II Ca 439/13

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2013-11-07
SAOSnieruchomościrozgraniczenie nieruchomościŚredniaokręgowy
rozgraniczenienieruchomościgranicazasiedzeniegeodezjaksięgi wieczystestan prawnyposiadanie

Sąd Okręgowy w Kaliszu oddalił apelację uczestniczki postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, uznając, że nie wykazała ona przesłanek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.

Sprawa dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości położonych w Ż., gmina B. Sąd Rejonowy ustalił granicę między działkami wnioskodawcy P. M. a działkami uczestniczki M. K. według linii wyznaczonej na planie biegłego geodety, opierając się na stanie prawnym i dokumentacji geodezyjnej. Uczestniczka wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów o zasiedzeniu (art. 172 k.c.) i naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.), domagając się ustalenia granicy w oparciu o zasiedzenie. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając, że uczestniczka nie wykazała samoistnego posiadania przygranicznych pasów gruntu przez wymagany prawem okres, a Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał apelację uczestniczki postępowania M. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Sąd Rejonowy dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonych w Ż., gmina B., ustalając granicę między działkami wnioskodawcy P. M. a działkami uczestniczki M. K. według linii biegnącej pomiędzy punktami oznaczonymi na planie biegłego geodety. Ustalenie granicy oparto na stanie prawnym, danych z ewidencji oraz dokumentacji geodezyjnej i księgach wieczystych, stwierdzając zgodność z mapą z 1966 r. Sąd Rejonowy nie uwzględnił argumentacji uczestniczki o zasiedzeniu przygranicznych pasów gruntu, wskazując na brak wykazania przez nią samoistnego posiadania przez wymagany prawem okres. W apelacji uczestniczka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 172 k.c., art. 6 k.c.) przez błędną wykładnię i zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) przez błędną ocenę dowodów i pominięcie stanu spokojnego posiadania. Domagała się zmiany postanowienia przez ustalenie granicy w oparciu o zasiedzenie lub uchylenia postanowienia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że uczestniczka w toku postępowania zrezygnowała z żądania stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, a wnosiła o rozgraniczenie w oparciu o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu. Nawet w takim przypadku, sąd rozgraniczający nie powinien orzekać o zasiedzeniu w sentencji, a jedynie w uzasadnieniu. Sąd Okręgowy potwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo zbadał przesłankę zasiedzenia i doszedł do słusznego wniosku o jego braku. Ocena dowodów przez Sąd Rejonowy została uznana za prawidłową, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 k.p.c. za chybione, zwłaszcza w kontekście braku widocznych śladów granicy na gruncie. Sąd Okręgowy oparł się na dokumentach urzędowych i opinii biegłego geodety, co było zgodne z art. 153 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu jest w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości przesłanką rozstrzygnięcia i stanowi jeden z przypadków stwierdzenia faktu zasiedzenia w innej sprawie niż postępowanie o zasiedzenie. Sąd powinien wypowiedzieć się jedynie w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zasiedzenie w takich przypadkach jest przesłanką, a nie samodzielnym przedmiotem rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia o rozgraniczeniu. Sąd Rejonowy prawidłowo zbadał przesłankę zasiedzenia w uzasadnieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Starostwo Powiatowe w K.instytucjauczestnik postępowania
Urząd Gminy B.instytucjauczestnik postępowania
Skarb Państwa - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w P.organ_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia nieruchomości. Sąd uznał, że uczestniczka nie wykazała przesłanek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

Dotyczy kryteriów ustalania granicy nieruchomości. Sąd oparł się na urzędowych dokumentach i opinii biegłego.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu. Sąd uznał, że uczestniczka nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania zasiedzenia.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował tę zasadę.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia. Zarzut naruszenia tego przepisu przez uczestniczkę został uznany za chybiony.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie tego przepisu.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych. Sąd Okręgowy zastosował art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał prawidłowej oceny dowodów. Uczestniczka nie wykazała przesłanek zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu. Zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu jest przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie o rozgraniczenie, a nie samodzielnym przedmiotem orzekania w sentencji. Ustalenie granicy oparte na stanie prawnym, dokumentacji geodezyjnej i opinii biegłego jest prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 172 k.c. i art. 6 k.c. Naruszenie art. 233 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów i pominięcie stanu spokojnego posiadania. Sąd Rejonowy nie orzekł w przedmiocie zasiedzenia będącego przedmiotem wniosku M. K. w sentencji postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu jest w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości przesłanką rozstrzygnięcia Sąd uchylił się od merytorycznego rozpoznania wniosku a w kwestii zasiedzenia wypowiedział się jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. na gruncie brak jest śladów i znaków wskazujących na istnienie określonej linii, do której miałoby sięgać samoistne posiadanie części działek wnioskodawcy przez uczestniczkę postępowania.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący

Marian Raszewski

sędzia sprawozdawca

Janusz Roszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości, zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu oraz oceny dowodów w sprawach o rozgraniczenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rozgraniczeniem nieruchomości i próbą zasiedzenia przygranicznych pasów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o rozgraniczeniu nieruchomości i zasiedzeniu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym. Wyjaśnia relację między postępowaniem o rozgraniczenie a kwestią zasiedzenia.

Rozgraniczenie nieruchomości a zasiedzenie: kiedy sąd orzeka o granicy, a kiedy o zasiedzeniu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 439/13 POSTANOWIENIE Dnia 07 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt Sędziowie: SSO Marian Raszewski (spr.) SSO Janusz Roszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 07 listopada 2013 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku P. M. (1) z udziałem M. K. , Starostwa Powiatowego w K. , Urzędu Gminy B. , Skarbu Państwa - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. o rozgraniczenie na skutek apelacji uczestniczki postępowania M. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 24 kwietnia 2013r. sygn. akt I Ns 344/11 p o s t a n a w i a: 1. oddalić apelację, 2. zasądzić od uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawcy kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 439/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu dokonał rozgraniczenia nieruchomości położonych w Ż. gmina B. składających się z działek nr (...) , której właścicielem jest wnioskodawca z działkami nr (...) , której właścicielem jest uczestniczka postępowania M. K. i ustalił granicę między nimi według linii biegnącej pomiędzy punktami 20a-y3-21a- 22a-y2-17a-11a oznaczonych na planie biegłego geodety Z. M. (1) z dnia 28.09.2012 r. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w Ż. , w skład której wchodzą m.in. działki nr (...) , zaś uczestniczka postępowania jest właścicielką nieruchomości obejmującej m.in. działki nr (...) . (...) obojga zainteresowanych są gruntami niezabudowanymi, wykorzystywanymi pod uprawy. W dniu oględzin nieruchomości pomiędzy działkami nr (...) nie było miedzy, a granicę władania wyznaczała tylko granica pomiędzy zasianym na działce nr (...) zbożem i posadzonymi na działce nr (...) ziemniakami. Pomiędzy działkami nr (...) pomiędzy zasiewami – zbożem na obu działkach na pewnej długości znajdowała się przerwa o szerokości około 20 cm, która w dalszej części zanikała, a następnie pojawiała się w drugiej P. długości działek jako miedza wyniesiona ponad grunt o szerokości 15- 20 cm. W sprawie możliwe okazało się ustalenie granicy na podstawie stanu prawnego w oparciu o dane z ewidencji . Ustalona na planie biegłego linia graniczna jest zgodna ze szkicem z pomiaru wsi Ż. z 1966 r. dokumentacją znajdującą się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, która pokrywa się z dokumentacją znajdującą się w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości stron, a granica ustalona przez biegłego odzwierciedla przebieg granic wynikający z map geodezyjnych stanowiących jeden z podstawowych dokumentów niezbędnych przy założeniu księgi wieczystej. Stanem prawnym przy ustalaniu granic nieruchomości jest również stan wynikający z zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, który podnosiła uczestniczka postępowania, jednakże ta nie wykazała, że jej poprzednicy prawni uzyskali posiadanie samoistne przygranicznych pasów gruntu stanowiących część działek nr (...) i przez 30 lat posiadania to wykonywali do linii wskazanej przez nią, a uwidocznionej na planie biegłej geodety. W apelacji uczestniczka postępowania zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 172 kc i 6 kc przez przyjęcie, że nie wykazała iż granica biegnie miedza w sposób trwały i widoczny, zaznaczony na mapie biegłego geodety: Naruszenie art. 233 kpc i art. 328§2 kpc przez błędną ocenę dowodów i pominięcie stanu spokojnego posiadania wynikającego ze zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia przez ustalenie granicy pomiędzy nieruchomościami w oparciu o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu, względnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. . Wnioskodawca domagał się oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, przez co Sąd Okręgowy dokonane ustalenia uznaje za własne i akceptuje prawna ich ocenę. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 172 kcc i art.6 kc skarżąca wskazała, iż postępowanie toczyło się na skutek połączenia dwóch spraw: jednej z wniosku P. M. (1) ( I Ns 344/11) o rozgraniczenie oraz z wniosku M. K. ( (...) ) o zasiedzenie. Sprawy te Sąd Rejonowy połączył do wspólnego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła, że w sentencji postanowienia o rozgraniczenie Sąd nie orzekł w przedmiocie zasiedzenia będącego przedmiotem wniosku M. K. . Sąd uchylił się od merytorycznego rozpoznania wniosku a w kwestii zasiedzenia wypowiedział się jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Tak postawiony zarzut uznać trzeba za bezpodstawny. Istotnie Sąd Rejonowy połączył sprawę z wniosku M. K. ze sprawą o rozgraniczenie. Skarżąca w swoim wniosku pierwotnie domagała się stwierdzenia, iż nabyła przez zasiedzenie nieruchomość obejmującą część działek o nr (...) należących do P. M. (2) . Jednakże pomija to, iż wtoku postępowania, na rozprawie w dniu 15.04.2013 r. ( k. 216) jej pełnomocnik zrezygnował z żądania zasiedzenia, a wnosił o rozgraniczenie nieruchomości w oparciu o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu. Należy w związku z tym podnieść, że gdyby nawet doszło do rozgraniczenia w oparciu o zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu - to wbrew zarzutom skarżącej Sąd nie powinien zamieszczać w sentencji postanowienia rozgraniczeniowego rozstrzygnięcia o zasiedzeniu, a wypowiedzieć się jedynie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jest tak dlatego, że zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu jest w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości przesłanką rozstrzygnięcia i zarazem stanowi jeden z kilku przypadków stwierdzenia faktu zasiedzenia w innej sprawie aniżeli w postępowaniu o zasiedzenie ( zob. III CZP 142/94). Przesłankę zasiedzenia Sąd Rejonowy należycie zbadał poprzez przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów ( łącznie z oględzinami nieruchomości) i na ich podstawie doszedł do słusznego wniosku, iż zasiedzenie przygranicznych pasów gruntów wnioskodawcy nie nastąpiło ani przez uczestniczkę postępowania, ani też przez jej poprzedników prawnych. Całkowicie chybione są argumenty zawarte w apelacji, dotyczące nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, a zwłaszcza zeznań świadków w przedmiocie przebiegu granicy. Sąd Rejonowy zgodnie z przysługującą mu zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 233§1 kpc ocenił wiarygodność i moc tych dowodów z uwzględnieniem powszechnych i obiektywnych zasad doświadczenia życiowego wyprowadzając z zebranego materiału dowodowego logiczne wnioski. Sąd nie przekroczył granic zakreślonych w art. 233§ 1 kpc w ocenie zeznań świadków słusznie uznając,że dowody te mają znikomą wartość dowodową, jeśli zważyć, że na gruncie brak jest śladów i znaków wskazujących na istnienie określonej linii, do której miałoby sięgać samoistne posiadanie części działek wnioskodawcy przez uczestniczkę postępowania. W takim stanie rzeczy zasadnie Sąd Rejonowy ustalając przebieg spornej granicy według pierwszego kryterium określonego w art. 153 kc wziął pod uwagę urzędowe dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości oraz dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic, które stały się podstawą opinii biegłego geodety Z. M. , który należycie i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko. Skarżąca zresztą ustaleń Sądu co do przebiegu granicy wynikającej z dokumentów nie zakwestionowała domagając się w istocie również rozgraniczenia w oparciu o stan prawny, ale wynikający z zasiedzenia przygranicznych pasów gruntów. To żądanie nie zostało słusznie przez Sąd uwzględnione. Z podanych przyczyn apelacja podlegała oddaleniu ( art. 385 kpc w zw. z art. 13§2 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI