II Ca 431/13

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb.Piotrków Trybunalski2013-07-11
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
mieszkanie pracowniczewykupbonifikataprawo najmuzadłużenieinteres prawnyfundacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów w sprawie o ustalenie naruszenia prawa i interesu prawnego dotyczącej wykupu mieszkania pracowniczego, uznając brak podstaw do preferencyjnego nabycia lokalu oraz utratę statusu najemcy z powodu zadłużenia.

Powodowie A. P. (1) i S. P. domagali się ustalenia naruszenia ich prawa i interesu prawnego w związku z odmową sprzedaży mieszkania pracowniczego przez Fundację (...) w R. na preferencyjnych warunkach. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując, że matka powodów nie była pracownikiem przedsiębiorstwa, które mogło udzielić bonifikaty, a ponadto powodowie utracili status najemców z powodu zadłużenia czynszowego. Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, podzielając ustalenia i rozważania sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła roszczeń powodów A. P. (1) i S. P. o ustalenie naruszenia ich prawa i interesu prawnego w kontekście wykupu mieszkania pracowniczego, które zajmowali po zmarłej matce. Matka powodów, A. P. (2), otrzymała mieszkanie w 1977 roku jako przydział pracowniczy, jednakże nie była pracownikiem Zakładów (...) w R. ani jego następcy prawnego. Przez lata mieszkanie było zadłużone, a oferta wykupu złożona w 1995 roku nie została zrealizowana z powodów finansowych. Pozwana Fundacja, która nabyła budynek, ponownie zaoferowała wykup mieszkania powodom w 2006 roku, jednak strony nie doszły do porozumienia co do ceny, ponieważ powodowie domagali się preferencyjnych warunków, które przysługiwały pracownikom lub byłym pracownikom. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, argumentując, że matka powodów nie była pracownikiem uprawnionym do bonifikaty, a ponadto powodowie utracili status najemców z powodu zaległości czynszowych, co skutkowało skutecznym wypowiedzeniem umowy najmu. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powodów, oddalił ją, uznając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za prawidłowe i zgodne z zebranym materiałem dowodowym. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące preferencyjnego wykupu mieszkań nie miały zastosowania w tym przypadku, a utrata statusu najemcy stanowiła samodzielną podstawę do oddalenia powództwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie wstąpili w stosunek najmu, jednakże nie przysługuje im prawo do wykupu mieszkania na warunkach preferencyjnych, ponieważ ich matka nie była pracownikiem podmiotu uprawnionego do udzielenia bonifikaty, a ponadto powodowie utracili status najemców z powodu zadłużenia czynszowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że matka powodów nie była pracownikiem podmiotów uprawnionych do udzielenia bonifikaty przy wykupie mieszkania. Dodatkowo, powodowie utracili status najemców z powodu zaległości czynszowych, co skutkowało skutecznym wypowiedzeniem umowy najmu, a tym samym pozbawieniem ich tytułu prawnego do lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Fundacja (...) w R.

Strony

NazwaTypRola
A. P. (1)osoba_fizycznapowód
S. P.osoba_fizycznapowód
Fundacja (...) w R.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.o.p.l. art. 11 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy, o zmianie Kodeksu cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

u.z.m.p.p. art. 4

Ustawa o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa

u.z.m.p.p. art. 6

Ustawa o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa

u.g.n. art. 34

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Matka powodów nie była pracownikiem podmiotów uprawnionych do udzielenia bonifikaty przy wykupie mieszkania. Powodowie utracili status najemców z powodu zaległości czynszowych, co skutkowało skutecznym wypowiedzeniem umowy najmu. W dacie orzekania powodowie zajmowali lokal bez tytułu prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut sprzeczności istotnych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Zarzut naruszenia przepisów ustawy o zasadach zbywania mieszkań. Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP. Zarzut naruszenia zasady współżycia społecznego. Zarzut wydania orzeczenia na korzyść pozwanych z pominięciem istotnych dowodów powodów.

Godne uwagi sformułowania

nie doszło do naruszenia interesu prawnego powodów powództwo podlegało oddaleniu także z tego powodu, że powodowie nie są już najemcami przedmiotowego lokalu powodowie zajmują lokal bez tytułu prawnego apelacja powodów nie jest zasadna

Skład orzekający

Arkadiusz Lisiecki

przewodniczący-sprawozdawca

Jarosław Gołębiowski

sędzia

Krzysztof Olaszek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wykupu mieszkań pracowniczych, warunków preferencyjnych oraz skutków utraty statusu najemcy z powodu zadłużenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z przekształceniami własnościowymi przedsiębiorstw państwowych i statusem pracowniczym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z wykupem mieszkań po przekształceniach własnościowych i znaczenie posiadania tytułu prawnego do lokalu.

