II CA 441/13

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2013-07-26
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekaksięgi wieczystewykreśleniespłatadokumentacjapostępowanie wieczystoksięgoweapelacjabłąd formalny

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, nakazując wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej na podstawie dokumentu potwierdzającego spłatę, który omyłkowo nie został dołączony do pierwotnego wniosku.

Wnioskodawczyni M. W. złożyła wniosek o wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej, jednak Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu braku dokumentu potwierdzającego spłatę. Wnioskodawczyni złożyła apelację, dołączając pismo banku potwierdzające całkowitą spłatę hipoteki. Sąd Okręgowy, uznając, że dokument ten został omyłkowo niedołączony do wniosku, a nie był dokumentem nowym, zmienił zaskarżone postanowienie i nakazał wykreślenie hipoteki.

Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o wykreślenie hipoteki kaucyjnej z księgi wieczystej. Sąd Rejonowy w Pyrzycach oddalił wniosek, argumentując, że do wniosku nie dołączono dokumentów potwierdzających spłatę hipoteki, a jedynie sam wniosek. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który wymaga dokumentu z podpisem poświadczonym notarialnie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wnioskodawczyni złożyła apelację, dołączając do niej pismo z banku z 2009 roku informujące o całkowitej spłacie hipoteki. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając apelację, odwołał się do art. 626^8 § 2 k.p.c., który ogranicza kognicję sądu do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów. Sąd Okręgowy uznał, że pismo banku nie jest dokumentem nowym, lecz dokumentem, na który wnioskodawczyni powołała się we wniosku i który omyłkowo nie został dołączony. Sąd drugiej instancji zasugerował, że sąd pierwszej instancji mógł wezwać wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wobec przedstawienia dokumentu potwierdzającego spłatę hipoteki, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i nakazał wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dokument ten nie jest dokumentem nowym, lecz został omyłkowo niedołączony do pierwotnego wniosku, a sąd pierwszej instancji mógł wezwać do uzupełnienia braków formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że pismo banku potwierdzające spłatę hipoteki, przedstawione w apelacji, nie było dokumentem nowym, lecz tym, na który wnioskodawczyni powołała się we wniosku i który omyłkowo nie został dołączony. Wskazano również na możliwość wezwania do uzupełnienia braków formalnych przez sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

M. W.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Bank (...) Spółki Akcyjnej Oddziału (...) w S.spółkauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 626^8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd rozpoznając wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji, uwzględniając apelację, zmienia zaskarżone orzeczenie.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 31 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu.

k.p.c. art. 626^9

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do dokonania wpisu zgodnie z treścią wniosku, sąd wniosek oddala.

k.p.c. art. 626^2 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wzywa do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Omyłkowe niedołączenie dokumentu potwierdzającego spłatę hipoteki do wniosku. Możliwość wezwania do uzupełnienia braków formalnych przez sąd pierwszej instancji. Pismo banku jako dokument potwierdzający spłatę, a nie nowy dowód.

Odrzucone argumenty

Brak dokumentu potwierdzającego spłatę hipoteki dołączonego do wniosku. Sąd wieczystoksięgowy nie może badać dowodów poza wnioskiem i załączonymi dokumentami.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może wyjść poza ten zakres, tym samym niedopuszczalne jest rozwiązywanie jakichkolwiek sporów, przeprowadzanie własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wcześniejszego sprawdzenia aktualnej treści księgi wieczystej i takie skonstruowanie wniosku, aby nie zachodziły żadne rozbieżności między wnioskiem, stanem księgi wieczystej, a dokumentami. Sąd odwoławczy jest zobligowany rozpatrywać tylko i wyłącznie dokumenty do wniosku uprzednio już dołączone, nie może więc brać pod uwagę „nowych” dokumentów.

Skład orzekający

Agnieszka Bednarek – Moraś

przewodniczący

Wiesława Buczek – Markowska

sędzia sprawozdawca

Marzena Ernest

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedury wieczystoksięgowe, dopuszczalność dowodów w postępowaniu o wpis, błędy formalne wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i omyłkowego niedołączenia dokumentu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd formalny może prowadzić do oddalenia wniosku, ale też jak sąd odwoławczy może naprawić sytuację, jeśli błąd był omyłkowy. Jest to pouczające dla praktyków prawa wieczystoksięgowego.

Omyłka we wniosku o wykreślenie hipoteki: jak sąd drugiej instancji naprawił błąd formalny.

