II CA 457/13

Sygn. akt II Ca 457/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Kołbuc Sędziowie: SO Monika Kośka SO Beata Piwko (spr.) Protokolant: protokolant sądowy Iwona Cierpikowska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. w Kielcach na rozprawie sprawy z powództwa Z. S. przeciwko A. S. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. III RC 229/12 zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I (pierwszym) w całości i alimenty należne od Z. S. na rzecz A. S. ustalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z 26 lipca 2011 roku w sprawie (...) 3381/10 obniża z dniem 27 czerwca 2013 roku do kwoty po 300 (trzysta) złotych miesięcznie; oddala powództwo i apelację w pozostałej części; znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego. II Ca 457/13 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w Starachowicach wyrokiem z 8 listopada 2012r. orzekł, że obowiązek alimentacyjny Z. S. wobec A. S. ustalony wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z 26 lipca 2011roku wygasł. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana nie znajduje się w niedostatku, jej zarobki „jak na warunki (...) ” nie są niskie, a ponadto otrzymała od swojego ojca 70000zł. Skoro mieszkający z pozwana syn jest osobą dorosłą, to także powinien partycypować w kosztach utrzymania mieszkania. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego wniosła pozwana, która zarzuciła naruszenie przepisów postepowania art.233§1kpc , a w konsekwencji sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią materiału dowodowego poprzez przyjęcie, ze pozwana nie pozostaje w niedostatku. Podnosząc powyższe skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasadna jest częściowo. Trafne są zarzuty skarżącej. Art. 365 § 1 k.p.c. wyposaża prawomocne formalnie orzeczenie w moc wiążącą, która w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (prawomocność materialna). W niniejszej sprawie oznacza to, że podstawą orzeczenia o alimentach należnych na rzecz A. S. w wyroku Sądu Okręgowego w sprawie (...) , był art. 60§1k.r.o. ( istnienie niedostatku po stronie skarżącej). W wypadku alimentów zasądzonych przez sąd, podstawą powództwa z art. 138 k.r.o. może być tylko zmiana stosunków, o ile zmiana taka nastąpiłaby po uprawomocnieniu się wyroku, którym zasądzono na rzecz osoby uprawnionej alimenty. W tego typu sprawach należy zawsze ustalić czy zmiana taka nastąpiła. Sąd rejonowy co prawda ustala jak wyglądała sytuacja materialna i rodzinna każdej ze strony w dacie orzekania przez Sąd Okręgowy o alimentach oraz ustala tę sytuację na datę orzekania w niniejszej sprawie, jednakże nie dokonuje porównania tych sytuacji w płaszczyźnie art.138k .r.o. Do prawidłowego orzekania w tej sprawie konieczne było ustalenie czy sytuacja materialna pozwanej uległa poprawie na tyle, że porównując ją do tej jaka istniała w dacie orzekania o alimentach, pozwala na przyjęcie, że pozwana nie już w niedostatku. Dokonując porównania o jakim mowa wyżej Sąd okręgowy ustalił, że zarobki powódki uległy zmniejszeniu (obecnie zarabia 1695,04zł, a zarabiała 1822,80zł). Dochód powoda z tytułu emerytury wzrósł ( uzyskiwał 1990zł, a obecnie 2090zł). Jedyną zmienną w dochodach stron jest to, że pozwany został pozbawiony dodatkowego źródła dochodu. Jeśli chodzi o 70000zł jakie „otrzymała” pozwana od ojca, to po pierwsze nie można mówić , że była to darowizna skoro pieniądze te są równowartością części jej majątku, jaki posiadała także w dacie orzekania przez SO w sprawie o separację, po drugie pieniądze te zostały przeznaczone na spłatę długów. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu Okręgowego brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa w całości. Analiza w powyższym zakresie doprowadza do wniosku, że stan niedostatku po stronie pozwanej nadal istnieje. Zmiana orzeczenia w przedmiocie alimentów może polegać zarówno na orzeczeniu wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, jak i na zmianie wysokości wypłacanych alimentów. W ocenie Sądu II instancji zmiana stosunków polegająca na utracie źródła dodatkowego dochodu pozwanego uzasadnia obniżenie alimentów na rzecz pozwanej do kwoty po 300zł miesięcznie o czym Sąd okręgowy orzekł na podstawie art.386§1kpc . W pozostałej części apelacja nie jest zasadna. Art.232kpc stanowi, że to strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to, że zgodnie z zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. Przedstawienie przez stronę dowodu w celu wykazania określonych twierdzeń o faktach sprawy, z których wywodzi ona korzystne dla siebie skutki, nie jest jej prawem czy obowiązkiem procesowym, lecz ciężarem procesowym, wynikającym i zagwarantowanym przepisami prawa, przede wszystkim w jej własnym interesie. To interes strony, jakim jest wygranie procesu, nakazuje jej podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach; strony nie można zmusić do ich podjęcia. Twierdzenia pozwanej o dodatkowych dochodach powoda związanych z pracą poza granicami kraju, czy tez w kwiaciarni nie zostały poparte żadnym dowodem. Reasumując dalej idąca apelacja jako niezasadna uległa oddaleniu na podstawie art.385kpc . O kosztach postępowania apelacyjnego, mając na uwadze wynik sporu pomiędzy stronami, Sąd okręgowy orzekł na podstawie art.100kpc . SSO B.Piwko SSO T.Kołbuc SSO M.Kośka