Czy można wykupić mieszkanie pracownicze, gdy nie było się pracownikiem i zalegało się z czynszem?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 431/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Arkadiusz Lisiecki (spr.) Sędziowie SSO Jarosław Gołębiowski SSR del. Krzysztof Olaszek Protokolant Paulina Neyman po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa A. P. (1) i S. P. przeciwko Fundacji (...) w R. o ustalenie naruszenia prawa i interesu prawnego na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 3 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I C 106/12 oddala apelację. Sygn. akt II Ca 431/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Radomsku, po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. P. (1) i S. P. przeciwko Fundacji (...) w R. o ustalenie naruszenia prawa i interesu prawnego 1. oddalił powództwo, 2. przyznał adwokatowi G. B. ze środków Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Radomsku kwotę 738 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi A. P. (1) z urzędu, na którą to kwotę składa się wartość netto w kwocie 600 zł oraz wartość podatku VAT w wysokości 23% w kwocie 138 zł, 3. nie obciążył powodów A. P. (1) i S. P. obowiązkiem zwrotu kosztów procesu. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przedstawione poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sadu Rejonowego: Decyzją z dnia 19 stycznia 1977 roku Dyrektor Zakładów (...) w R. przydzielił A. P. (2) mieszkanie pracownicze nr (...) , położone w R. przy ul. (...) , składające się z 4 pokoi, kuchni, łazienki i przedpokoju o łącznej pow. 61,22 m 2 . Matka powodów A. P. (2) nie była pracownikiem Zakładów (...) w R. ani jego następcy prawnego (...) Spółka Akcyjna w R. . Była lekarzem stomatologiem - pracownikiem (...) Przez krótki czas (w okresie od 6 czerwca 2007 roku do 19 września 2007 roku) S. P. pracował w (...) Spółce Akcyjnej w R. . Stosunek pracy ze S. P. został rozwiązany z powodu długotrwałej choroby na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 kp . W okresie od dnia 1 października 1954 roku do dnia 30 września 1963 roku pracodawcą A. P. (2) było (...) (...) w R. ; w okresie od dnia 1 października 1963 roku do dnia 31 maja 1971 roku jej pracodawcą była (...) Przychodnia (...) w R. ; od 15 lutego 1971 r. do 31 maja 1972 rok (...) Przychodnia (...) w R. , a od 1 czerwca 1972 roku do 31 grudnia 1996 roku Zespół (...) obecnie Szpital (...) w R. . Miejscem wykonywania pracy przez A. P. (2) było Ambulatorium Przyzakładowe przy Komunie (...) w R. . Akta osobowe A. P. (2) znajdują się w posiadaniu Szpitala (...) w R. . W 1990 roku Zakłady (...) Fabryka (...) z Drutu zostały przekształcone w jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa (...) Spółka Akcyjna w R. . Pozwana Fundacja (...) w R. została ustanowiona w 1991 roku przez osoby działające w imieniu organizacji zakładowej (...) Związku Zawodowego (...) przy Zakładach (...) w R. oraz w imieniu (...) Związku Zawodowego (...) w R. aktem notarialnym z dnia 22 października 1991 roku. Celami fundacji było min.: promowanie i rozwój aktywnego uczestnictwa pracowników w procesie przekształceń własnościowych i restrukturyzacji zakładów pracy. Aktem notarialnym z dnia 12 października 1995 roku Rep. A nr 4675/95 (...) S.A. w R. przekazała pozwanej Fundacji nieodpłatnie między innymi własność budynku mieszkalnego i dwóch budynków gospodarczych, położonych w R. przy ul. (...) , wraz z prawem użytkowania wieczystego użytkowania działki nr (...) o pow. 18 a 16 m 2 objętych księga wieczystą numer (...) (obecny numer księgi wieczystej (...) . W budynku mieszkalnym położonym przy ul. (...) znajduje się zajmowany przez powodów lokal numer (...) . Pismem z dnia 11 grudnia 1995 roku pozwana Fundacja zaoferowała A. P. (2) wykup przedmiotowego mieszkania wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości wspólnej za cenę 12.102,02 starych złotych. Pod koniec lat 90 - tych nie był płacony czynsz za przedmiotowe mieszkanie. Powodem trudności finansowych była choroba A. P. (2) . A. P. (2) zmarła w 2002 roku, L. P. zmarł w 2003 roku. Istniejące zadłużenie zostało spłacone dopiero w 2008 