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 22/14. Z kolei w dziale IV księgi wpisana jest na wniosek z dnia 26.11.2013 r. Dz.kw. (...) hipoteka umowna w kwocie 15.450.000 zł na rzecz (...) z siedzibą w W. . Podstawę wpisu tej hipoteki stanowiły: umowa kredytowa z dnia 30 sierpnia 2013 r.; umowa o kredyt inwestycyjny z dnia 30 sierpnia 2013 r.; umowa o kredyt odnawialny w rachunku kredytowym z dnia 30 sierpnia 2013 r. Natomiast podstawą zmiany wysokości hipoteki miała być umowa o kredyt nieodnawialny na finansowanie bieżącej działalności z dnia 21 lutego 2014 r. w wysokości 1.543.500 zł. W tej sytuacji faktycznej Sąd Rejonowy ocenił, że zmiana hipoteki stanowiłaby dodatkowe obciążenie nieruchomości. Tymczasem nieruchomość ta została zajęta poprzez wpisy ostrzeżeń o przyłączeniu się wierzyciela do prowadzonej egzekucji. Zgodnie zaś z art. 930 § 3 kpc obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu jest nieważne. W konsekwencji zawarcie przez dłużnika, po zajęciu nieruchomości, umowy kredytowej zwiększającej obciążenie nieruchomości hipoteką umowną dotknięte było sankcją nieważności, co z mocy art. 626 9 kpc skutkowało oddaleniem wniosku. W apelacji (...) Spółka z o.o. z siedzibą w S. zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania cywilnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 930 § 1 kpc oraz art. 626 9 kpc poprzez przyjęcie, że żądanie wnioskodawcy zmiany w księdze wieczystej dotychczasowego wpisu, na rzecz (...) Bank S.A. z siedzibą w W. , hipoteki umownej z kwoty 15.450.000 zł na kwotę 16.993,500 zł, jest niedopuszczalnym rozporządzeniem zajętą nieruchomością, podczas gdy wierzytelność wnioskodawcy nie stanowi dodatkowego obciążenia nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym . Na tej podstawie wniosła o zmianę orzeczenia poprzez dokonanie wnioskowanego wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew zarzutom przedstawionym przez skarżącą podstawę oddalenia wniosku nie stanowił przepis art. 930 § 1 lecz art. 930 § 3 kpc . Zgodnie z jego brzmieniem obciążenie nieruchomości przez dłużnika po jej zajęciu i rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym jest nieważne. Przepis ten zatem uniemożliwia dłużnikowi obciążanie własnej nieruchomości po jej zajęciu. Jak zaś wynika z treści art. 925 § 1 kpc w stosunku do dłużnika nieruchomość jest zajęta z chwilą doręczenia mu wezwania. W stosunku do dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, jak też w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej. Niewątpliwie zajęcie nieruchomości nastąpiło styczniu 2014 r. W tej sytuacji trafnie wskazał Sąd Rejonowy, że wpis do księgi wieczystej wyższej kwoty hipoteki był niedopuszczalny. Żądany wpis opierał się na kolejnej umowie kredytowej jaką zawarł dłużnik z bankiem już po zajęciu nieruchomości. Umowa ta prowadziła do wyłączonego z mocy art. 930 § 3 kpc dalszego obciążenia nieruchomości hipoteką w wysokości 1.543.500 zł. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 kwietnia 2008 r. II CZP 15/08 OSNC 2009/6/81 wpis do księgi wieczystej hipoteki umownej jest niedopuszczalny po ujawnieniu w tej księdze wzmianki o zajęciu nieruchomości. Na równi z wpisem hipoteki należy potraktować wniosek o zmianę hipoteki poprzez zwiększenie jej kwoty. Wpis taki prowadziłby również do obciążenia nieruchomości. Z tych względów apelacja jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu ( art. 385 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI