II Ca 386/15

Sąd Okręgowy w KaliszuKalisz2015-12-03
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
podział majątkudział spadkuzniesienie współwłasnościnieruchomośćspłatatermin płatnościhipoteka

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w zakresie terminu spłaty, skracając go z dziesięciu do pięciu lat, jednocześnie oddalając apelację w pozostałym zakresie.

Sprawa dotyczyła działu spadku i podziału majątku wspólnego, gdzie wnioskodawczyni A. P. domagała się przyznania nieruchomości na wyłączną własność z obowiązkiem spłaty pozostałych uczestników. Sąd Rejonowy przyznał nieruchomość A. P. i zasądził spłatę na rzecz M. M. w kwocie 52.450 zł płatną w ciągu dziesięciu lat. Uczestniczka M. M. wniosła apelację, domagając się przyznania jej konkretnego lokalu lub uchylenia postanowienia. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie jedynie w zakresie terminu spłaty, skracając go do pięciu lat, uznając, że dziesięcioletni okres był niekorzystny dla uczestniczki.

Sąd Okręgowy w Kaliszu rozpoznał sprawę z wniosku A. P. o dział spadku i podział majątku wspólnego, połączoną z wnioskiem o zniesienie współwłasności nieruchomości. Wnioskodawczyni chciała uzyskać nieruchomość na wyłączną własność, spłacając pozostałych spadkobierców. Sąd Rejonowy w Pleszewie przyznał nieruchomość A. P., zasądzając od niej spłatę w kwocie 52.450 zł na rzecz uczestniczki M. M., z terminem płatności rozłożonym na dziesięć lat. Uczestniczka M. M. złożyła apelację, kwestionując sposób podziału i domagając się przyznania jej lokalu, który zajmowała. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego, uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie terminu spłaty. Stwierdził, że choć nieruchomość dałaby się podzielić na lokale po wykonaniu prac adaptacyjnych, to brak współdziałania uczestniczki M. M. uniemożliwił taki podział. W związku z tym, cała nieruchomość została przyznana wnioskodawczyni, ale termin spłaty skrócono z dziesięciu do pięciu lat, rozkładając ją na pięć rat. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona, a koszty postępowania apelacyjnego zniesiono między stronami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może zmienić termin spłaty, jeśli uzna go za niekorzystny dla jednej ze stron, zwłaszcza gdy pierwotny termin był zbyt długi.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że dziesięcioletni termin spłaty był niekorzystny dla uczestniczki postępowania i skrócił go do pięciu lat, uznając ten okres za realny do wykonania spłaty w ratach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia w części dotyczącej terminu spłaty i oddalenie apelacji w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

A. P. (w zakresie przyznania nieruchomości), M. M. (w zakresie skrócenia terminu spłaty)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. M.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
B. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja zasługuje na uwzględnienie w zakresie terminu uiszczenia spłat, ponieważ dziesięcioletni okres jest niekorzystny dla uczestniczki.

Odrzucone argumenty

Żądanie przyznania uczestniczce M. M. konkretnego lokalu na piętrze budynku frontowego zostało oddalone, ponieważ brak jej współdziałania uniemożliwił podział nieruchomości w naturze.

Godne uwagi sformułowania

Taka postawa uczestniczki postępowania M. M. spowodowała, że nieruchomości nie da się podzielić i nie jest możliwe wydzielenie dla niej lokalu nr (...), który od wielu lat zajmuje. Skoro więc ten korzystny sposób podziału - z jej winy - nie może być zrealizowany Sąd był zobowiązany cała nieruchomość przyznać wnioskodawczyni i zasądzić stosowane spłaty wynikające z wielkości udziałów. Apelacja jest uzasadniona w zakresie terminu uiszczenia spłat. Dokonanie spłaty dopiero po dziesięciu latach nie jest dla uczestniczki korzystne.

Skład orzekający

Wojciech Vogt

przewodniczący-sprawozdawca

Marian Raszewski

sędzia

Janusz Roszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skrócenia terminu spłaty w sprawach o podział majątku, gdy brak współdziałania strony uniemożliwia podział w naturze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współdziałania strony w podziale nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak brak współpracy między stronami może wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie podziału majątku, a także jak sąd może modyfikować warunki spłaty.

Podział majątku: Sąd skrócił termin spłaty o połowę!