roku. Pismem z dnia 19 października 2006 roku pozwana Fundacja zaoferowała powodom wykup przedmiotowego mieszkania. Pismem doręczonym pozwanej w dniu 28 sierpnia 2008 roku powodowie A. P. (1) i S. P. zwrócili się o wykup przedmiotowego mieszkania. Prośbę swoją ponowili w piśmie doręczonym pozwanej w dniu 9 lutego 2009 roku. Pismem z dnia 11 lutego 2009 roku pozwana Fundacja odpowiedziała powodom, iż decyzja w sprawie sprzedaży przedmiotowego mieszkania nie została podjęta. Pismem doręczonym pozwanej w dniu 4 listopada 2009 roku powodowie ponownie wnieśli o wykup przedmiotowego mieszkania. Wniosek ponowili pismem z dnia 9 listopada 2009 roku. Pismem z dnia 23 listopada 2009 roku pozwana poinformowała powodów, że nie jest zainteresowana sprzedażą im lokalu. Powodowie A. P. (1) i S. P. jako osoby stale zamieszkujące z najemcą w chwili jego śmierci wstąpili w stosunek najmu po zmarłej matce. Pozwana Fundacja prowadziła sprzedaż przekazanych mieszkań po cenach wolnorynkowych jak i po cenach preferencyjnych te ostatnie ceny dotyczyły mieszkań sprzedawanym pracownikom bądź byłym pracownikom Zakładów (...) w R. bądź jego następcy prawnego (...) w R. . Na dzień 31 lipca 2012 roku zaległość wynosiła 7.437,38 zł. Pismem z dnia 8 września 2012 roku pozwana Spółdzielnia wypowiedziała powodom umowę najmu. W ocenie Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego powodów. Większość mieszkańców - najemców lokali dokonała wykupu mieszkań pod koniec lat 90-tych. Także A. P. (2) oferowano do wykupu mieszkanie. Do wykupu jednak nie doszło z uwagi na sytuację materialną rodziny. Mieszkanie było zadłużone i stan tej utrzymywał się przez wiele lat, aż do 2008 roku. Obecnie zresztą ponownie powstało zadłużenie, które przekracza kwotę 7.000 zł. A zatem budynek, w którym znajduje się sporny lokal nie został przekazany osobie prywatnej ale podmiotowi utworzonemu przez pracowników byłych Zakładów (...) w R. . A powodem dla którego w latach 90-tych nie doszło do wykupu mieszkania, mimo, że inni najemcy w tym czasie tego wykupu dokonali była sytuacja materialna. Strona pozwana oferowała w toku niniejszego procesu do sprzedaży powodom przedmiotowy lokal. Rozbieżność dotyczyła ceny sprzedaży lokalu - tego czy winna ona uwzględniać bonifikatę udzielaną pracownikom bądź członkom rodzin pracowników byłych Zakładów (...) w R. bądź jego następcy prawnego (...) Spółka Akcyjna w R. . W tym kontekście wskazać należy, że pracodawcą A. P. (2) nie był żaden z w/w. podmiotów. Miejscem świadczenia przez nią pracy było Ambulatorium Przyzakładowe przy Komunie (...) w R. . Niewątpliwie A. P. (2) korzystała z niektórych przywilejów pracowników Zakładów (...) w R. , o czym świadczy chociażby fakt przydzielenie jej mieszkania przez Dyrekcję Zakładów, czy uczęszczania przez jej synów do Przedszkola Przyzakładowego. Ambulatorium Przyzakładowe było usytuowane w tym samym kompleksie budynków, co same Zakłady (...) w R. , nie zmienia to jednak oceny, że jej pracodawcą były podmioty zatrudniające w ówczesnych czasach lekarzy, ostatecznie Szpital (...) w R. . Niezależnie od podniesionych przyczyn podnieść należy, że powództwo podlegało oddaleniu także z tego powodu, że powodowie nie są już najemcami przedmiotowego lokalu. Umowa najmu została wypowiedziana powodom, z uwagi na bezspornie istniejące zaległości z tytułu czynszu lub innych opłat za używanie lokalu co najmniej za trzy pełne okresy płatności. Powodowie byli uprzedzeni na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku prawnego i wyznaczono im dodatkowy, miesięczny termin do zapłaty zaległych i bieżących należności — art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy , o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity z dnia 7 lutego 2005 r. (Dz.U. Nr 31, poz. 266). Powodowie tocząc spór z pozwaną Fundacją — wynajmującym jednocześnie zaniechali wywiązywania się z elementarnego obowiązku jaki ciąży na najemcy — zapłaty czynszu i innych opłat za używanie lokalu. Z wszystkich powyższych względów powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powodów przegrywających sprawę w całości kosztami procesu z uwagi na ich trudną sytuację materialna, o której najdobitniej świadczy fakt korzystania przez powoda S. P. z pomocy MOPS w R. . Na podstawie § 2 ust. 1 i 3 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348) orzeczono jak w punkcie 2 wyroku. Apelację od powyższego wyroku wnieśli powodowie zaskarżając go w całości zarzucając mu: a) sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, b) naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art.5.ust. 1,2,3 ; art. 6.