Orzeczenie · 2014-06-18

II CA 405/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2014-06-18
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
dług spadkowydziedziczenieodpowiedzialność spadkobiercyspadektestamentsąd okręgowyapelacjakoszty procesu

Powód W.B. wystąpił z pozwem o zapłatę 15 857 zł z odsetkami od pozwanych E.A., R.W., A.G. i S.B. tytułem długu spadkowego po zmarłej H.B. Pozwane R.W., A.G. i S.B. wpłaciły powodowi 7982 zł, co skutkowało cofnięciem przez powoda powództwa wobec nich. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r. zasądził od pozwanej E.A. na rzecz powoda W.B. kwotę 15 857 zł z ustawowymi odsetkami oraz obciążył ją kosztami procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że spadek po H.B. na podstawie testamentu nabyła w całości córka E.A. Sąd uznał, że obowiązek spłaty długu spadkowego spoczywa na E.A. jako jedynej spadkobierczyni. Pozwana E.A. wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 356 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 353 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie ich w zakresie kwoty 7928 zł, która została zapłacona przez A.B. (1) (reprezentującą R.W., A.G. i S.B.). Zarzuciła również naruszenie art. 5 k.c. w zw. z art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 1030 k.c. przez uwzględnienie powództwa jako nadużycie prawa, gdyż powód zainicjował przeciwko niej postępowanie karne zakończone uniewinnieniem. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Stwierdził, że przepis art. 356 § 2 k.c. nie miał zastosowania, ponieważ wpłata 7928 zł została dokonana przez osoby (R.W., A.G., S.B.), które uważały się za współspadkobierczynie i spełniały swój dług, a nie przez osobę trzecią spełniającą świadczenie za dłużnika. Podkreślono, że E.A. była jedyną spadkobierczynią testamentową i odpowiadała za cały dług. Zarzut naruszenia art. 5 k.c. uznał za nieudowodniony, gdyż pozwana nie przedstawiła dowodów na poparcie twierdzenia o nadużyciu prawa. Zarzut naruszenia art. 366 k.c. uznał za bezprzedmiotowy z uwagi na brak solidarności dłużników w tej sprawie. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności jedynego spadkobiercy testamentowego za całość długu spadkowego, nawet jeśli część długu została wpłacona przez inne osoby uważające się za spadkobierców.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy jeden spadkobierca testamentowy dziedziczy całość spadku, a inne osoby wpłacają środki w związku z wcześniejszymi postanowieniami sądu o dziedziczeniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba trzecia, która wpłaciła część długu spadkowego, zwalnia częściowo głównego dłużnika spadkowego z odpowiedzialności, jeśli wpłata ta była dokonana w celu zaspokojenia własnego udziału w spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wpłata dokonana przez osoby, które uważały się za współspadkobierców i spełniały swój dług, nie zwalnia głównego dłużnika spadkowego (jednego spadkobiercy testamentowego) z odpowiedzialności za całość długu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpłata dokonana przez R.W., A.G. i S.B. (1) była spełnieniem ich własnego zobowiązania w ramach spadku, a nie świadczeniem osoby trzeciej za dłużnika E.A. E.A. jako jedyna spadkobierczyni testamentowa odpowiadała za cały dług.

Czy uwzględnienie przez sąd roszczenia o zapłatę długu spadkowego stanowi nadużycie prawa podmiotowego, jeśli powód zainicjował przeciwko pozwanej postępowanie karne, które zakończyło się jej uniewinnieniem?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzut nadużycia prawa nie zostanie udowodniony przez pozwaną.

Uzasadnienie

Pozwana nie przedstawiła dowodów na poparcie twierdzenia o nadużyciu prawa przez powoda, mimo wskazania na istnienie postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
W. B.

Strony

NazwaTypRola
W. B.osoba_fizycznapowód
E. A.osoba_fizycznapozwana
R. W.osoba_fizycznapozwana
A. G.osoba_fizycznapozwana
S. B. (1)osoba_fizycznapozwana
H. B.osoba_fizycznaspadkodawczyni
S. B. (2)osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

Do długów spadkowych należą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzące na spadkobierców, w tym obowiązek wykonania zapisów i poleceń.

k.c. art. 926 § § 1

Kodeks cywilny

Powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Nabycie spadku następuje z chwilą otwarcia spadku.

k.c. art. 356 § § 1

Kodeks cywilny

Dłużnik może spełnić świadczenie sam lub przez inną osobę.

k.c. art. 356 § § 2

Kodeks cywilny

Osoba trzecia może spełnić świadczenie za dłużnika, a wierzyciel nie może odmówić jego przyjęcia, chyba że działa w złej wierze.

k.c. art. 353 § § 1

Kodeks cywilny

Świadczenie jest spełnione, gdy wierzytelność pieniężna jest wymagalna, a wierzyciel nie może odmówić przyjęcia takiego świadczenia.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.

k.c. art. 1030

Kodeks cywilny

Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwrot kosztów sądowych następuje na rzecz strony wygrywającej.

k.c. art. 366 § § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik jest zobowiązany wobec kilku wierzycieli do świadczenia tego samego rodzaju, a nie może świadczyć wszystkim, może powstrzymać się ze świadczeniem, dopóki nie uzyska od wszystkich wierzycieli albo od części z nich zapewnienia, że będzie wolny od roszczeń pozostałych wierzycieli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

E.A. jako jedyna spadkobierczyni testamentowa odpowiada za cały dług spadkowy po matce H.B. • Wpłata części długu przez inne osoby, które uważały się za współspadkobierców, nie zwalnia głównego dłużnika z odpowiedzialności. • Brak dowodów na nadużycie prawa przez powoda.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 356 § 2 k.c. i art. 353 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie ich w zakresie kwoty 7928 zł zapłaconej przez A.B. (1). • Naruszenie art. 5 k.c. w zw. z art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 1030 k.c. przez uwzględnienie powództwa jako nadużycie prawa. • Naruszenie art. 366 k.c. poprzez jego niezastosowanie w zakresie kwoty 7928 zł.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku jest bowiem orzeczeniem deklaratywnym, które potwierdza zdarzenie prawne, które nastąpiło ex lege. • Pozwana E. A. jako następca prawny długu z tytułu dziedziczenia należnego od spadkodawczyni H. B. powodowi W. B. nie została z długu zwolniona.

Skład orzekający

Barbara Puchalska

przewodniczący

Bogdan Łaszkiewicz

sędzia

Jacek Stypułkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności jedynego spadkobiercy testamentowego za całość długu spadkowego, nawet jeśli część długu została wpłacona przez inne osoby uważające się za spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy jeden spadkobierca testamentowy dziedziczy całość spadku, a inne osoby wpłacają środki w związku z wcześniejszymi postanowieniami sądu o dziedziczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność odpowiedzialności za długi spadkowe, szczególnie w kontekście zmian w postanowieniach o stwierdzeniu nabycia spadku i wpłat dokonywanych przez różne osoby.

Jedyny spadkobierca zapłaci cały dług matki, mimo wpłat innych członków rodziny.

Dane finansowe

WPS: 15 857 PLN

zapłata długu spadkowego: 15 857 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst