II CA 421/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuStrona powodowa (...) dochodziła zasądzenia od pozwanego S. M. kwoty 47 682,80 zł z tytułu nabycia wierzytelności bankowej. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie wyrokiem zaocznym z dnia 10 sierpnia 2016 r. oddalił powództwo, uznając, że strona powodowa nie wykazała zasadności swojego roszczenia. Apelację od tego wyroku wniosła strona powodowa, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. (przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów) i art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. (ciężar dowodu). Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację, stwierdził nieważność postępowania przed Sądem Rejonowym. Kluczową kwestią okazało się wadliwe doręczenie pozwanemu korespondencji na adres, pod którym nie zamieszkiwał, co skutkowało uznaniem doręczenia zastępczego w trybie art. 139 § 1 k.p.c. za nieskuteczne. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany wymeldował się z podanego adresu jeszcze przed wniesieniem pozwu, a informacja ta była dostępna w systemie PESEL SAD. Brak prawidłowego doręczenia pozbawił go możliwości obrony swoich praw, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok, zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że wadliwe doręczenie pozwanemu skutkuje nieważnością postępowania i koniecznością uchylenia wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie zweryfikował prawidłowości adresu pozwanego, a doręczenie zastępcze okazało się nieskuteczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wadliwe doręczenie pozwanemu korespondencji na adres, pod którym nie zamieszkuje, skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie pozwanemu korespondencji na adres, pod którym nie zamieszkuje, skutkuje nieważnością postępowania, ponieważ pozbawia stronę możliwości obrony swoich praw.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że pozbawienie strony możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) następuje m.in. w sytuacji, gdy z powodu wadliwości procesowych, takich jak wadliwe doręczenie, strona nie mogła brać udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie doręczenia zastępcze były nieskuteczne, gdyż pozwany nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem, co zostało potwierdzone w postępowaniu apelacyjnym. Brak prawidłowego doręczenia uniemożliwił pozwanemu udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Czy sąd drugiej instancji ma obowiązek brać z urzędu pod uwagę nieważność postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, ale z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do treści art. 378 § 1 k.p.c., który nakłada na sąd drugiej instancji obowiązek badania z urzędu kwestii nieważności postępowania, nawet jeśli nie była ona podnoszona w apelacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | powód |
| S. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich spraw.
Pomocnicze
k.p.c. art. 139 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący doręczenia zastępczego, którego skuteczność wymaga prawidłowego adresu adresata.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakłada na sąd drugiej instancji obowiązek badania z urzędu nieważności postępowania.
k.p.c. art. 386 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i zniesienia postępowania w przypadku stwierdzenia nieważności.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów, zarzucany przez stronę powodową w apelacji.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ciężaru dowodu, zarzucany przez stronę powodową w apelacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ciężaru dowodu, powiązany z art. 232 k.p.c.
k.p.c. art. 339 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyroku zaocznego, zarzucany przez stronę powodową w apelacji.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania.
k.c. art. 26
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania dziecka.
k.c. art. 27
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania osoby prawnej.
k.p.c. art. 126 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja adresata.
k.p.c. art. 357 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczanie postanowień wydanych na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe doręczenie pozwanemu korespondencji na adres, pod którym nie zamieszkiwał, skutkuje nieważnością postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony.
Godne uwagi sformułowania
strona została pozbawiona możności obrony swoich spraw • nie można było usunąć przed wydaniem orzeczenia w danej instancji • nie mógł brać i nie brał udziału w postępowaniu lub jego istotnej części • doręczenie zastępcze w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości • Podstawowym warunkiem skuteczności zastępczego doręczenia (...) jest bowiem prawidłowy adres osoby, do której pismo sądowe jest adresowane.
Skład orzekający
Jarosław Tyrpa
przewodniczący-sprawozdawca
Lucyna Rajchel
sędzia
Krzysztof Lisek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że wadliwe doręczenie pozwanemu skutkuje nieważnością postępowania i koniecznością uchylenia wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie zweryfikował prawidłowości adresu pozwanego, a doręczenie zastępcze okazało się nieskuteczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania jest prawidłowe doręczenie pism procesowych i jakie mogą być konsekwencje zaniedbań w tym zakresie. Jest to ważna lekcja dla profesjonalnych pełnomocników.
“Błąd w adresie pozwanego doprowadził do uchylenia wyroku i unieważnienia postępowania – lekcja dla prawników.”
Dane finansowe
WPS: 47 682,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.