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych(...), oraz art. 3 powyższej ustawy. c) naruszenie przepisów prawa art. 1, art.2, art. 30, art. 32 ustl. Konstytucji RR, d) naruszenie zasady współżycia społecznego o których stanowi art. 5 k.c. e) wydanie orzeczenia na korzyść pozwanych w oparciu o „ dowody" przedstawiane przez pozwanych z pominięciem istotnych dowodów przedstawionych przez powodów, Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty apelujący wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa sprecyzowanego w piśmie strony powodowej z dnia 29.03.10 roku, lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sądowi I instancji do ponownego rozpoznania celem wszechstronnego rozważenia sprawy z uwzględnieniem dowodów i twierdzeń merytorycznych przedstawionych przez stronę powodową zarówno przed sądem I instancji, sygn. akt. IC 8/11 i sygn. akt 106/12 oraz wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy, sygn. akt II Ca 653/11, i podniesionych w uzasadnieniu poniższej apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: apelacja nie jest zasadna. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy wykonał zalecenia tut. Sądu Okręgowego. Nie mają racji autorzy apelacji kiedy zarzucają Sądowi I instancji, iż poczynił ustalenia faktyczne sprzecznie z zebranymi w sprawie dowodami. Wręcz przeciwnie ustalenia faktyczne znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych w sprawie dowodach. Umowa przekazania pozwanej Fundacji budynku wraz z prawem użytkowania wieczystego działki została zawarta 12 października 1995 roku. Zasadnie podnosi Sąd I instancji, że w/w umowa nie mogła naruszać prawa pierwokupu powodów, gdyż w tej dacie nie obowiązywał przepis art. 34 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , który przyznawał najemcom lokali mieszkalnych pierwszeństwo w nabyciu mieszkania. Przepis art. 4 ustawy z dnia 15grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa w stosunku do mieszkań przeznaczonych przez zbywcę na sprzedaż, przyznawał osobie uprawnionej prawo pierwszeństwa w nabyciu mieszkania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami na zasadach preferencyjnych, o których stanowi art. 6 . Przepis ten przewidywał obniżenie ceny sprzedaży o 6% za każdy rok pracy osoby uprawnionej, 3 % za każdy rok najmu tego mieszkania, przy czym łączna obniżka nie mogła przekraczać 95% ceny sprzedaży mieszkania. Jak wynika z poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych to strona pozwana oferowała powodom nabycie mieszkania. Jednak spór między stronami dotyczył ceny sprzedaży lokalu, albowiem w ocenie strony pozwanej matka powodów nie była pracownikiem byłych Zakładów (...) , ani też nie była później pracownikiem następcy prawnego w/w podmiotu. Jak bowiem wynika z dokumentów stanowisko pozwanego jest prawidłowe, gdyż matka powodów była pracownikiem Prezydium Rady Powiatowej – Wydziału (...) , a w końcu swej aktywności zawodowej Zespołu (...) . Zatem powodowie nie mogą domagać się nabycia mieszkania na warunkach preferencyjnych, które to warunki zostały zastrzeżone wyłącznie dla pracowników. Trafnie zauważa Sąd I instancji w swym uzasadnieniu, że powództwo podlegało oddaleniu ponieważ w chwili obecnej powodowie utracili status najemców, z uwagi na zadłużenie w opłatach czynszu, a umowa najmu z tego powodu została skutecznie rozwiązana. Oznacza powyższe, że w dacie orzekania w niniejszej sprawie powodowie zajmują lokal bez tytułu prawnego. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa wskazanych expressis verbis w apelacji jest chybiony i z tego względu nie może odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ apelacja powodów nie jest uzasadniona dlatego i na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI