II CA 394/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy wyrokiem z dnia 16 stycznia 2023 roku zasądził od pozwanego Banku (...) S.A. na rzecz powodów A. K. i E. K. kwotę 51 763,14 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty procesu, uznając umowę kredytu frankowego za nieważną z powodu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych. Bank zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych, naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, a także wniósł o rozpoznanie postanowienia o pominięciu dowodu z opinii biegłego. W toku postępowania apelacyjnego Bank podniósł zarzut zatrzymania. Sąd Okręgowy oddalił apelację Banku, uznając ją za bezzasadną. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że klauzule waloryzacyjne w umowie kredytowej były nieprzejrzyste i abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., co skutkowało utratą bytu całej umowy. Bank nie wykazał, aby powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku związanym z zawarciem umowy, a umowa nie była indywidualnie negocjowana. Sąd Okręgowy podkreślił, że brak jest przepisów prawa polskiego o charakterze dyspozytywnym, które mogłyby zastąpić abuzywne klauzule, co prowadzi do nieważności całej umowy. Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc, art. 385¹ § 1 kc, art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 EWG, zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd oddalił również zarzut zatrzymania podniesiony przez Bank, uznając go za bezcelowy i sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w sytuacji, gdy powodowie nadpłacili już kwotę kredytu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na podstawie art. 98 § 1, 1¹ i 3 w zw. z art. 99 i 391 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i naruszenia obowiązków informacyjnych przez banki. Ugruntowanie stanowiska o braku możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu denominowanego do waluty obcej, oparte na tabelach kursów banku, są nieprzejrzyste i abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są nieprzejrzyste i abuzywne, ponieważ bank miał swobodę w ustalaniu kursów, a konsument nie był w stanie poznać mechanizmu ich ustalania ani ocenić ostatecznej wysokości swojego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odesłanie do tabel kursów banku dawało bankowi możliwość dowolnego ustalania kursów, co narusza dobre obyczaje. Konsumenci nie mieli możliwości rozszyfrowania mechanizmu działania kursu, co uniemożliwiało im ocenę wysokości zobowiązania i ryzyka ekonomicznego.
Czy bank wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec konsumenta przy zawieraniu umowy kredytu denominowanego do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego, nie przedstawiając dowodów na właściwe pouczenie powodów o ryzyku walutowym i sposobie ustalania kursów.
Uzasadnienie
Zeznania pracowników banku nie potwierdziły należytego pouczenia. Zeznania powodów wskazywały na zapewnienia o stabilności franka i brak jasnych informacji o mechanizmie ustalania kursów. Ciężar dowodu spoczywał na banku.
Czy umowa kredytu, po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul waloryzacyjnych, może nadal obowiązywać, ewentualnie z zastąpieniem tych klauzul innymi przepisami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie może nadal obowiązywać, a abuzywne klauzule nie mogą być zastępowane innymi przepisami prawa krajowego, co prowadzi do nieważności całej umowy.
Uzasadnienie
Eliminacja klauzul abuzywnych pozbawia umowę postanowień istotnych dla jej wykonania. Prawo unijne i orzecznictwo TSUE wykluczają możliwość zastąpienia abuzywnych warunków przez sąd przepisami prawa krajowego o charakterze ogólnym lub dyspozytywnym, aby nie osłabić celów prewencyjnych dyrektywy.
Czy zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank w postępowaniu apelacyjnym jest uzasadniony?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut zatrzymania nie miał uzasadnienia.
Uzasadnienie
W sytuacji, gdy powodowie nadpłacili kwotę kredytu, a bankowi przysługuje prawo do zwrotu kapitału, zgłoszenie zarzutu zatrzymania przez bank było bezcelowe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| E. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Uznanie postanowień umownych dotyczących klauzul waloryzacyjnych za niedozwolone (abuzywne) z powodu ich nieprzejrzystości i naruszenia dobrych obyczajów.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Domniemanie braku indywidualnych uzgodnień postanowień umowy przejętych z wzorca.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowienia umowy spoczywa na przedsiębiorcy.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniem w postaci zgodności z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozpoznania przez sąd drugiej instancji postanowień sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji.
P.b. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Wyłączenie obowiązku zwrotu świadczenia zużytego.
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
Wyłączenie obowiązku zwrotu świadczenia.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Zarzut zatrzymania.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu frankowego są nieprzejrzyste i abuzywne. • Bank nie wywiązał się z obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. • Umowa kredytu nie była indywidualnie negocjowana. • Nieważność abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności całej umowy. • Zarzut zatrzymania zgłoszony przez bank jest bezzasadny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. • Zarzut zatrzymania. • Możliwość zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa krajowego. • Zarzut przedawnienia roszczeń. • Zarzut naruszenia art. 409 k.c. (zużycie świadczenia przez bank).
Godne uwagi sformułowania
klauzule waloryzacyjne za niedozwolone • utrata bytu całej umowy • nie mieli możliwości rozszyfrowania i poznania zasad działania tego mechanizmu • bank nie wywiązał się z ciążącego na nimi obowiązku informacyjnego • nie można zastąpić niedozwolonych klauzul innymi przepisami prawa krajowego • zarzut zatrzymania nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku • powodowie już znacznie nadpłacili kwotę kredytu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych i naruszenia obowiązków informacyjnych przez banki. Ugruntowanie stanowiska o braku możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi przepisami prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych, który ma ogromne znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków. Wyrok potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul i nieważności umów.
“Kredyt frankowy nieważny? Sąd Okręgowy potwierdza: banki muszą oddać nadpłaty!”
Dane finansowe
WPS: 51 763,14 PLN
zwrot nadpłaty z nieważnej umowy kredytu: 51 763,14 PLN
koszty procesu: 6417 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.