Dane finansowe

WPS: 52 450 PLN

spłata: 52 450 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 386/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt (spr.) Sędziowie: SSO Marian Raszewski SSO Janusz Roszewski Protokolant: st. sekr. sąd. Elżbieta Wajgielt po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z wniosku A. P. z udziałem M. M. , B. K. , J. P. o dział spadku i podział majątku wspólnego na skutek apelacji uczestnika M. M. od postanowienia Sądu Rejonowego w Pleszewie z dnia 10 lutego 2015r. sygn. akt I Ns 23/15 p o s t a n a w i a: I. zmienić punkt 2 postanowienie i nadać mu następujące brzmienie: „2. zasądzić od wnioskodawczyni A. P. na rzecz uczestniczki postępowania M. M. kwotę 52.450 zł (pięćdziesiąt dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt zł), która to kwota będzie płatna w pięciu ratach; pierwsze cztery raty po 10.000 zł i piąta po 12.450 zł płatne w terminach rocznych od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w terminie płatności” II. oddalić apelacje w pozostałym zakresie, III. koszty postępowania apelacyjnego znieść między stronami. SSO M. R. SSO W. V. (...) . R. II Ca 386/15 UZASADNIENIE A. P. wniosła o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...) składającej się z działki gruntu nr (...) o powierzchni 642m 2 zabudowanej budynkami mieszkalnymi o powierzchni użytkowej 412m 2 dla której Sąd Rejonowy w Pleszewie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) i przysądzenie jej na własność w całości wnioskodawczyni. Nadto orzeczenie, że A. P. zobowiązana będzie do zapłaty na rzecz M. M. , B. K. J. P. kwot po 50.000 zł dla każdego z nich, a spłaty te zostaną rozłożone na okres dziesięciu lat i zabezpieczone ustanowieniem hipoteki umownej. Sprawa została zadekretowana jako wniosek o podział majątku wspólnego i dział spadku. Uczestniczka postępowania M. M. sprzeciwiła się wnioskowi, wniosła o przyznanie jej lokalu, w którym dotychczas zamieszkuje. Uczestnicy postępowania B. K. i J. P. zgodzili się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, nie domagając się jakiejkolwiek spłaty. Sąd Rejonowy w Pleszewie postanowieniem z dnia 10 lutego 2015 r. dokonał podziału majątku wspólnego oraz działu spadku po Ł. P. zmarłym dnia 16 marca 1998r. w P. , ostatnio stale zamieszkałym w P. w ten sposób, że zabudowaną nieruchomość położoną w P. o powierzchni 0.06.42ha dla której Sąd Rejonowy w Pleszewie prowadzi księgę wieczystą (...) przyznał na wyłączna własność A. P. . W punkcie 2 zasądził od wnioskodawczyni A. P. na rzecz uczestniczki postępowania M. M. spłatę w kwocie 52.450zł (pięćdziesiąt dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt złotych), która to kwota płatna będzie w terminie dziesięciu lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności. W punkcie 3 ustanowił na przedmiotowej nieruchomości hipotekę w kwocie 52.450 zł na rzecz uczestniczki M. M. celem zabezpieczenia należnej spłaty w kwocie 52.450 zł płatnej w terminie określonym wyżej. Ponadto rozstrzygnął o kosztach postepowania. Apelację od tego rozstrzygnięcia złożyła uczestniczka postępowania M. M. zarzucając naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i art. 5 k.c. W oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wydzielenie i przyznanie jej zajmowanego przez nią lokalu na piętrze budynku frontowego położonego na dzielonej nieruchomości albo uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postepowania. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja zasługuje na uwzględnienie tylko co do sposobu dokonania spłaty. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania dokonane przez Sąd Rejonowy i uznaje je za własne. W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05). Zasadą jest, że w sytuacji gdy rzecz da się podzielić sąd dokonuje podziału rzeczy w naturze, a ewentualne różnice wartości wyrównuje przez dopłaty. Z punktu widzenia technicznego współwłasną nieruchomość do się podzielić i to w taki sposób, aby wyodrębnić z niej cztery samodzielne lokale mieszkalne, w tym lokal nr (...) , który obecnie zajmuje uczestniczka postępowania M. M. (dowód: opinia biegłego inż. J. C. , k-112 akt). Jednak wydzielenie tych lokali nie jest obecnie możliwe, gdyż mogłoby ono nastąpić dopiero po wykonaniu prac adaptacyjnych, których zakres jest następujący: 1. wykonanie nowej kotłowni dla ogrzewania lokalu nr (...) , 2. dokonanie rozdzielenia obecnej instalacji centralnego ogrzewania na dwa oddzielne lokalu nr (...) , 3. wykonanie ścianki działowej z drzwiami wydzielającymi pomieszczenia werandy na parterze, 4. rozdzielenie instalacji z opomiarowaniem na dwa lokale mieszkalne, 5. wykonanie drzwi do lokalu nr (...) na parterze przy wejściu z klatki schodowej. Dopiero po wykonani powyższych prac podział nieruchomości stałby się możliwy. Do wykonania tych prac konieczne jest współdziałanie wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania M. M. . Aby umożliwić stronom wykonanie prac adaptacyjnych i tym samym dokonanie podziału nieruchomości przez przyznanie lokalu nr (...) uczestniczce postepowania M. M. Sąd w maju 2013 r. odroczył rozprawę do 27 września 2013 r. Prace adaptacyjne zaczęła wykonywać wnioskodawczyni. Ich wykonanie jednak nie nastąpiło z uwagi na brak współdziałania uczestniczki postepowania. Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. M. M. wyraźnie oświadczyła, że pracę adaptacyjne nie zostaną wykonane (k- 221 akt). Taka postawa uczestniczki postepowania M. M. spowodowała, że nieruchomości nie da się podzielić i nie jest możliwe wydzielenie dla niej lokalu nr (...) , który od wielu lat zajmuje. Skoro więc ten korzystny sposób podziału - z jej winy - nie może być zrealizowany Sąd był zobowiązany cała nieruchomość przyznać wnioskodawczyni i zasądzić stosowane spłaty wynikające z wielkości udziałów. Apelacja jest uzasadniona w zakresie terminu uiszczenia spłat. Dokonanie spłaty dopiero po dziesięciu latach nie jest dla uczestniczki korzystne. Ponadto wnioskodawczyni chcąc być właścicielką całej nieruchomości musi dokonać spłaty w realnym terminie , a za taki Sąd uznaje okres pięciu lat, w czterech ratach po 10.000 zł i jednej racie po 12450 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało, zgodnie z art. 385 i 386 k.p.c. , orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 520 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI