II CA 454/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi pauliańskiej wniesionej przez Skarb Państwa przeciwko K. O. o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości zawartej między jego rodzicami (W. O. (1) i E. O.) a nim. Sąd Rejonowy uznał umowę za bezskuteczną, stwierdzając, że została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. Sąd Rejonowy ustalił, że ojciec pozwanego, W. O. (1), miał liczne zobowiązania publicznoprawne, które powstały zarówno przed, jak i po dacie darowizny. Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe dotyczące stanu psychicznego darczyńcy oraz wniosek o zawieszenie postępowania w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego. W apelacji pozwany zarzucił naruszenie art. 177 § 3 kpc poprzez niezawieszenie postępowania oraz błędną wykładnię art. 527 § 1 kc w zw. z art. 2 i 84 Konstytucji RP, kwestionując dopuszczalność drogi sądowej dla należności publicznoprawnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że zarzuty stały się nieaktualne po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r. (sygn. akt K 1/17), który uznał art. 527 § 1 kc za zgodny z Konstytucją w zakresie analogii do należności publicznoprawnych. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego i zasądził koszty postępowania apelacyjnego od pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności stosowania skargi pauliańskiej do należności publicznoprawnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Orzeczenie Sądu Okręgowego jest wtórne wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Dotyczy konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga pauliańska (art. 527 § 1 kc) może być stosowana na zasadzie analogii do ochrony należności publicznoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 527 § 1 kc w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie na zasadzie analogii legis do ochrony należności publicznoprawnych, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że stosowanie skargi pauliańskiej do należności publicznoprawnych jest zgodne z Konstytucją, co czyni zarzuty apelacji w tym zakresie nieaktualnymi.
Czy sąd drugiej instancji powinien zawiesić postępowanie w sytuacji, gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności przepisu prawa z Konstytucją, który ma zastosowanie w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy zarzuty apelacji stały się nieaktualne w związku z wydanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nie ma podstaw do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, który rozstrzygnął kwestię zgodności przepisu z Konstytucją, zarzuty oparte na toczącym się postępowaniu przed TK tracą na aktualności, a tym samym odpadają podstawy do zawieszenia postępowania.
Czy umowa darowizny nieruchomości zawarta między rodzicami a ich synem może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela (Skarbu Państwa) na podstawie skargi pauliańskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynność prawna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela, nawet jeśli stronami są osoby najbliższe, a czynność jest pod tytułem darmym.
Uzasadnienie
Instytucja skargi pauliańskiej służy ochronie wierzyciela przed działaniami dłużnika mającymi na celu wyzbycie się majątku z pokrzywdzeniem wierzyciela. Bliskie pokrewieństwo stron i darmowy charakter czynności nie wyłączają zastosowania tej instytucji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – N. (...) w Ś. | organ_państwowy | powód |
| K. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. O. | osoba_fizyczna | strona umowy darowizny |
| W. O. (1) | osoba_fizyczna | strona umowy darowizny |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis stosowany na zasadzie analogii do ochrony należności publicznoprawnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku zawieszenia postępowania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zakazu reformationis in peius.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgodność art. 527 § 1 kc z Konstytucją RP w zakresie analogii do należności publicznoprawnych (potwierdzona wyrokiem TK). • Nietrafność zarzutów apelacji dotyczących niedopuszczalności drogi sądowej i konieczności zawieszenia postępowania po wyroku TK. • Utrzymanie w mocy wyroku Sądu Rejonowego uznającego umowę darowizny za bezskuteczną wobec wierzyciela.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 177 § 3 kpc poprzez niezawieszenie postępowania. • Naruszenie art. 527 § 1 kc w zw. z art. 2 i 84 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i dopuszczenie drogi sądowej dla należności publicznoprawnych.
Godne uwagi sformułowania
zarzuty te nie mogły jednak zostać uznane za trafne. Stały się one bowiem nieaktualne ze względu na zakończenie sprawy o sygn. akt (...). • art. 527 § 1 kc w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie na zasadzie analogii legis do ochrony należności publicznoprawnych, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. • z uwagi na zasadę zakazu reformationis in peius, wynikającą z art. 384 kpc, nie można było tej wady orzeczenia skorygować.
Skład orzekający
Jerzy Dydo
przewodniczący
Aleksandra Żurawska
sędzia
Małgorzata Mróz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności stosowania skargi pauliańskiej do należności publicznoprawnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie Sądu Okręgowego jest wtórne wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Dotyczy konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego skargi pauliańskiej i należności publicznoprawnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na istotnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
“Skarga pauliańska a długi Skarbu Państwa – kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego!”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 900 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.