II Ca 428/14

II Ca 428/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział II Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Renata Stępińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa J. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. o ustalenie na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 15 lipca 2013 roku, sygn. akt I C 2840/12/K 1. oddala apelację; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. UZASADNIENIE wyroku z dnia 25 marca 2014 roku Apelacja strony pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 15 lipca 2013 roku, sygn. akt I C 2840/12/K, w którego punkcie I ustalono, że zmiana wysokości opłat w części dotyczącej stawki eksploatacyjnej dokonana przez stronę pozwaną Spółdzielnię Mieszkaniową (...) w K. wobec powoda J. W. ze skutkiem od dnia 1 lipca 2012 roku z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) w K. oraz z tytułu używaniu garażu oznaczonego nr (...) w budynku przy ul. (...) w K. , a w punkcie II zasądzono od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 257 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, nie mogła skutkować uchyleniem lub zmianą zaskarżonego wyroku, albowiem wyrok ten odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że sprawa niniejsza toczy się w postępowaniu uproszczonym, co powoduje między innymi, że przedmiotem zarzutów apelacji mogą być jedynie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, o ile miały wpływ na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia ( art. 505 9 § 1 1 k.p.c. ). Zasadnicze zarzuty apelacji sprowadzić można do tego, że strona pozwana kwestionuje ustalenia faktyczne, wskazując na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. , poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego oraz naruszenie art. 232 zd. 2 k.p.c. , poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu z opinii biegłego. Oba przedmiotowe zarzuty są nieuzasadnione. Skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Sąd I instancji w zasadzie ocenił materiał dowodowy w sprawie prawidłowo, za wyjątkiem stwierdzenia braku precyzyjnego określenia powierzchni lokali mieszkalnych, do której naliczano opłatę eksploatacyjną. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż przy obliczeniach uwzględniano powierzchnię lokali mieszkalnych będących własnością członków spółdzielni mieszkaniowej, tj. 1636,80 m 2 . Natomiast odnosząc się do powierzchni garaży, podawane są dwie powierzchnie: 337,6 m 2 i 349,98 m 2 (w tym najem 12,4 m 2 ). Strona pozwana nie wskazała jednoznacznie od której z tych powierzchni garaży naliczyła stawkę eksploatacyjną. Nadto nieprawidłowo Sąd Rejonowy wskazał, że stawka eksploatacyjna za lokale mieszkalne przed podwyżką wynosiła 0 zł 82 gr/m 2 , bowiem w rzeczywistości było to 1 zł 82 gr/m 2 (k. 10), jednakże przedmiotową nieścisłość należy traktować w kategorii oczywistej omyłki pisarskiej. W uzupełnieniu stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy przytoczyć dodatkowe, bezsporne okoliczności faktyczne. Sąd Okręgowy ustalił, że J. W. został poinformowany pismem (bez daty) o podwyższeniu opłaty eksploatacyjnej na podstawie uchwały spółdzielni z dnia 29 marca 2012 roku. Pismo to zawierało ogólnikowe uzasadnienie podwyżki (pismo k. 7). Koszty eksploatacji lokali mieszkalnych za rok 2011 wyniosły ogółem 52.082,23 złotych, strata wyniosła 9.159,84 złotych; w przypadku garaży koszt eksploatacji wyniósł ogółem 13.080,75 złotych, strata 5.729,45 złotych (pismo k. 64-65). W tak ustalonym stanie faktycznym należy podzielić argumentację Sądu Rejonowego, iż strona pozwana, na której spoczywał ciężar udowodnienia zasadności dokonanej podwyżki, w świetle art. 6 k.c. w zw. z 4 ust. 6 4 , 7 i 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116, ze zm.), powyższemu nie podołała. Strona pozwana zaoferowała bowiem jedynie materiał dowodowy pozwalający na ustalenie ogólnego mechanizmu obliczania wysokości stawki opłaty eksploatacyjnej oraz ogólne wysokości kosztów eksploatacyjnych i strat z tym związanych. Z przedłożonych w sprawie dokumentów, jak również zeznań I. C. nie wynika jednak, jakie były rzeczywiste koszty wygenerowane przez powierzchnie będące nadal własnością spółdzielni i w jaki sposób je wyliczono, a które to koszty, powinny być odjęte od całości wygenerowanych przez budynek kosztów. Ponadto przedstawiciel strony pozwanej nie był w stanie jednoznacznie wskazać, jakie konkretnie koszty składają się na poszczególne kwoty, składające się na wartość ogólną podlegającą podziałowi przez powierzchnię nieruchomości, prowadzącemu do ustalenia stawki za 1m 2 . Zgromadzony materiał dowodowy pozwala wprawdzie uznać, iż podwyższenie opłaty eksploatacyjnej co do zasady było uzasadnione (strata na poziomie ok. 9 tys. złotych odnośnie lokali mieszkalnych i ok. 5 tys. złotych odnośnie garaży), jest to jednak niewystarczające dla przyjęcia zasadności