II Ca 421/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-05-21
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
interes prawnypowództwo o ustalenienieistnienie umowyapelacjaochrona prawnaart. 189 kpc

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, uznając, że nie mają oni interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy, gdyż zarzuty te mogą podnieść w przyszłym procesie o zapłatę.

Powodowie domagali się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego opartego na umowie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a powodowie wnieśli apelację. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, oddalił apelację. Kluczowym argumentem było stwierdzenie, że powodowie nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy, ponieważ zarzuty dotyczące jej nieważności mogą podnieść w ewentualnym procesie o zapłatę, który mógłby zostać wytoczony przeciwko nim.

Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, wniesionego przez S. C. i M. C. przeciwko (...) Spółce z o.o. w P. Sąd Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. (sygn. akt I C 784/13) oddalił powództwo. Powodowie wnieśli apelację od tego wyroku. Sąd Okręgowy w Świdnicy, rozpoznając apelację, prostował oczywiste omyłki w pisowni nazwisk powodów w wyroku sądu pierwszej instancji, a następnie oddalił apelację jako nieuzasadnioną. Sąd Okręgowy uznał, że powodowie nie wykazali interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy. Podkreślono, że interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc zachodzi, gdy uprawomocnienie się wyroku zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. W tej sytuacji, zarzuty dotyczące nieważności umowy mogą być podniesione przez powodów w ewentualnym procesie o zapłatę, który mógłby zostać wytoczony przeciwko nim, opartym na tej umowie. Ponieważ taki proces jeszcze nie nastąpił, a powodowie nie mogą osiągnąć pełnej ochrony praw na innej drodze, brak jest interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy w tej sytuacji.

Uzasadnienie

Interes prawny w ustaleniu nieistnienia umowy zachodzi, gdy wyrok definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu. Powodowie mogą podnieść zarzuty dotyczące umowy w ewentualnym procesie o zapłatę, co oznacza, że nie zachodzi potrzeba ustalania nieistnienia umowy na obecnym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
S. C.osoba_fizycznapowód
M. C.osoba_fizycznapowód
(...) Spółka z o.o. w P.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy już istniejący spór między stronami lub też zapobiegnie prewencyjnie powstaniu takiego sporu w przyszłości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505(10) § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505(13) § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego powodów w ustaleniu nieistnienia umowy, gdyż zarzuty mogą być podniesione w procesie o zapłatę.

Godne uwagi sformułowania

podstawową przesłanką uwzględnienia powództwa o ustalenie istnienia / nieistnienia / stosunku prawnego jest interes prawny po stronie powoda do jego wytoczenia interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek , jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów żądanie ustalenia niestnienia umowy jest bezzasadne, ponieważ powodowie nie mają interesu prawnego w takim ustaleniu, bowiem taki zarzut mogą podnieść na gruncie ewentualnego procesu o zapłatę skierowanego przeciwko nim i opartego na tej umowie

Skład orzekający

Anatol Gul

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie interesu prawnego w powództwie o ustalenie, zwłaszcza w kontekście możliwości podniesienia zarzutów w innym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy, gdy zarzuty mogą być podniesione w procesie o świadczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie interesu prawnego w sprawach cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy warto walczyć o ustalenie nieistnienia umowy? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 421/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie : Przewodniczący : SSO Anatol Gul po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. w Świdnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. C. i M. C. przeciwko (...) Spółce z o.o. w P. o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt I C 784/13 I. prostuje oczywiste omyłki w wyroku Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 17 marca 2014 r. sygn. akt I C 784/13 w brzmieniu nazwiska każdego z powodów w ten sposób, że w miejsce błędnie wpisanego - w odpowiednim przypadku - nazwiska (...) ' wpisuje prawidłowo (...) ; II. oddala apelację. Sygn.akt II Ca 421/14 UZASADNIENIE Apelacja nie jest uzasadniona , a podniesione w niej okoliczności w najmniejszym stopniu nie podważają trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przyjmując bezsporne w istocie ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy w całości podziela także ocenę prawną tego stanu faktycznego oraz wyciągnięte z tej oceny wnioski, co zwalnia z konieczności ponownego przytaczania szeregu powołanych już wcześniej trafnych argumentów. Tylko dodatkowo należy wskazać na następujące kwestie : - podstawową przesłanką uwzględnienia powództwa o ustalenie istnienia / nieistnienia / stosunku prawnego jest interes prawny po stronie powoda do jego wytoczenia; interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek , jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy już istniejący spór między stronami lub też zapobiegnie prewencyjnie powstaniu takiego sporu w przyszłości; inaczej mówiąc, oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie jednoznacznie określona i tym samym zostanie wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia praw powoda w przyszłości; -żądanie ustalenia niestnienia umowy jest bezzasadne, ponieważ powodowie nie mają interesu prawnego w takim ustaleniu, bowiem taki zarzut mogą podnieść na gruncie ewentualnego procesu o zapłatę skierowanego przeciwko nim i opartego na tej umowie, gdy tymczasem do chwili obecnej takiego procesu nie ma; - interes prawny w rozumieniu przepisu art. 189 kpc istnieje wówczas, gdy powodowie na innej drodze / w procesie o świadczenie, ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego albo przez uzyskanie orzeczenia o charakterze deklaratywnym / nie mogą osiągnąć w pełni ochrony swoich praw, co oczywiście dotyczy także takiej sytuacji, gdy ochrona ta jest możliwa na gruncie powództwa skierowanego przeciwko stronie poszukującej ochrony, czyli w niniejszym przypadku – przeciwko powodom; - z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż powodowie nie mają interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia umowy w oparciu o podnoszone argumenty, ponieważ argumenty odnośnie nieistnienia umowy - niezależnie od oceny ich skuteczności, która obecnie jest zbędna - mogą podnieść w ewentualnym procesie o zapłatę skierowanym przeciwko nim, gdzie źródłem zobowiązania stanowiącym podstawę żądania będzie właśnie ta umowa. Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona / art. 385 kpc w zw. z art. 505(10) § 2 kpc i art. 505(13) § 2 kpc /.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI