II CA 416/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa G. P. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności oraz o zapłatę. Sąd Rejonowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2013 r. pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty z dnia 21 września 2006 r. (sygn. akt XVI Nc 6773/06) co do kwoty 100 zł, w pozostałym zakresie oddalił powództwo i zasądził od powódki koszty procesu. Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 lutego 2014 r. zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki 5000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że publikacja artykułu prasowego zawierającego obraźliwe wypowiedzi prezesa spółdzielni oraz informacje o zadłużeniu powódki naruszyły jej dobra osobiste (prawo do prywatności, ochrony danych osobowych, cześć i godność), co doprowadziło do wykluczenia jej ze środowiska spółdzielczego. W zakresie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, Sąd Okręgowy podzielił argumentację Sądu Rejonowego, uznając, że powódka nie wykazała zdarzeń uzasadniających wygaśnięcie zobowiązania po powstaniu tytułu wykonawczego, a większość długu została wyegzekwowana lub nadal istnieje. Sąd Okręgowy nie obciążył powódki kosztami postępowania, uwzględniając jej trudną sytuację materialną i specyfikę sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność spółdzielni mieszkaniowej za naruszenie dóbr osobistych członków przez swoich przedstawicieli, ochrona danych osobowych i prawa do prywatności w kontekście publikacji informacji o zadłużeniu, ograniczenia stosowania powództwa przeciwegzekucyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia dóbr osobistych przez przedstawicieli spółdzielni oraz interpretacji przepisów dotyczących powództwa przeciwegzekucyjnego. Odpowiedzialność osoby prawnej za działania organów wymaga analizy kontekstu i zakresu działania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy publikacja informacji o zadłużeniu dłużnika oraz obraźliwe wypowiedzi przedstawicieli osoby prawnej (spółdzielni mieszkaniowej) stanowią naruszenie dóbr osobistych dłużnika, za które odpowiada osoba prawna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, publikacja informacji o zadłużeniu oraz obraźliwe wypowiedzi przedstawicieli spółdzielni naruszyły dobra osobiste powódki (prawo do prywatności, ochrony danych osobowych, cześć i godność), a spółdzielnia ponosi za to odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że wypowiedzi prezesa i członka zarządu spółdzielni, dokonane w związku z pełnionymi funkcjami i dotyczącymi stosunków między spółdzielnią a powódką, stanowiły działanie w imieniu spółdzielni, a nie jako osób prywatnych. Publikacja informacji o zadłużeniu i negatywne komentarze naruszyły dobra osobiste powódki, prowadząc do jej wykluczenia ze środowiska i krzywdy niemajątkowej.
Czy powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności może być oparte na zarzutach dotyczących wadliwości naliczenia opłat eksploatacyjnych, które istniały przed wydaniem nakazu zapłaty i nie były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu nakazowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. może być oparte jedynie na zdarzeniach, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego i spowodowały wygaśnięcie zobowiązania lub niemożność jego egzekwowania, albo na zarzucie spełnienia świadczenia, jeśli nie był on przedmiotem rozpoznania w sprawie pierwotnej. Zarzuty dotyczące wadliwości naliczenia opłat sprzed wydania nakazu zapłaty nie mogą być skuteczne w postępowaniu przeciwegzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że postępowanie przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Zarzuty dotyczące wadliwości naliczenia opłat sprzed wydania nakazu zapłaty były już objęte prekluzją materiału faktycznego sprawy, w której wydano nakaz. Powódka nie wykazała zdarzeń po powstaniu tytułu wykonawczego, które spowodowałyby wygaśnięcie zobowiązania.
Czy art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) może stanowić samodzielną podstawę powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy dochodzenia roszczeń, a jedynie środek obrony. Strona domagająca się jego zastosowania powinna wykazać, jakie zasady współżycia społecznego zostały naruszone.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołując się na utrwalone orzecznictwo, stwierdził, że art. 5 k.c. służy wyłącznie ochronie osoby zobowiązanej i nie może być samodzielną podstawą powstania, nabycia, bądź utraty praw podmiotowych. Strona skarżąca nie wykazała również, jakie konkretnie zasady współżycia społecznego zostały naruszone.
