II CA 41/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację ubezpieczyciela, potwierdzając prawo powodów do odsetek od daty powstania szkody, a nie od daty wyroku.
Powodowie domagali się odszkodowania i zadośćuczynienia za śmierć syna w wypadku komunikacyjnym. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie wraz z odsetkami od daty szkody. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, kwestionując datę naliczania odsetek. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji, że odsetki należą się od momentu powstania szkody i wezwania do zapłaty, a nie od daty wyroku.
Sprawa dotyczyła roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze śmierci syna w wypadku komunikacyjnym. Powodowie domagali się od pozwanego ubezpieczyciela zapłaty określonych kwot wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 roku. Sąd Rejonowy w Krotoszynie uwzględnił powództwo w całości, zasądzając dochodzone kwoty wraz z odsetkami od wskazanej daty. Pozwany ubezpieczyciel wniósł apelację, kwestionując jedynie zasadność naliczania odsetek za okres od daty szkody do daty wyroku. Sąd Okręgowy w Kaliszu, rozpoznając apelację, oddalił ją w całości. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne sądu pierwszej instancji. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie daty, od której należą się odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 481 k.c.) oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, uznał, że obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia następuje po wezwaniu dłużnika do zapłaty. Sąd odrzucił argumentację pozwanego, że odsetki powinny być naliczane dopiero od daty wyrokowania, podkreślając, że takie podejście pomija okres opóźnienia, w którym zobowiązany nie spełnił świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe należą się od momentu powstania szkody i wezwania dłużnika do zapłaty, a nie od daty wyrokowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstaje z chwilą wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia następuje po wezwaniu dłużnika. Argumentacja, że odsetki powinny być naliczane od daty wyrokowania, jest błędna, ponieważ pomija okres opóźnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
(...) S.A. w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki należą się za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstał w chwili wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia od momentu wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 316
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia należą się od momentu powstania szkody i wezwania do zapłaty, a nie od daty wyrokowania.
Odrzucone argumenty
Odsetki ustawowe od zadośćuczynienia powinny być naliczane od daty wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
Odsetki należą się za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Wyrok zasądzający zadośćuczynienie jest wyrokiem deklaratoryjnym. Obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstał w chwili wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia od momentu wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia.
Skład orzekający
Wojciech Vogt
przewodniczący-sprawozdawca
Henryk Haak
sędzia
Marian Raszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie daty wymagalności roszczeń o zadośćuczynienie i zasadności naliczania odsetek od daty szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki roszczeń o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą ze śmierci w wypadku komunikacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odszkodowań po wypadkach i kluczowej kwestii naliczania odsetek, co jest istotne dla wielu osób.
“Kiedy naprawdę należą się odsetki od odszkodowania? Sąd wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 160 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 50 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II Ca 41/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ K. , dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Haak SSO Marian Raszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Jolanta Bąk po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa W. S. , S. S. (1) , D. S. , A. S. , M. S. (1) , M. S. (2) przeciwko (...) S.A. w W. o odszkodowanie z tytułu wypadków komunikacyjnych na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Krotoszynie z dnia 19 listopada 2015r. sygn. akt I C 94/15 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz: ⚫ powódki W. S. kwotę 1200 zł, ⚫ powoda S. S. (1) kwotę 1200 zł, ⚫ powódki D. S. 300 zł, ⚫ powódki A. S. kwotę 300 zł, ⚫ powoda M. S. (1) 600 zł, ⚫ powoda M. S. (2) kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu odwoławczym. SSO Henryk Haak SSO Wojciech Vogt SSO Marian Raszewski Dnia 28 kwietnia 2016 roku II Ca 41/16 UZASADNIENIE Powodowie W. S. , S. S. (1) , D. S. , A. S. , M. S. (1) i M. S. (2) reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpili do Sądu Rejonowego w Krotoszynie przeciwko (...) Zakładowi (...) w W. z pozwem o zapłatę odpowiednio kwoty 50.000,00 zł , 50.000,00 zł 10.000,00 zł, 10.000,00 zł, 20.000,00 zł i 20.000, 00 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, której doznali w wyniku śmierci syna i brata wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Sąd Rejonowy w Krotoszynie wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. : ⚫ na rzecz powódki W. S. kwotę 50.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., ⚫ na rzecz powoda S. S. (1) kwotę 50.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., ⚫ na rzecz D. S. kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., ⚫ na rzecz A. S. kwotę 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r., ⚫ na rzecz M. S. (1) kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r. , ⚫ na rzecz M. S. (2) kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2012 r. i orzekł o kosztach postepowania. Apelację do tego rozstrzygnięcia złożył pozwany zaskarżając wyrok w części zasądzającej odsetki od wszystkich powodów za okres od dnia 22 listopada 2012 r. do dnia 19 listopada 2015 r., a stanowiące wartość 54.952,23 zł. Zarzucił naruszenie prawa materialnego art. 363, 6, 481 k.c. i naruszenie prawa materialnego – art. 316 k.p.c. przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że odsetki należą się od innej daty niż data wyrokowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05). Skarżący podnosi, że odsetki powinny być zasądzone od chwili wyrokowania. Z art. 481 k.c. wyraźnie wynika, że odsetki należą się za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego. Nie ulega wątpliwości, że wyrok zasądzający zadośćuczynienie jest wyrokiem deklaratoryjnym (por. orzeczenie Sądu Najwyższego II CSK 595/13, Lex 1504837). W wyroku z dnia 18 września 1970 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że z charakteru świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy , ze swojej istoty trudno wymiernej i zależnej od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia powstaje po wezwaniu dłużnika (II PR 257/70, OSN C 1971, z.6, poz. 103). Jest to moment wymagalności świadczenia, które zresztą powstało wcześniej, bo w momencie wyrządzenia szkody. Zobowiązany niespełniając świadczenia w tym terminie dopuszcza się opóźnienia, za które należą się odsetki ustawowe. Sąd Okręgowy nie podziela poglądu, że w takiej sytuacji odsetki należą się od chwili wyrokowania. Obowiązek zapłaty zadośćuczynienia powstał w chwili wyrządzenia szkody, a opóźnienie w spełnieniu świadczenia od momentu wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia. W literaturze broniony jest pogląd mocniejszy, mówi się mianowicie że w wypadku czynu niedozwolonego zobowiązanie dłużnika powinno być spełnione niezwłocznie, a wynika to z właściwości zobowiązania ( por. Marcin Lemkowski, Odsetki cywilnoprawne , Warszawa 2007.s, 271 – wówczas odsetki byłyby liczona od dnia szkody). Także ustalenie wartości szkody według cen z chwili wyrokowania nie uzasadnia zasądzenia odsetek od dnia wyrokowania. Takie podejście pomija zupełnie fakt, że przez pewien czas osoba odpowiedzialna już opóźniała się ze spełnieniem świadczenia odszkodowawczego, być może w innej wysokości – ustalonej według daty wyrządzenia szkody. W niniejszej sprawie nie zostało wykazane aby zadośćuczynienie należne powódce w chwili wyrządzenia szkody miało być niższe niż w chwili wyrokowania. Mając powyższe na uwadze należało, zgodnie z art. 385 k.p.c. , orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c. Henryk Haak Wojciech Vogt Marian Raszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI