II Ca 408/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. W. domagała się od Towarzystwa (...) S.A. w W. kwoty 14.950 zł odszkodowania za skradziony samochód, twierdząc, że umowa ubezpieczenia autocasco i późniejsze porozumienie dotyczące wypłaty 50% wartości pojazdu nie zaspokoiły jej roszczeń. Kwestionowała również obniżenie odszkodowania i zgodność z prawem postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczących zgłoszenia kradzieży. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż wypłaciła już część odszkodowania w sierpniu 2007 r., a wezwanie do próby ugodowej nastąpiło w sierpniu 2010 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się na nowo najpóźniej w dniu 9 sierpnia 2007 r. (po otrzymaniu przez powódkę oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu odszkodowania) i upłynął przed datą zawezwania do próby ugodowej. Sąd Rejonowy uznał również, że powódka dopuściła się rażącego niedbalstwa, nie zgłaszając kradzieży niezwłocznie, co uzasadniało obniżenie odszkodowania zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego. Potwierdził, że roszczenie jest przedawnione, ponieważ termin trzyletni rozpoczął bieg na nowo najpóźniej 9 sierpnia 2007 r. i upłynął 9 sierpnia 2010 r., a wezwanie do próby ugodowej nastąpiło 13 sierpnia 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc, uznając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił dowody i stwierdził rażące niedbalstwo powódki. Podobnie odrzucono zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym art. 826 § 1 i 2 kc, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 40/04, która potwierdza możliwość stosowania tych przepisów w przypadku niewykonania obowiązku zawiadomienia o kradzieży. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia nie są klauzulami niedozwolonymi. Oddalono również zarzut naruszenia art. 209 kc, wskazując, że powódka jako współwłaścicielka nie mogła dochodzić całości roszczenia. Ostatecznie apelacja została oddalona, a powódka obciążona kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, w tym momentu rozpoczęcia biegu terminu na nowo po przerwie. Ustalenie znaczenia rażącego niedbalstwa w kontekście zgłoszenia szkody i jego wpływu na wysokość odszkodowania. Zastosowanie art. 826 kc do klauzul umownych dotyczących zgłoszenia kradzieży.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów (przed 10 sierpnia 2007 r.). Interpretacja przedawnienia może być odmienna w świetle obecnych przepisów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o wypłatę odszkodowania z umowy ubezpieczenia autocasco, zgłoszone po upływie terminu przedawnienia, może zostać uwzględnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie jest przedawnione, jeśli zostało zgłoszone po upływie trzyletniego terminu przedawnienia, który rozpoczął bieg na nowo po otrzymaniu przez ubezpieczonego pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo najpóźniej w dniu 9 sierpnia 2007 r. (po otrzymaniu przez powódkę oświadczenia pozwanej o przyznaniu odszkodowania) i upłynął 9 sierpnia 2010 r. Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożono 13 sierpnia 2010 r., czyli po terminie.
Czy opóźnienie w zgłoszeniu szkody ubezpieczycielowi (kradzieży pojazdu) przez ubezpieczonego, przekraczające 24 godziny, stanowi rażące niedbalstwo uzasadniające obniżenie odszkodowania lub odmowę jego wypłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opóźnienie w zgłoszeniu szkody ubezpieczycielowi, zwłaszcza gdy przekracza termin określony w ogólnych warunkach ubezpieczenia (np. 24 godziny), może być uznane za rażące niedbalstwo, uzasadniające obniżenie lub odmowę wypłaty odszkodowania.
Uzasadnienie
Powódka zgłosiła kradzież po 11 dniach, podczas gdy OWU wymagały niezwłocznego zgłoszenia (nie później niż w ciągu 24 godzin). Sąd uznał to za rażące niedbalstwo, które zgodnie z § 8 OWU uprawniało ubezpieczyciela do obniżenia lub odmowy wypłaty odszkodowania. Sąd powołał się na orzecznictwo potwierdzające, że takie zapisy w OWU nie są klauzulami niedozwolonymi.
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia przewidujące możliwość odmowy lub zmniejszenia odszkodowania w przypadku niewykonania przez ubezpieczonego obowiązku zawiadomienia o kradzieży są klauzulami niedozwolonymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienia nie stanowią klauzul niedozwolonych, jeśli są zgodne z przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi odpowiedzialności ubezpieczyciela i obowiązków ubezpieczonego, w tym z art. 826 § 1 i 2 kc.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 40/04, która potwierdza, że art. 826 § 1 i 2 kc ma zastosowanie do przypadków niewykonania przez ubezpieczającego obowiązku zawiadomienia o kradzieży. Termin 24 godzin na zgłoszenie nie narusza dobrych obyczajów ani interesów stron.
Czy współwłaściciel pojazdu może dochodzić całości roszczenia z tytułu umowy ubezpieczenia autocasco za skradziony pojazd?
Odpowiedź sądu
Nie, dochodzenie całości roszczenia przez jednego ze współwłaścicieli nie jest czynnością służącą zachowaniu wspólnego prawa i nie odpowiada przysługującemu mu udziałowi we współwłasności.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał, że dochodzenie odszkodowania za utracony pojazd nie jest czynnością zachowawczą w rozumieniu art. 209 kc, a powódka nie miała wyłącznej legitymacji do dochodzenia całości roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 819 § § 1, 2, 4
Kodeks cywilny
Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. Termin biegnie od dnia zdarzenia objętego ubezpieczeniem, a jego bieg przerywa zgłoszenie roszczenia lub zdarzenia. Bieg rozpoczyna się na nowo od dnia otrzymania pisemnego oświadczenia ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.
k.c. art. 826 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy te mają zastosowanie również w razie niewykonania przez ubezpieczającego obowiązku zawiadomienia ubezpieczyciela o kradzieży samochodu.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5
Przepisy ustawy stosuje się do umów zawartych przed dniem jej wejścia w życie (10 sierpnia 2007 r.).
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja klauzuli niedozwolonej.
k.c. art. 385³ § pkt 21
Kodeks cywilny
Przykładowe klauzule niedozwolone, w tym dotyczące ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela.
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Czynności zachowawcze w stosunku do rzeczy wspólnej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 818
Kodeks cywilny
Obowiązek zawiadomienia ubezpieczyciela o zdarzeniu.
k.c. art. 824 § § 1
Kodeks cywilny
Suma ubezpieczenia jako górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powódki jest przedawnione, ponieważ zostało zgłoszone po upływie trzyletniego terminu przedawnienia. • Powódka dopuściła się rażącego niedbalstwa poprzez zwłokę w zgłoszeniu kradzieży pojazdu ubezpieczycielowi, co uzasadnia obniżenie odszkodowania. • Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące obowiązku zgłoszenia szkody i konsekwencji jego niewykonania są zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Umowa przeniesienia własności pojazdu nie stanowiła zaspokojenia roszczeń powódki. • Obniżenie wartości pojazdu było nieuzasadnione. • Postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia dotyczące odmowy lub zmniejszenia odszkodowania w razie niewykonania obowiązku zgłoszenia kradzieży są klauzulami niedozwolonymi. • Działanie pozwanej jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie zakładu ubezpieczeń o przyznaniu lub odmowie świadczenia. • Każdy właściciel pojazdu wie, że z chwilą dowiedzenia się o jego kradzieży powinien niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie oprócz Policji także ubezpieczyciela. • Zapisy w tym względzie, nawet nakazujące poinformowanie ubezpieczyciela w terminie 24 godzin od zdarzenia, nie naruszają dobrych obyczajów.
Skład orzekający
Maria Leszczyńska
przewodniczący
Irena Dobosiewicz
sędzia
Aurelia Pietrzak
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, w tym momentu rozpoczęcia biegu terminu na nowo po przerwie. Ustalenie znaczenia rażącego niedbalstwa w kontekście zgłoszenia szkody i jego wpływu na wysokość odszkodowania. Zastosowanie art. 826 kc do klauzul umownych dotyczących zgłoszenia kradzieży."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów (przed 10 sierpnia 2007 r.). Interpretacja przedawnienia może być odmienna w świetle obecnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ubezpieczeń komunikacyjnych i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla wielu konsumentów i profesjonalistów. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów zgłoszenia szkody.
“Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania za kradzież? Sprawdź, czy Twoje roszczenie nie jest przedawnione!”
Dane finansowe
WPS: 14 950 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1200 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.