Dane finansowe

WPS: 98 312,15 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 441/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie, II Wydział Cywilny Odwoławczy W następującym składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Bednarek – Moraś Sędziowie: SO Wiesława Buczek – Markowska (spr.) SO Marzena Ernest po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. z udziałem (...) w K. Spółki Akcyjnej Oddziału (...) w S. o wykreślenie hipoteki na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim VI Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w Pyrzycach z dnia 5 marca 2013 r. , sygn. akt Dz. Kw 657, KW (...) postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazać wykreślenie z działu IV księgi wieczystej KW (...) hipoteki kaucyjnej do kwoty 98.312,15 zł (dziewięćdziesiąt osiem tysięcy trzysta dwanaście złotych piętnaście groszy) wpisanej na rzecz uczestnika Banku (...) Spółki Akcyjnej Oddziału (...) w S. . UZASADNIENIE Dnia 14 lutego 2013 roku Sąd Rejonowy w Stargardzie Szczecińskim VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w Pyrzycach wydał postanowienie oddalające wniosek M. W. w części dotyczącej wpisu wykreślenia z działu IV KW. (...) hipoteki kaucyjnej do kwoty 98.312,15 zł na rzecz Banku (...) SA Oddział (...) w S. . W uzasadnieniu Sąd ten stwierdził, iż zgodnie z art. 31 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Nadto Sąd ustalił, iż nie można dokonać wykreślenia zgodnie z żądaniem wniosku, bowiem do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów, które mogły stanowić podstawę do wykreślenia hipoteki, a jedynie sam wniosek. Powyższe orzeczenie zaskarżyła wnioskodawczyni M. W. , która w wywiedzionej apelacji podniosła, iż przesyła pismo z (...) BANK (...) SA w K. informujące o całkowitej spłacie hipoteki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja M. W. okazała się o tyle zasadna, że doprowadziła do zmiany zaskarżonego orzeczenia. W pierwszej kolejności należało odwołać się do art. 626 8 § 2 k.p.c. , zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis ten zakreśla granice kognicji sądu obu instancji – sądu rejonowego przy dokonywaniu wpisu i sądu odwoławczego przy rozpoznawaniu apelacji od wpisu. Powyższe oznacza, że Sąd Okręgowy również obowiązany jest zbadać treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów i treść księgi wieczystej. Sąd nie może wyjść poza ten zakres, tym samym niedopuszczalne jest rozwiązywanie jakichkolwiek sporów, przeprowadzanie własnych dowodów i dokonywanie na ich podstawie ustaleń. Wypada jeszcze wyjaśnić, iż badanie formy wniosku polega na sprawdzeniu, czy wniosek spełnia wymogi formalne, z kolei badanie treści księgi wieczystej sprowadza się m.in. do stwierdzenia, czy dane z księgi wieczystej odpowiadają danym zawartym we wniosku i w dokumencie mającym stanowić podstawę wpisu, czy następstwo prawne podmiotów ujawnionych w księdze wieczystej zostało dostatecznie wykazane i czy nie zachodzą przeszkody do dokonania wpisu zgodnie z wnioskiem. Wpis następuje zawsze w granicach wniosku, a jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do dokonania wpisu zgodnie z treścią wniosku, sąd, na podstawie art. 626 9 k.p.c. , wniosek oddala. Tym samym nie jest możliwe dokonywanie przez Sąd jakichkolwiek modyfikacji wniosku, tak, aby żądanie wnioskodawcy odpowiadało aktualnej treści księgi wieczystej czy dokumentom mającym stanowić podstawę wpisu. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wcześniejszego sprawdzenia aktualnej treści księgi wieczystej i takie skonstruowanie wniosku, aby nie zachodziły żadne rozbieżności między wnioskiem, stanem księgi wieczystej, a dokumentami. Jakiekolwiek bowiem niezgodności dostrzeżone przez sąd wieczystoksięgowy, w myśl art. 626 9 k.p.c. , powodować będą oddalenie wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o wykreślenie hipoteki (nie wskazując jej wysokości, co słusznie zauważył Sąd I instancji) na podstawie zgody banku, jednakże tego dokumentu do wniosku nie dołączyła. Ponieważ w przedmiotowej Kw istniał jedynie wpis hipoteki kaucyjnej do kwoty do kwoty 98.312,15 zł na rzecz Banku (...) SA Oddział (...) w S. , Sąd meriti przyjął, że żądanie wniosku obejmuje wykreślenie tej hipoteki. Jednakże Sąd Rejonowy oddalił wniosek w zakresie żądania wykreślenia hipoteki, gdyż takiego wpisu nie można dokonać bez dokumentu potwierdzającego zasadność wpisu. Sąd Odwoławczy miał na uwadze, iż dopiero na etapie postępowania apelacyjnego wnioskodawczyni przedłożyła pismo z dnia 11.02.2009r. z (...) BANK (...) SA w K. informujące o całkowitej spłacie hipoteki w kwocie 98.312,15 zł ( vide : k. 71 zb. dok.). Przy rozpoznawaniu apelacji Sąd Okręgowy podzielił pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II CSK 538/10, w którym Sąd ten stwierdził, że Sąd odwoławczy jest zobligowany rozpatrywać tylko i wyłącznie dokumenty do wniosku uprzednio już dołączone, nie może więc brać pod uwagę „nowych” dokumentów. W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego Sąd II instancji doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie Sąd ten nie miał do czynienia z „nowym” dokumentem, wskazanym i załączonym dopiero przy apelacji, lecz z dokumentem, na który wnioskodawczyni uprzednio powołała się w treści wniosku, a ponadto w którego posiadaniu była, jednakże omyłkowo nie załączyła go do wniosku. Wydaje się ponadto, że w takiej sytuacji istniały podstawy do wezwania przez Sąd I instancji M. W. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dołączenie brakującego zaświadczenia Banku (...) ( art. 626 2 § 3 kpc ). W ocenie Sądu II instancji, M. W. załączyła zatem do apelacji dokument, na który powołała się we wniosku, pochodzący od wierzyciela i stwierdzający spłatę już w 2009 roku zadłużenia (wierzytelności) zabezpieczonego poprzez wpis przedmiotowej hipoteki, co dało podstawę do zmiany orzeczenia Sądu I instancji. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy uwzględnił apelację i na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nakazał wykreślenie z działu IV księgi wieczystej KW (...) hipoteki kaucyjnej do kwoty 98.312,15 zł (dziewięćdziesiąt osiem tysięcy trzysta dwanaście złotych piętnaście groszy) wpisanej na rzecz uczestnika Banku (...) Spółki Akcyjnej Oddziału (...) w S. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI