II Ca 472/15

Sąd Okręgowy w Bielsku-BiałejBielsko-Biała2015-11-03
SAOSnieruchomościsłużebności gruntoweŚredniaokręgowy
służebność gruntowawodociągujęcie wodynieruchomośćprawo rzeczowekoszty postępowaniaapelacja

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie o ustanowieniu służebności gruntowej czerpania wody i posadowienia wodociągu, oddalając apelację Gminy S. i zasądzając koszty postępowania.

Sprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności gruntowej dla doprowadzenia wodociągu do nieruchomości K. R. Sąd Rejonowy ustanowił służebność czerpania wody z ujęcia na działce Gminy S. oraz posadowienia wodociągu po działkach Gminy S. i Skarbu Państwa, zasądzając wynagrodzenie. Gmina S. wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 285 k.c. i nieuwzględnienie interesów nieruchomości obciążonych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i stanowisko Sądu Rejonowego, uznając, że przesłanki ustanowienia służebności zostały spełnione, a wybrany wariant przebiegu wodociągu jest najmniej uciążliwy.

Wnioskodawca K. R. domagał się ustanowienia służebności gruntowej polegającej na czerpaniu wody z ujęcia na działce należącej do Gminy S. oraz poprowadzeniu wodociągu przez działki Gminy S. i Skarbu Państwa do swojej nieruchomości. Po wcześniejszych postępowaniach, Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej ustanowił służebność, określając jej zakres i zasądzając wynagrodzenie od wnioskodawcy na rzecz Gminy S. i Skarbu Państwa. Gmina S. złożyła apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 285 k.c. poprzez ustanowienie służebności w sposób nieuwzględniający interesów nieruchomości obciążonych i społeczno-gospodarczych, a także nieprawidłowe określenie możliwości czerpania wody. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę dowodów Sądu Rejonowego. Podkreślono, że wnioskodawca podjął starania o zapewnienie sobie dostępu do wody, które nie przyniosły rezultatu, a proponowane rozwiązanie jest racjonalne i najmniej uciążliwe. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące sposobu określenia służebności i jej zakresu, wskazując, że kwestie techniczne wykonania nie podlegają ocenie w postępowaniu sądowym, a przepisy dotyczące wykonywania służebności (art. 287-288 k.c.) mają zastosowanie w fazie realizacji prawa. Sąd odniósł się również do kwestii wydajności źródła wody, wyjaśniając omyłkę Sądu Rejonowego co do jednostki miary i potwierdzając, że zasoby źródła są wystarczające. Sąd uznał, że przepisy prawa wodnego nie mają znaczenia dla samego ustanowienia służebności, a żądanie zapłaty za pobieraną wodę jest niezasadne. W konsekwencji, apelacja została oddalona, a Gmina S. została obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do ustanowienia służebności gruntowej, gdyż wnioskodawca wykazał potrzebę dostępu do wody, a proponowane rozwiązanie jest racjonalne i najmniej uciążliwe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał potrzebę dostępu do wody, a wiercenie studni na jego działce jest kosztowne i ryzykowne. Wybrano wariant przebiegu wodociągu, który jest najmniej uciążliwy dla nieruchomości obciążonych, a zasoby źródła są wystarczające dla wszystkich użytkowników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

wnioskodawca K. R.

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa-Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...)organ_państwowyuczestnik
Gmina S.instytucjauczestnik
(...) Ośrodek Sportu z siedzibą w W.instytucjauczestnik
Gmina S.instytucjaskarżący
K. R.osoba_fizycznaodpowiedź na apelację
(...) Ośrodek Sportuinstytucjauczestnik

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 285 § § 1

Kodeks cywilny

Służebność gruntowa może polegać na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, lub że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań.

k.c. art. 285 § § 2

Kodeks cywilny

Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § par. 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § par. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § par. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § par. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § par. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 287

Kodeks cywilny

Zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych.

k.c. art. 288

Kodeks cywilny

Służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.

pr. wodne art. 10 § ust. 2

Prawo wodne

Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi.

pr. wodne art. 10 § ust. 3

Prawo wodne

Płynące wody publiczne nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.