podwyżki w takim wymiarze, jaki został dokonany przez stronę pozwaną. Należy bowiem wyjaśnić, że nie jest dostateczne wykazanie usprawiedliwienia podwyżki opłat eksploatacyjnych co do zasady, ale niezbędne jest również przedstawienie rzetelnych wyliczeń co do wysokości. Udowodnienie zasadności podwyżki opłaty eksploatacyjnej nie może bowiem polegać jedynie na ogólnym powołaniu mechanizmu wyliczenia oraz odwołania się do bliżej niesprecyzowanych pozycji księgowych. W przypadku kwestionowania wyliczeń spółdzielni mieszkaniowej, wykazanie zasadności podwyżki winno zostać dokonane w taki sposób, aby w transparentny i w pełni przejrzysty sposób zarówno członek spółdzielni, jak i Sąd, byli w stanie odtworzyć cały tok naliczenia tych wartości. Tego strona pozwana nie uczyniła. Materiał dowodowy zaoferowany przez stronę pozwaną nie odnosi się bowiem do konkretnych wydatków związanych z eksploatacją, lecz do generalnych zasad przeprowadzania wyliczeń opłat eksploatacyjnych oraz wskazania ogólnych kwot, na podstawie których wyliczenie nastąpiło. Nie zostało natomiast udowodnione, w jaki sposób zostały wyliczone te ogólne kwoty, a skutkiem tego jest niemożliwość dokonania należytej weryfikacji ich prawidłowości, co determinuje również niemożność skontrolowania poprawności stawek opłat eksploatacyjnych wyliczonych na ich podstawie. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. Dopuszczanie przez sąd dowodu z urzędu następuje jedynie wyjątkowo. To na stronach ciąży obowiązek przedstawienia dowodów popierających ich twierdzenia. Sąd powinien traktować zawsze dopuszczenie dowodu z urzędu jako środek ostateczny, jeśli nie może w inny sposób przeciwstawić się niebezpieczeństwu nieprawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Art. 232 zd. 2 należy interpretować w ścisłym powiązaniu ze zd. 1 tego przepisu. Stanowi on istotny wyjątek od zasady kontradyktoryjności i wynikającego z niej ciężaru dostarczenia dowodów przez strony. Pamiętać ponadto należy, że przeprowadzenie konkretnego dowodu przez sąd z reguły jest korzystne dla jednej ze stron, co może prowadzić do naruszenia zasady równości, a przede wszystkim do podważenia zaufania do sądu. (T. Ereciński, komentarz do art. 232 k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Postępowanie rozpoznawcze. Postępowanie zabezpieczające , Warszawa 2012). Niezależnie od powyższego należy dostrzec, iż z uwagi na braki w materiale dowodowym dopuszczenie opinii z dowodu biegłego byłoby niecelowe. Odnosząc się do pozostałych kwestii podniesionych w uzasadnieniu apelacji należy wyjaśnić, że użycie przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyrazu „pożyczka” stanowiło oczywisty błąd pisarski, a z kontekstu zdania wynika, iż miało to być słowo „podwyżka”. Z kolei to, że powód jest i był wcześniej członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszego postępowania. Znajomość procedury obliczania opłaty eksploatacyjnej mogła wpłynąć jedynie na dokonywaną przez powoda ocenę zasadności podwyżki opłaty, w żaden sposób nie może rzutować na ocenę, czy podwyżka była obiektywnie zasadna, czy też nie. Także to, że statut spółdzielni i regulaminy, w tym regulamin rozliczania kosztów zarządzania nieruchomościami oraz ustalania opłat za użytkowanie lokali są ogólnie dostępne na stronie internetowej pozwanej spółdzielni, w żaden sposób nie wpływa na konieczność przedłożenia ich w trakcie postępowania dowodowego, skoro regulamin ten stanowił podstawę wyliczenia opłaty eksploatacyjnej. Sąd Rejonowy prawidłowo powołał przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd Odwoławczy podziela stanowisko Sądu I instancji, iż zawiadomienie powoda o podwyżce nie zawierało właściwego uzasadnienia. Motywy strony pozwanej, powołane jako podstawa podwyżki, były nazbyt ogólnikowe i nie pozwalały na odtworzenie „krok po kroku” toku wyliczeń strony pozwanej, a jak już wyżej wykazano, jest to warunek konieczny przyjęcia należytości uzasadnienia. Nie uczyniła tego pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa ani na etapie zawiadomienia, ani też w okresie późniejszym, mimo stosownego zapytania ze strony powoda. Odpowiedź udzielona przez pełnomocnika strony pozwanej (k. 32-34) jest nazbyt ogólnikowa, aby można było na jej podstawie w sposób adekwatny odzwierciedlić podstawy wyliczenia kosztów eksploatacji nieruchomości, które stanowiły podstawę, po podzieleniu ich przez powierzchnię, do ustalenia wartości opłat eksploatacyjnych za 1m 2 . Jednocześnie trzeba również dostrzec, iż nie wykazano, że zawiadomienie powoda o podwyżce opłaty nastąpiło na 3 miesiące przed zmianą, aczkolwiek nie było to wprost zasadniczym przedmiotem sporu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 505 12 § 3 k.p.c. O kosztach procesu rozstrzygnął kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 2 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). ref. SSR K. G. - R.