II CA 453/13

Sygn. akt II Ca 453/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa M. Z. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 17 czerwca 2013r. sygn. akt I C 706/12 I. oddala apelację, II. zasądza od powódki M. Z. na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. II Ca 453/13 UZASADNIENIE Powódka M. Z. wniosła o zasądzenie od (...) S.A. z siedziba w W. kwoty 60.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2012 r. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Jarocinie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2013 r. zasądził od pozwanego (...) S.A. z siedziba w W. na rzecz powódki M. Z. kwotę 15.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lipca 2012 r., oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach: W dniu 21 kwietnia 2012 r. w miejscowości K. z winy P. Z. doszło do wypadku drogowego, wyniku którego śmierć poniósł L. N. . Sprawca wypadku był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Powódka jest najstarszym z sześciorga dzieci tragicznie zmarłego. Jej relacje z ojcem, tak jak i pozostałego rodzeństwa były bardzo dobre. Nie dochodziło między nimi do konfliktów. Cała rodzina była ze sobą zżyta. Powódka była mężatką. Miała jedno dziecka w wieku czterech lat i w chwili gdy nastąpił wypadek spodziewała się drugiego dziecka. Powódka widywała się z ojcem praktycznie codziennie, gdyż jej rodzice początkowo przez około rok opiekowali się jej córką, a później odbierali ją z przedszkola. Tragiczna śmierć ojca doprowadziła u powódki do zaburzeń emocjonalnych. W życiu osobistym spowodowało to wzrost niepokoju wewnętrznego, osłabienie poczucia bezpieczeństwa, utratę poczucia oparcia zarówno emocjonalnego jak i bytowego. Największe nasilenie objawów występowało w okresie około pół roku, obecnie są łagodniejsze. Zaburzenie te nie wymagały i nie wymagają leczenie psychiatrycznego. Wskazana jest natomiast terapia psychologiczna. Przed procesem pozwany wypłacił powódce tytułem zadośćuczynienia kwotę 20.000 zł. W ocenie Sądu kwota więc 35.000 zł stanowi kwotę odpowiedniego zadośćuczynienia. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła powódka w części oddalającej powództwo ponad kwotę 15.000 zł oraz w części orzekającej o kosztach postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 446 § 4 k.c. polegającą na uznaniu, że przyznane na rzecz powódki zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł jest w okolicznościach faktycznych adekwatne do krzywdy powoda jaka wywołała śmierć ojca. Mając powyższe na uwadze wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki dalszej kwoty 15.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 18 lipca 2012 r. i zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, że sąd odwoławczy przyjmuje ustalenia i poglądy prawne sądu pierwszej instancji jako swe własne. Druga uwaga dotyczy możliwości korygowania przez sąd drugiej instancji wysokości zasądzonego zadośćuczynienia. Powszechnie przyjmuje się, że taka korekta uzasadniona jest tylko wówczas, gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie jako rażąco wygórowane lub rażąco niskie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2000 r., II CKN 651/98, Lex 51063; Monika Wałachowska, Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę , Toruń 2007, s. 131). Sąd Rejonowy przyznając powódce zadośćuczynienie w wysokości 35.000 zł (15.000 zł zasądzona kwota i 20.000 zł wypłata dobrowolna) uwzględnił wszystkie istotne okoliczności, które decydują o wysokości przyznawanego zadośćuczynienia. Skarżący w apelacji tego nie kwestionuje. Twierdzi jedynie, że zgodnie z jej oceną kwota przyznanej rekompensaty jest nieproporcjonalna do zakresu doznanych psychicznych cierpień w wyniku śmierci ojca. Ocena dokonana przez powódkę jest oceną subiektywną, której Sąd Okręgowy nie podziela. Nie bez znaczenie pozostaje też okoliczność, że sądy w podobnych sprawach, w których przyznawano zadośćuczynienie dzieciom za cierpienia związane ze śmiercią rodziców przyznawały kwoty oscylujące w granicach zasądzonych w niniejszej sprawie ( 25.000 zł, 30.000 zł, sygn. akt II Ca 148/13, II Ca 146/13 Sądu Okręgowego w Kaliszu i przykładowo XV C 1520/12 Sądu Okręgowego w Gdańsku i XV C 520/12 Sądu Okręgowego w Gdańsku –portal orzeczeń; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt I A Ca 718/12 ; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt IA Ca 317/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I A Ca 714/120 – portal orzeczeń. Cytowane w apelacji orzeczenie jest dopiero rozstrzygnięciem sądu I instancji i znacznie odbiega od głównej linii orzeczniczej w zakresie wysokości przyznawanego zadośćuczynienia. Należy pamiętać, że jak już wskazano wyżej podważenie wysokości zadośćuczynienia nie może się sprowadzać do wykazywania, że ustalony przez Sąd pierwszej instancji rozmiar cierpień uzasadniałby przyznanie tytułem zadośćuczynienia kwoty innej niż zasądzona, jedynie w oparciu o własną ocenę skutków deliktu, przedstawioną w apelacji. W wypadku zadośćuczynienia, mającego naprawić krzywdę niematerialną, a więc niewymierną, nie można skutecznie podejmować prób podważenia oceny rozmiarów krzywdy wyłącznie przez przedstawienie subiektywnego stanowiska apelującego, opartego na założeniu, że sumą odpowiednią dla naprawienia szkody doznanej przez powoda jest suma większa niż zasądzona przez Sąd pierwszej instancji. Brak jednolitych, niezmiennych i porównywalnych kryteriów określenia sumy „odpowiedniej” w rozumieniu przepisu art. 446 § 4 k.c. nakazuje uznać, że określenie wysokości zadośćuczynienia stanowi istotny atrybut Sądu merytorycznie rozstrzygającego sprawę w pierwszej instancji (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25.02.1971 r., II PR 18/71, Lex nr 6884). Sąd drugiej instancji ingeruje zatem w sferę ocen, wpływających na wysokość zadośćuczynienia, tylko w wypadkach wyraźnego naruszenia zasad doświadczenia życiowego lub reguł logiki w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Wskazanych wyżej reguł Sąd Rejonowy nie naruszył. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. i 98 k.p.c. , orzec jak w sentencji.