pr. górn. art. 80 § ust. 2

Prawo geologiczne i górnicze

Postanowienie o ustanowieniu służebności czerpania wody jest dokumentem koniecznym dla uzyskania zatwierdzenia projektu robót geologicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie potrzeby dostępu do wody dla wnioskodawcy. Nieracjonalność i wysokie ryzyko kosztownych dalszych starań o wodę na własnej działce. Możliwość doprowadzenia wody z ujęcia na działce Gminy S. Wariant I przebiegu wodociągu jest najmniej uciążliwy dla nieruchomości obciążonych. Zasoby źródła wody są wystarczające dla wszystkich użytkowników. Przepisy prawa wodnego nie mają znaczenia dla ustanowienia służebności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 285 k.c. poprzez nieuwzględnienie interesów nieruchomości obciążonych i społeczno-gospodarczych. Nieprawidłowe określenie możliwości czerpania wody. Brak właściwej dokumentacji hydrologicznej. Żądanie zapłaty za pobieraną wodę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie podzielił zarzutów do jego opinii. Sąd oparł się również na dokumentacji hydrogeologicznej sporządzonej przez A. R. i K. M. na prywatne zlecenie wnioskodawcy skoro Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia takiej dokumentacji i dokumentacja pozytywnie została zaopiniowana przez biegłego sądowego J. W. (1). Sąd oddalił wniosek Gminy S. o przesłuchanie świadków, gdyż był to dowód zbędny dla rozstrzygnięcia. Sąd wybrał wariant I jako powodujący najmniejsze obciążenie gruntu przez który będzie przebiegał. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 285 par.1 kc. Nie ma obecnie racjonalnych podstaw, aby wymagać od wnioskodawcy podejmowania dalszych kosztownych a niepewnych co do rezultatu starań dla uzyskania wody, w sytuacji gdy taki dostęp znajduje się w niewielkiej odległości od jego nieruchomości, na nieruchomości należącej do podmiotu prawa publicznego, z którego już korzystają osoby trzecie. Sposób określenia służebności, jej zakresu przedmiotowego, odwołujący się do opinii biegłego geodety jest należyty i co najmniej dostatecznie precyzyjny. Rozwiązania techniczne nie podlegają ocenie w postępowaniu sądowym. Nie jest prawda, że Sąd dał wnioskodawcy nieograniczoną możliwość czerpania wody, pozbawiając całkowicie właściciela atrybutu jego prawa własności. Sąd nie naruszył przepisów prawa wodnego , w szczególności jego art. 36 oraz art. 122 i nast. Dotyczą one kwestii technicznych i administracyjnoprawnych co do eksploatacji źródła. Niezasadne jest żądanie zapłaty za pobieraną wodę, skoro uczestnik dzierżawi na rzecz (...) grunt pod studnię za 0,50 zł/m2 na m-c, nie żądając opłat za wodę.

Skład orzekający

Ryszard Biegun

przewodniczący

Andrzej Roman

sędzia

Piotr Łakomiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności gruntowej dla doprowadzenia wody, ocena interesów stron w postępowaniu o służebność, znaczenie opinii biegłych, zasady wykonywania służebności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zawiera ogólne zasady dotyczące ustanawiania służebności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do wody i ustanawianiem służebności gruntowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.

Jak uzyskać dostęp do wody, gdy własne źródła zawodzą? Sąd rozstrzyga spór o służebność gruntową.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 472/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ryszard Biegun (spr.) Sędziowie: SSO Andrzej Roman SSR del. Piotr Łakomiak Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Fołta po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. w Bielsku-Białej na rozprawie sprawy z wniosku K. R. z udziałem Skarbu Państwa-Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) , Gminy S. , (...) Ośrodka Sportu z siedzibą w W. , Spółki dla Zagospodarowania Wspólnot Gruntowych w S. o ustanowienie służebności gruntowej na skutek apelacji uczestnika Gminy S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 12 lutego 2015r. sygn. akt II Ns 2079/10 postanawia 1. sprostować oczywistą niedokładność w części wstępnej zaskarżonego postanowienia w nazwisku wnioskodawcy przez wpisanie w miejsce błędnego (...) prawidłowego brzmienia (...) ; 2. oddalić apelację; 3. zasądzić od uczestnika Gminy S. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sędzia Przewodniczący Sędzia Sygn. akt II Ca 472/15 UZASADNIENIE Wnioskodawca K. R. wniósł o ustanowienie służebności gruntowej do jego nieruchomości, tj. działki (...) obj. kw. (...) doprowadzenia wodociągu. Postanowieniem z dnia 17 marca 2010r., w sprawie II Ns 1640/09 Sąd oddalił wniosek (k. 231). Na skutek apelacji wnioskodawcy (k.251) Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia 23 września 2013r., w sprawie II Ca 339/10 uchylił zaskarżone postanowienie do ponownego rozpoznania (k.319). Ostatecznie wnioskodawca wniósł o ustanowienie służebności gruntowej czerpania wody z ujęcia na działce (...) (k.430) i poprowadzenia wodociągu po sporządzeniu opinii przez geodetę wedle wariantu I ewentualnie III. Uczestnik Nadleśnictwo (...) wniosło o ustanowienie służebności po wariancie II lub III geodety, gdyż na wariancie I uczestnik chce zagospodarować nieczynną trasę narciarską poprzez zadrzewienie. Uczestnik (...) Ośrodek Sportu w W. sprzeciwił się wariantom II i III podnosząc, że wariant II biegnie w istniejącym pasie technicznym kolejki linowej, natomiast wariant III będzie się znajdował i kolidował z przebiegiem pasa technicznego kolejki po jej rozbudowie. Uczestnik Gmina S. nie zgadzała się na obciążenie gruntu służebnością. Zaskarżonym postanowieniem sygn. akt. II Ns 2079/10 z dnia 12 lutego 2015r. Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej postanowił : 1. ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela, posiadacza i użytkownika działki (...) w S. obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej (własność K. R. ) służebność podłączenia się i czerpania wody z ujęcia wody znajdującego się na działce (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej; 2. ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela, posiadacza i użytkownika działki (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej (własność K. R. ) służebność gruntową posadowienia wodociągu od ujęcia wodnego na działce (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej po działkach: a) (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej pasem szerokości 2m, długości około 106m i powierzchni około 212m2; b) (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej, pasem szerokości 2m, długości około 59,5m, powierzchni około 119m2; c) (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej, pasem szerokości 2m, długości około 178m, powierzchni około 356m2; d)l (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej, północno zachodnią jej stroną, pasem szerokości 2m, długości około 58,5m i powierzchni około 117m2; - tak jak to przedstawiono w projekcie ustanowienia służebności z dnia 6 marca 2014r sporządzonym przez geodetę M. K. jako wariant I; 2. tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności gruntowej zasądzić od K. R. na rzecz: a/ Gminy S. (dz. (...) , (...) ), kwotę 2.038 zł w tym podatek VAT 23%; b/ Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) (dz. (...) , (...) ), kwotę 2.388 zł; 3. tytułem zwrotu wydatków na opinię biegłego nakazać pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej od K. R. kwotę 2477,36 zł; 4. koszty postępowania wzajemnie znieść. Sąd ten ustalił następujący stan faktyczny sprawy. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości zabudowanej, tj. działki (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej. Na działce wnioskodawcy są dwie studnie 3-5 m głębokości, czyli płytkie, brak wody. Aktualnie wnioskodawca czerpie wodę z odwiertu wodnego A. H. na działce (...) . Wykonany przez wnioskodawcę odwiert na głębokość 30m w 2007r., dał wynik negatywny, brak dopływu wody. Z opinii biegłego hydrogeologa wynika, że są trzy alternatywy zaopatrzenia wnioskodawcy w wodę. Pierwsza to dokonanie odwiertu na jego działce (...) , ale na głębokości 50-100m. Druga to doprowadzenie wody z ujęcia na działce (...) i trzecia możliwość z ujęcia na działce (...) . Wnioskodawca dokonał pogłębienia odwiertu na swojej działce (...) do 64m, ale stwierdzono tylko niewielkie sączenie wody bez stałego dopływu. Zapotrzebowanie wnioskodawcy na wodę wynosi 10 m3/dobę. tj. Im3 dla własnych potrzeb gospodarstwa domowego oraz 9m3 dla potrzeb działalności gospodarczej wynajmowania pokoi. W tej sytuacji wiercenie otworu na działce wnioskodawcy do głębokości 100m jest kosztowne i obarczone ryzykiem niepowodzenia. Ujęcie na działce (...) nie jest oznaczone na mapach hydrogeologicznych oraz geośrodowiskowej i korzysta z niego wielu użytkowników. Ujęcie wody na działce (...) nie posiada opracowanej dokumentacji hydrogeologicznej. Korzysta z niego (...) Ośrodek Sportu w S. . Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia 2 lipca 2012r., pozytywnie zaopiniował przebieg projektowanej trasy przyłącza wody o przekroju 50mm po działce (...) . Na zlecenie wnioskodawcy zostało opracowana dokumentacja hydrogeolo-giczna ujęcia wodny na działce (...) przez geologa i hydrogeologa. Średnia wydajność źródła wody na tej działce wynosi 3,6 m3 na dobę. (...) Ośrodek Sportu w S. na swoje potrzeby wykorzystuje jedynie 10-15 m3 na dobę. Rezerwa wynosi 70 m3 na dobę, co pozwala na zaopatrzenie w wodę wszystkich mieszkańców Osiedla (...) . Ponadto ujecie jest nieprawidłowo zabudowane co powoduje, że tylko 80 % wypływającej wody ze źródła zostaje ujęte a reszta odpływa w sposób niekontrolowany. Dokumentacja hydrogeologiczna została sporządzona prawidłowo i uzyskała pozytywną opinię biegłego sądowego hydrogeologa. Zasoby źródła na działce (...) są tak duże, że licząc wykorzystanie tylko połowy zasobów wystarczyłoby to na zaopatrzenie w wodę ponad 1.000 osób. Poprowadzenie wodociągu od ujęcia na działce (...) do działki wnioskodawcy (...) jest możliwe według trzech wariantów: Wariant I biegnie po działkach: al (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej (własność Gminy S. ) pasem szerokości 2m, długości około 106m i powierzchni około 212m2; b/ (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej (własność Gminy S. ), pasem szerokości 2m, długości około 59,5m, powierzchni około 119m2; cl (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej, (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) pasem szerokości 2m, długości około 178m, powierzchni około 356m2; dl (...) obj. kw. (...) SR w Bielsku-Białej (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) północno zachodnią jej stroną, pasem szerokości 2m, długości około 58,5m i powierzchni około 117m2. Łączna powierzchnia służebności wynosi 804 m2. Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności wynosi 4.045 zł. Wariant II biegnie po działkach: a/ (...) obj. kw. (...) (własność Gminy S. ) pasem szerokości 2m, długości 106m, powierzchni 212m2; b/ (...) obj. kw. (...) (własność Gminy S. ) pasem szerokości 2m, długości 9,5m, powierzchni 19m2; cl (...) obj. kw. (...) (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) pasem szerokości 2m, długości 40m, powierzchni 80m2; d/wschodnią stroną działki (...) obj. kw. (...) (własność (...) Ośrodka Sportu w W. ), pasem szerokości 2m, długości 270m, powierzchni 540m2; e/ (...) obj. kw. (...) (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) północno-zachodnią jej stroną pasem szerokości 2m, długości 5m, powierzchni 10m2. Łączna powierzchnia służebności wynosi 861 m2. Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności wynosi 4.333 zł. Wariant III biegnie po działkach: a/ (...) obj. kw. (...) pasem szerokości 2m, długości 106m, powierzchni 212m2; b/ (...) obj. kw. (...) pasem szerokości 2m, długości 9,5m, powierzchni 19m2; cl (...) obj. kw. (...) pasem szerokości 2m, długości 40m, powierzchni 80m2; dl południową i północną stroną działki (...) obj. kw. (...) (własność (...) Ośrodka Sportu w W. ), pasem szerokości 2m, długości 2 x Hm i powierzchni 44m2; e/ (...) obj. kw. (...) (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) wschodnią jej strona pasem szerokości 2m, długości 181m i powierzchni 362m2; f/ (...) obj. kw. (...) (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) wschodnią jej stroną pasem szerokości 2m, długości 88m i powierzchni 176m2; g/ (...) obj. kw. (...) (własność Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo (...) ) północno-zachodnią stroną, pasem szerokości 2m, długości 5m i powierzchni 10m2; Łączna powierzchnia służebności wynosi 903 m2. Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności wynosi 4.545 zł. Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd oparł się na dokumentach urzędowych ( art. 244 kpc ) oraz opiniach biegłego sądowego hydrologa J. W. (1) , które są prawidłowe i nie wymagają uzupełnienia. Sąd nie podzielił zarzutów do jego opinii. Sąd oparł się również na dokumentacji hydrogeologicznej sporządzonej przez A. R. i K. M. na prywatne zlecenie wnioskodawcy skoro Sąd wezwał wnioskodawcę do przedłożenia takiej dokumentacji i dokumentacja pozytywnie została zaopiniowana przez biegłego sądowego J. W. (1) . Również prawidłowe są opinie biegłego geodety i rzeczoznawcy na podstawie których Sąd ustalił warianty przebiegu wodociągu od ujęcia na działce (...) do działki wnioskodawcy a rzeczoznawca wyliczył wysokość wynagrodzenia na służebność. Sąd oddalił wniosek Gminy S. o przesłuchanie świadków, gdyż był to dowód zbędny dla rozstrzygnięcia. Ostatecznie wnioskodawca wniósł o ustanowienie służebności z ujęcia na działce (...) a nie działki (...) . Poza tym w dokumentacji hydrogeologicznej A. R. i K. M. zostały ustalone zasoby wydajności źródła wody na działce (...) i zarówno geolog i hydrolog, jak i biegły sądowy J. W. (1) są zgodni, że wydajność tego źródła w stosunku do wykorzystania przez (...) w S. pozwala na zaopatrzenie w wodę wszystkich mieszkańców Osiedla (...) , ponad 1000 mieszkańców. Nie ma zatem obawy, że wody braknie. Sąd po dokonaniu oceny prawnej uznał, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 285 §1 kc nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. ( § 2 ) Wnioskodawca może domagać się ustanowienia służebności gruntowej czerpania wody z ujęcia na działce (...) i poprowadzenia wodociągu od tego ujęcia do swojej nieruchomości. Wnioskodawca udowodnił, że z uwagi na stosunki wodne nie jest możliwe czerpanie wody ze studni na swojej działce. Wykonanie odwiertu o głębokości 100 m jest kosztowne i obarczone ryzykiem, skoro na głębokości odwiertu 64m brak było dopływu wody a są inne tańsze możliwości uzyskania dostępu do wody. Poprowadzenie wodociągu od źródła na działce (...) jest możliwe wedle trzech wariantów wskazanych w opinii geodety. Wariant I wskazał wnioskodawca, warianty II i III wskazało Nadleśnictwo (...) . Jak wynika z opinii geodety poprowadzenie wodociągu na wariancie I bliżej granicy działek Nadleśnictwa nie jest możliwe z uwagi na korzenie drzew. Spośród tych trzech wariantów Sąd wybrał wariant I jako powodujący najmniejsze obciążenie gruntu przez który będzie przebiegał. Skutkiem wyboru wariantu I jest tylko brak możliwości zadrzewienia części gruntu przez Nadleśnictwo bądź z uwzględnieniem systemu korzeniowego drzewek. Natomiast na wariantach II i III przebieg wodociągu byłby w istniejącym pasie bądź w przyszłym pasie technicznym po rozbudowie kolejki z krzesełkowej na kanapową. Co prawda w warunkach górskich i z uwagi na warunki klimatyczne na J. wodociąg będzie ułożony głębiej niż 2 m, to zdaniem Sądu łatwiej przewidzieć skutki poprowadzenia wodociągu po wariancie I, niż po wariancie II i III w przypadku rozbudowy kolejki linowej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 285 kc. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 §1 kpc . Apelację od tego postanowienia złożył uczestnik Gmina S. zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie art. 285 § 1 k.c poprzez ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela, posiadacza i użytkownika działki (...) w S. obj. KW (...) SR w Bielsku-Białej (własność K. R. ) służebności podłączenia się i czerpania wody z ujęcia wody znajdującego się na działce (...) obj. KW (...) Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej oraz ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela posiadacza i użytkownika działki (...) obj. KW (...) Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej (własność K. R. ) służebności gruntowej posadowienia wodociągu od ujęcia wodnego na działce (...) obj kw (...) Sądu Rejonowego w Bielsku po działkach (...) , co nie uwzględnia interesów i potrzeb nieruchomości władnącej, konieczności jak najmniejszego obciążenia gruntów pośrednich oraz interesu społecznogospodarczego, jak również obowiązujących przepisów prawa wodnego w szczególności art. 36 i art. 122 i nast. prawa wodnego , gdyż sąd wydający orzeczenie ustanowił nieograniczoną możliwość czerpania wody ze źródła, a nie zwykłe korzystanie z wody jak stanowi przywołany przepis i w ten sposób postąpił nie tylko wbrew prawu, ale także wyłączył niejako prawo własności tego ujęcia wody Gminie S. i wszystkim jego użytkownikom, w zdecydowanej większości mieszkańcom Miasta S. , powodując niepotrzebny i nieuzasadniony konflikt w tej sprawie, co przy prawidłowej ocenie zasobności źródła, braku wykonania przewidzianej przepisami prawa, a nie opinii prywatnej, właściwej dokumentacji hydrologicznej źródła i terenu i braku wyliczenia opłaty za wodę i braku określenia czy ustanowiona służebność ma przebiegać pod ziemią czy na jej powierzchni i przy obecnym dostępie wnioskodawcy do źródła wody od A. H. , nie powinno mieć miejsca. Powołując się na podniesiony zarzut uczestnik wnosił o : 1. zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie zgłoszonego wniosku, ewentualnie o : 2. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia 3. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca K. R. w odpowiedzi na apelację uczestnika wnosił o: 1. oddalenie apelacji Uczestnika postępowania ad. 2, 2. zasądzenie od Uczestnika postępowania ad. 2 na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Uczestnik (...) Ośrodek Sportu, oddział (...) Ośrodek Sportu - Ośrodek (...) w S. ul. (...) (dalej : (...) ) w odpowiedzi na apelację, wnosił o: 1. zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie wniosku, 2. rozpoznanie sprawy także pod nieobecność uczestnika, 3. zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ocenę dowodów, ustalenia faktyczne i stanowisko prawne Sądu Rejonowego. Na wstępie należy przypomnieć, że jest to ponowne rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjny stąd zarówno Sąd Rejonowy był, jak i obecnie Sąd Okręgowym jest, na podstawie art. 386 par.6 kpc w zw. z art. 13 par.2 kpc , związany wykładnią prawa, a Sąd I instancji również wytycznymi co do toku postępowania. Zarzuty apelacji nie podważają trafności wydanego postanowienia. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 285 par.1 kc. Wbrew skarżącemu Sąd należycie uwzględnił przesłanki ustanowienia służebności gruntowej właściwie ważąc interes właściciela nieruchomości władnącej z interesem właściciela nieruchomości obciążonej, mając również na uwadze interes społeczno-gospodarczy. Nie można podzielić argumentów apelacji, że nie zachodziły w ogóle przesła-nki do ustanowienia służebności, gdyż wnioskodawca ma dostęp do wody w inny sposób. Tak nie jest. Zasadnie Sąd przyjął, że wnioskodawca poczynił we własnym zakresie starania o zapewnienie sobie wody, lecz nie przyniosły one rezultatu. Nie ma obecnie racjonalnych podstaw, aby wymagać od wnioskodawcy podejmowania dalszych kosztownych a niepewnych co do rezultatu starań dla uzyskania wody, w sytuacji gdy taki dostęp znajduje się w niewielkiej odległości od jego nieruchomości, na nieruchomości należącej do podmiotu prawa publicznego, z którego już korzysta-ją osoby trzecie. Zatem fakt istnienia na działce wnioskodawcy dwóch studni nie ma znaczenia w sprawie. Za oddaleniem żądania nie przemawia to, że obecnie wnioskodawca może czerpać wodę od A. H. . Jest to rozwiązanie tymczasowe dyktowane aktualną koniecznością istnienia elementarnego dostępu do wody. Celem ustanowienia służebności jest natomiast zapewnienie dostępu do niej w sposób trwały, niezależny od woli osób trzecich. Sposób określenia służebności, jej zakresu przedmiotowego, odwołujący się do opinii biegłego