II CA 442/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka G. R. domagała się od Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad odszkodowania za uszkodzenie samochodu, które nastąpiło w wyniku przewrócenia się przydrożnego drzewa na jezdnię. Sąd Rejonowy w Kępnie oddalił powództwo, uznając, że zarządca drogi nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, ponieważ dopełnił wymaganych obowiązków w zakresie utrzymania stanu drzewostanu i nie można mu przypisać winy. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 415 k.c. w zw. z art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych oraz art. 6 k.c. Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne Sądu I instancji. Sąd Okręgowy stwierdził, że zarządca drogi wykonał swoje obowiązki w sposób należyty, zlecając specjalistyczne przeglądy drzew podmiotom profesjonalnym i prowadząc regularne objazdy. Nie stwierdzono zaniedbań, które można by przypisać zarządcy drogi, a upadek drzewa został uznany za zdarzenie o charakterze losowym, spowodowane zbiegiem niekorzystnych czynników, w tym podmuchu wiatru. Sąd podkreślił, że nie można wymagać od zarządcy drogi permanentnej kontroli stanu każdego drzewa, a odpowiedzialność cywilna wymaga wykazania winy sprawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu odpowiedzialności zarządcy drogi za szkody spowodowane upadkiem drzewa, wymogi należytej staranności w utrzymaniu dróg publicznych.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym zarządca wykazał się podjęciem działań zapobiegawczych i kontrolnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządca drogi ponosi odpowiedzialność za szkodę spowodowaną upadkiem drzewa rosnącego w pasie drogowym, jeśli dołożył należytej staranności w zakresie jego kontroli i utrzymania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządca drogi nie ponosi odpowiedzialności, jeśli wykazał, że dopełnił wymaganych obowiązków w zakresie kontroli stanu drzewostanu i nie można mu przypisać winy za zdarzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządca drogi wykonał swoje obowiązki poprzez zlecenie specjalistycznych przeglądów drzew profesjonalnym firmom oraz prowadzenie regularnych objazdów. Brak było sygnałów wskazujących na zagrożenie ze strony konkretnego drzewa, a jego upadek był wynikiem zbiegu okoliczności o charakterze losowym. Nie można wymagać od zarządcy permanentnej kontroli i zapobieżenia każdemu zdarzeniu.
Czy na powodzie spoczywał obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na winę zarządcy drogi w kontekście odpowiedzialności deliktowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 6 k.c., na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia faktów uzasadniających odpowiedzialność pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał, że na powodzie ciążył obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na winę zarządcy drogi, a wobec braku takich dowodów, powództwo zostało oddalone. Apelacja kwestionowała ten obowiązek, jednak sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad | organ_państwowy | pozwany |
| (...) Towarzystwo (...) w W. Oddział w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
u.d.p. art. 20
Ustawa o drogach publicznych
Określa zadania zarządcy drogi, w tym utrzymanie dróg i zapewnienie bezpieczeństwa ruchu.
Pomocnicze
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Zwalnia od odpowiedzialności, jeśli powierzył wykonanie czynności profesjonalnemu podmiotowi.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządca drogi dopełnił należytej staranności w zakresie kontroli stanu drzewostanu. • Upadek drzewa był zdarzeniem losowym, niezależnym od działań zarządcy. • Powódka nie wykazała winy zarządcy drogi. • Zlecenie przeglądów drzew profesjonalnym podmiotom spełnia wymogi należytej staranności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 415 k.c. w zw. z art. 20 pkt 16 ustawy o drogach publicznych poprzez wyłączenie odpowiedzialności zarządcy drogi. • Zarzut naruszenia art. 6 k.c. przez uznanie, że powódka miała obowiązek zabezpieczenia dowodów na okoliczność winy zarządcy drogi.
Godne uwagi sformułowania
Należyta staranność nie oznacza staranności wyjątkowej, lecz inny rodzaj staranności, dostosowanej zarówno do działającego podmiotu, przedmiotu którego jego działanie dotyczy, jak i okoliczności, w których to działanie znajduje swój przejaw. • Nie sposób nałożyć na zarządcę drogi obowiązku permanentnego, ciągłego kontrolowania stanu każdego bez wyjątku odcinka drogi publicznej, przyjmując nadto irracjonalne założenie, że nawet taki sposób wykonywania obowiązku stwarza realną możliwość zapobieżenia skutkom zdarzeń i to mającym nawet charakter losowy. • Wina nie jest okolicznością faktyczną, lecz kategoria oceny postępowania. • Nie sposób racjonalnie założyć, by stałe utrzymanie wszystkich odcinków dróg publicznych w stanie całkowitego bezpieczeństwa było technicznie możliwe.
Skład orzekający
Janusz Roszewski
przewodniczący-sprawozdawca
Henryk Haak
sędzia
Paweł Szwedowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności zarządcy drogi za szkody spowodowane upadkiem drzewa, wymogi należytej staranności w utrzymaniu dróg publicznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, w którym zarządca wykazał się podjęciem działań zapobiegawczych i kontrolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność ustalania odpowiedzialności za szkody komunikacyjne spowodowane przez czynniki zewnętrzne, co jest istotne dla prawników zajmujących się odszkodowaniami i prawem drogowym.
“Czy zarządca drogi zawsze odpowiada za upadek drzewa? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 6755,38 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.