Czy naruszenie dóbr osobistych przez członków organu osoby prawnej (np. zarządu spółdzielni) zawsze wyłącza odpowiedzialność osoby prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie dóbr osobistych przez członków organu osoby prawnej, jeśli działały one w imieniu osoby prawnej i w związku z pełnioną funkcją, może prowadzić do odpowiedzialności osoby prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odmiennie niż Sąd Rejonowy ocenił odpowiedzialność spółdzielni. Uznał, że wypowiedzi prezesa i członka zarządu, dokonane w związku z pełnionymi funkcjami i dotyczącymi stosunków między spółdzielnią a powódką, stanowiły działanie w imieniu spółdzielni, a nie jako osób prywatnych. W związku z tym spółdzielnia ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powódki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. | spółka | pozwana |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dobra osobiste człowieka podlegają ochronie prawa cywilnego.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu.
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Kto na przyjmowanym przez siebie nieodpłatnie lub odpłatnie zarządzie cudzym mieniem, wyrządza drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.p. art. 120
Kodeks pracy
Jeżeli pracownik przy wykonywaniu pracy wyrządził szkodę pracodawcy, pracodawca może dochodzić od niego odszkodowania.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli do stwierdzenia faktów, które w sprawie mają istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, potrzebne są wiadomości specjalne, sąd po wysłuchaniu wniosków stron powoła biegłego lub biegłych sądowych w celu uzyskania opinii.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z własnej inicjatywy przeprowadzić dowód z opinii biegłego lub z przesłuchania świadka, jeżeli dowody te nie zostały dotychczas przeprowadzone.
Pr. spółdz.
Ustawa z dnia 16 stycznia 1982 r. Prawo spółdzielcze
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
Ustawa z dnia 24 czerwca 1987 r. o niektórych składnikach wynagrodzenia pracowniczych
Ustawa z dnia 29 września 1986 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
k.c. art. 481 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie dóbr osobistych powódki przez publikację artykułu prasowego i obraźliwe wypowiedzi przedstawicieli spółdzielni. • Odpowiedzialność spółdzielni za działania swoich organów naruszające dobra osobiste.
Odrzucone argumenty
Zarzut powagi rzeczy osądzonej. • Brak podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności z uwagi na brak zdarzeń po powstaniu tytułu egzekucyjnego. • Niemożność stosowania art. 5 k.c. jako podstawy powództwa. • Brak wykazania przez powódkę szkody na zdrowiu (depresja, nerwica) wynikającej z naruszenia dóbr osobistych.
Godne uwagi sformułowania
„czy pani sądzi, że pani P. jest osobą normalną” • „ta małpa zaszła mu za skórę” • „ta osoba jest tylko mocna w gębie. Gorzej z regulowaniem należności” • „wypowiedzi te padły niejako przy okazji, sposobności tego, że osoby te sprawowały funkcję członków zarządu” • „powództwo przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy” • „nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego”
Skład orzekający
Mariola Wojtkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Ciechanowicz
sędzia
Grażyna Sienicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność spółdzielni mieszkaniowej za naruszenie dóbr osobistych członków przez swoich przedstawicieli, ochrona danych osobowych i prawa do prywatności w kontekście publikacji informacji o zadłużeniu, ograniczenia stosowania powództwa przeciwegzekucyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia dóbr osobistych przez przedstawicieli spółdzielni oraz interpretacji przepisów dotyczących powództwa przeciwegzekucyjnego. Odpowiedzialność osoby prawnej za działania organów wymaga analizy kontekstu i zakresu działania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między członkiem spółdzielni a samą spółdzielnią, obejmującego zarówno kwestie finansowe (zadłużenie), jak i naruszenie dóbr osobistych poprzez publikację informacji i obraźliwe wypowiedzi. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie prawa do prywatności i godności, nawet w kontekście egzekwowania należności.
“Spółdzielnia zapłaci 5000 zł za obraźliwe komentarze i ujawnienie długu. Czy to lekcja dla innych?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 5000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.