geodety jest należyty i co najmniej dostatecznie precyzyjny. Nie było potrzeby określenia przebiegu wodociągu pod czy nad ziemią bowiem istota ustanowienia służebności sprowadza się do wskazania charakteru prawa z punktu widzenia cywilnoprawnego i precyzyjnego, powierzchniowo, wskazania zakresu nieruchomości na jakiej ma ono być wykonywane. Rozwiązania techniczne nie podlegają ocenie w postępowaniu sądowym. Ogólnie biorąc zastrzeżenia zgłaszane przez skarżącego dotyczą sposobu wykonywania służebności, który podlega ocenie gdy do tego już dochodzi. Dotyczą-ce tego zagadnienia przepisy ar. 287-288 kpc mają zastosowanie do wykonywania prawa, a nie jego kształtowania w dacie powstania prawa. Przy tym wydaje się generalnie, że jest to zarzut podnoszony tylko dla celów postępowania, bowiem już Sąd Rejonowy zasadnie wskazał, że w warunkach górskich nie może on biec nad ziemią z oczywistych względów dyktowanych klimatem i wymogami technologicznymi, a to stwierdzenie ma niewątpliwie oparcie co najmniej w zasadach doświadczenia życiowego, a i normach budowlano-techni-cznych dotyczących stref przemarzania. Przebieg służebności w jak najmniejszym stopniu obciąża nieruchomość uczestnika biegnąc jej skrajem. Słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że przebieg służebności według wariantu I jest mniej uciążliwy niż warianty II i III. Nie jest zasadne twierdzenie apelacji, że dane dotyczące źródła, a zwłaszcza jego wydajności, pochodzą tylko w prywatnych ekspertyz. Tymczasem podane w nich wnioski pozytywnie zweryfikował biegły sądowy J. W. (1) (k.536 i zwłaszcza k.539). Niezasadnie skarżący eksploatuje oczywistą omyłkę Sądu co do wskazania wydajności wynoszącej 3,6 m3 na dzień, gdy tymczasem chodzi o wydajność godzi-nową. Zatem wydajność dobowa wynosi 86,40 m3, co oczywiście z powodzeniem jak podał biegły J. W. , zapewnia wodę nieruchomości wnioskodawcy, jak i osobom już dotychczas korzystającym z niej. Nie jest prawda, że Sąd dał wnioskodawcy nieograniczoną możliwość czerpania wody, pozbawiając całkowicie właściciela atrybutu jego prawa własności. Sąd po prostu jedynie dał mu prawo czerpania wody. Jak była mowa, sposób wyko-nywania służebności określają art. 287-288 stanowiące, odpowiednio, że zakres słu-żebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych oraz, że służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej. Wobec tego sposób wykonywania służebności czerpania wody określa charakter nieruchomości wnio-skodawcy. Wywodzenie, że może on czerpać wodę w dowolnej ilości jest bezpodsta-wne, jak i to, że przy deklarowanym obecnie przez niego poborze dobowym wynika-jącym z przeznaczenia nieruchomości, miałoby to powodować konflikty z innymi użytkownikami źródła. Sąd nie naruszył przepisów prawa wodnego , w szczególności jego art. 36 oraz art. 122 i nast. Dotyczą one kwestii technicznych i administracyjnoprawnych co do eksploatacji źródła. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego sygn. Ca 339/10 była już mowa, że dla samego ustanowienia służebności dostępu do wody przepisy prawa wodnego nie mają znaczenia. Zarzut uczestnika jest wobec tego bezprzedmiotowy. Można tylko dodać, że postanowienie o ustanowieniu służebności czerpania wody jest wymienionym w art. 80 ust.2 pr. górn. i geolog. dokumentem koniecznym dla uzyskania zatwierdzenia projektu robót geologicznych stwierdzają-cym prawa, jakie przysługują wnioskodawcy do nieruchomości, w granicach której roboty te mają być wykonywane. Niezasadnie skarżący oczekuje zapłaty za wodę jaką będzie pobierał wnioskodawca. Według art. 10 ust. 2 pr. wodnego wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Według ust. 3 płynące wody publiczne nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Niezasadne jest żądanie zapłaty za pobieraną wodę, skoro uczestnik dzierżawi na rzecz (...) grunt pod studnię za 0,50 zł/m2 na m-c, nie żądając opłat za wodę. Dlatego apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 par.2 kpc . O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 par.2 kpc w zw. z art. 391 par.2 kpc przyjmują,c że na obecnym etapie postępowania interesy wnioskodawcy i skarżącego właściciela nieruchomości obciążonej, były sprzeczne. Sędzia Przewodniczący Sędzia ref. I inst. SSR J. Klimczak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI