II CA 445/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji powoda, (...) Sp. z o.o. w W., od wyroku Sądu Rejonowego w S., który oddalił jego powództwo o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego była nieuzasadniona. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na fakcie, że powód złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wypowiedzenia opłaty po upływie ustawowego 30-dniowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło przywrócenia terminu, a następnie oddaliło wniosek. Sąd Rejonowy uznał, że termin do złożenia wniosku do SKO ma charakter zawity prawa materialnego i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do kwestionowania opłaty. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację, w pierwszej kolejności sprostował oczywistą omyłkę w sentencji wyroku Sądu Rejonowego w zakresie oznaczenia strony pozwanej, wpisując prawidłowo Gminę M. zamiast Prezydenta Miasta S., działającego jedynie jako reprezentant. Następnie Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego oraz utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych, zgodnie z którym użytkowanie wieczyste i spory o jego opłaty mają charakter cywilnoprawny. Podkreślono, że 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty, określony w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest terminem zawitym prawa materialnego. Uchybienie temu terminowi, nawet jeśli wniosek został złożony do SKO z przekroczeniem terminu, skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do kwestionowania opłaty. Sąd Okręgowy wskazał, że mimo iż wniesienie sprzeciwu od orzeczenia SKO powoduje utratę mocy tego orzeczenia, sąd powszechny nadal jest zobowiązany do zbadania, czy wniosek do SKO został złożony w ustawowym terminie. W niniejszej sprawie powód skutecznie otrzymał wypowiedzenie opłaty w dniu 17.10.2014 r., a termin na złożenie wniosku upłynął z końcem dnia 17.11.2014 r. Wniosek wpłynął do SKO dopiero 5.12.2014 r., co oznaczało uchybienie terminowi. W związku z tym powództwo podlegało oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie charakteru zawitego terminu do kwestionowania aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste oraz obowiązek sądu powszechnego badania terminowości wniosku do SKO.
Dotyczy specyficznej procedury aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste na gruncie Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości, ma charakter terminu zawitego prawa materialnego, czy też procesowego, który podlega przywróceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin ten ma charakter zawity prawa materialnego i jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do kwestionowania opłaty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślił cywilnoprawny charakter użytkowania wieczystego i opłat z nim związanych. Uchybienie terminowi zawitemu prawa materialnego, w przeciwieństwie do terminu procesowego, nie pozwala na jego przywrócenie i skutkuje oddaleniem powództwa.
Czy sąd powszechny, rozpoznając sprawę po wniesieniu sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest zobowiązany do zbadania, czy wniosek do SKO został złożony przez użytkownika wieczystego w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest zobowiązany do zbadania terminowości złożenia wniosku do SKO, nawet jeśli orzeczenie SKO utraciło moc w wyniku wniesienia sprzeciwu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu wskazał, że samo wniesienie sprzeciwu od orzeczenia SKO nie niweluje faktu uchybienia terminowi do złożenia wniosku. Sąd powszechny musi zbadać tę kwestię, gdyż stanowi ona podstawę do oddalenia powództwa.
Jak prawidłowo oznaczyć stronę pozwaną w sprawie o ustalenie opłaty za użytkowanie wieczyste, gdy wniosek do SKO wskazywał organ reprezentujący właściciela nieruchomości (np. Prezydenta Miasta), a nie samego właściciela (np. Gminę)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony pozwanej, wpisując właściwy podmiot (np. Gminę), jeśli z akt sprawy wynika, że wskazany organ działał jedynie w jego imieniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, stwierdził, że specyfika postępowania dotyczącego aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste, obejmującego fazę administracyjną i sądową, wymaga uwzględnienia ułomnej regulacji art. 78 ust. 3 u.g.n. w kontekście przepisów k.p.c. dotyczących oznaczania stron. Właściwe oznaczenie strony jest możliwe na podstawie analizy całokształtu okoliczności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) (Polska) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Gmina M. | instytucja | pozwany |
| Prezydent Miasta S. | organ_państwowy | pozwanego (wskazany pierwotnie) |
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 78 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Termin 30 dni na złożenie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, ma charakter zawity prawa materialnego.
Pomocnicze
u.g.n. art. 78 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 78 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wniosek do SKO powinien wskazywać właściwy organ reprezentujący właściciela nieruchomości.
u.g.n. art. 80 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Od orzeczenia SKO można wnieść sprzeciw w terminie 14 dni.
k.p.c. art. 350 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z urzędu sprostować oczywiste omyłki w wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy k.p.a. stosuje się w sprawach inicjowanych wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty była niezasadna, w tym przepisy o terminach i ich przywróceniu (choć w tym przypadku termin uznano za zawity prawa materialnego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
30-dniowy termin na złożenie wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste jest terminem zawitym prawa materialnego. • Uchybienie terminowi zawitemu skutkuje wygaśnięciem uprawnienia do kwestionowania opłaty. • Sąd powszechny jest zobowiązany do zbadania terminowości złożenia wniosku do SKO.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty ma charakter procesowy i podlega przywróceniu. • Orzeczenie SKO utraciło moc w wyniku wniesienia sprzeciwu, co zwalniało sąd powszechny z badania terminowości wniosku. • Opłata nie była aktualizowana od 1997 roku, a ostatnia aktualizacja miała miejsce w 2013 roku, co oznacza, że nie upłynął wymagany 3-letni termin.
Godne uwagi sformułowania
termin zawity prawa materialnego • uchybienie terminowi zawitemu pociąga za sobą wygaśnięcie prawa • powództwo wywiedzione z uchybieniem terminu zawitego podlega w konsekwencji oddaleniu • specyfika przewidzianej w przepisach Ustawy o gospodarce nieruchomościami procedury kwestionowania wypowiedzenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego polegającej na tym, że następuje to w postępowaniu o mieszanym charakterze
Skład orzekający
Agnieszka Tarasiuk-Tkaczuk
przewodniczący
Małgorzata Grzesik
sprawozdawca
Monika Dziuba-Podkówka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie charakteru zawitego terminu do kwestionowania aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste oraz obowiązek sądu powszechnego badania terminowości wniosku do SKO."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste na gruncie Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii terminów w postępowaniu administracyjnym i sądowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego. Wyjaśnia również, jak sądy interpretują przepisy dotyczące użytkowania wieczystego.
“Uchybiłeś termin? Opłata za użytkowanie wieczyste może być ustalona bez Twojego udziału!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.