II Ca 38/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda W. B. kwotę 15.380,11 zł, uznając za abuzywne postanowienia umowy dotyczące opłaty za zarządzanie (administracyjnej). Pozwany w apelacji zarzucił m.in. nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie przepisów KPC dotyczących oceny dowodów i ciężaru dowodu, a także błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym art. 385¹ k.c. Sąd Okręgowy przychylił się do argumentacji apelacji, stwierdzając, że opłata za zarządzanie nie jest świadczeniem głównym stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., a jedynie należnością uboczną. Ponadto, uznał, że postanowienia dotyczące tej opłaty nie noszą znamion abuzywności, gdyż były jasne, zrozumiałe i pozwalały konsumentowi na ustalenie jej wysokości. Opłata w wysokości 1,92% rocznie od składki zainwestowanej (45.000 zł), naliczana miesięcznie (72 zł), była jedynym wynagrodzeniem pozwanego i pokrywała koszty związane z zarządzaniem i administrowaniem ubezpieczeniem. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.700,11 zł (niezaskarżoną przez pozwanego) i oddalając powództwo co do kwoty 4.680 zł. Zmieniono również rozliczenie kosztów postępowania w pierwszej instancji, obciążając powoda w 30% i pozwanego w 70%, co skutkowało zasądzeniem od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.146,80 zł. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście opłat za zarządzanie.
Dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia i konkretnych zapisów, które były przedmiotem sporu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym dotyczące opłaty za zarządzanie (administracyjnej) mają charakter abuzywny w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie mają charakteru abuzywnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opłata za zarządzanie nie jest świadczeniem głównym stron, a jedynie należnością uboczną. Postanowienia dotyczące tej opłaty były jasne, zrozumiałe, pozwalały konsumentowi na ustalenie jej wysokości i stanowiły jedyne wynagrodzenie ubezpieczyciela, pokrywając koszty związane z zarządzaniem i administrowaniem ubezpieczeniem. Nie naruszały one rażąco interesów konsumenta.
Czy opłata za zarządzanie w umowie ubezpieczenia z funduszem kapitałowym stanowi główne świadczenie stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata za zarządzanie nie jest głównym świadczeniem stron.
Uzasadnienie
Główne świadczenia stron to obowiązek zapłaty składek przez ubezpieczającego oraz obowiązek zarządzania środkami i dokonania wypłat przez ubezpieczyciela. Opłata administracyjna jest kosztem potrącanym ze składek, a nie świadczeniem głównym.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa procesowego, w tym dotyczące dopuszczenia dowodu z opinii biegłego i przesłuchania świadka?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, w tym art. 233 § 1 i 2 KPC, art. 232 KPC, art. 278 § 1 KPC oraz art. 2352§1 pkt. 4 i 5 KPC w zw. z art. 227 KPC.
Uzasadnienie
Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, błędne zastosowanie art. 232 KPC oraz oddalenie wniosków dowodowych (biegłego, świadka), które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych (abuzywnych) w umowach z konsumentami. Sąd Okręgowy analizował, czy opłata za zarządzanie spełnia kryteria klauzuli abuzywnej.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji niezastosowanie tego przepisu i przerzucenie ciężaru udowodnienia niezgodności postanowień OWU z dobrymi obyczajami na pozwanego.
KPC art. 233 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy granic swobodnej oceny dowodów. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji przekroczenie tych granic.
KPC art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedstawienia dowodów przez strony. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji błędne przyjęcie, że powód przedstawił dowody świadczące o niedozwolonym charakterze postanowienia.
KPC art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji bezzasadne oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego aktuariusza.
KPC art. 2352 § §1 pkt. 4 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania dowodu z zeznań świadka. Apelujący zarzucił sądowi pierwszej instancji pominięcie wniosku o przesłuchanie świadka.
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy ubezpieczenia. W kontekście zarzutów apelacji dotyczących charakteru opłaty za zarządzanie.
k.c. art. 829 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wyłączeń z zakresu ubezpieczenia. W kontekście zarzutów apelacji.
u.dz.ubezp. art. 2 § ust. 1 pkt. 13
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Definiuje koszty i obciążenia potrącane ze składek ubezpieczeniowych. Sąd Okręgowy odwołał się do tego przepisu, aby wykazać, że opłata administracyjna nie jest świadczeniem głównym.
u.dz.ubezp. art. 13 § ust. 4 pkt. 2 i 5
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Określa, że opłata administracyjna należy do kategorii kosztów i obciążeń potrącanych ze składek ubezpieczeniowych. Sąd Okręgowy uznał to za podstawę do stwierdzenia, że nie jest to świadczenie główne.
u.dz.ubezp. art. 153
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Dotyczy prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Apelujący zarzucił błędną wykładnię tego przepisu przez sąd pierwszej instancji.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy przedawnienia roszczeń. Apelujący zarzucił niezastosowanie tego przepisu do roszczenia powoda o zwrot opłaty administracyjnej.
KPC art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Sąd Okręgowy zastosował ten przepis przy ustalaniu kosztów za pierwszą instancję po zmianie wyroku.
KPC art. 386 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany orzeczenia przez sąd drugiej instancji. Sąd Okręgowy zastosował ten przepis, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji.
KPC art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji. Sąd Okręgowy zastosował ten przepis w części, w jakiej apelacja nie została uwzględniona.
KPC art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy zastosował ten przepis przy orzekaniu o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za zarządzanie nie jest świadczeniem głównym w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. • Postanowienia dotyczące opłaty za zarządzanie nie są abuzywne, ponieważ są jasne, zrozumiałe i pozwalają konsumentowi na ustalenie ich wysokości. • Opłata za zarządzanie stanowiła jedyne wynagrodzenie pozwanego i pokrywała uzasadnione koszty związane z obsługą umowy. • Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, w tym dotyczące oceny dowodów i dopuszczenia dowodów.
Odrzucone argumenty
Uznanie opłaty za zarządzanie za świadczenie główne i klauzulę abuzywną przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia regulujące tę opłatę nie określały głównego świadczenia stron. • Opłata administracyjna należy do kategorii kosztów i obciążeń potrącanych ze składek ubezpieczeniowych, nie jest więc świadczeniem głównym. • Postanowienia umowy dotyczące opłaty za zarządzanie nie wykazują cech abuzywności w rozumieniu art. 385 ( 1) § 1 k.c. • Zasady naliczania opłaty za zarządzanie są sformułowane w sposób zrozumiały, nienasuwający możliwości różnego rozumienia zapisów i wyciągania różnych wniosków.
Skład orzekający
Ryszard Małecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach ubezpieczeniowych z funduszem kapitałowym, zwłaszcza w kontekście opłat za zarządzanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia i konkretnych zapisów, które były przedmiotem sporu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i kwestii opłat, które budzą wątpliwości konsumentów. Wyrok Sądu Okręgowego stanowi ważny głos w dyskusji o abuzywności takich klauzul.
“Czy opłata za zarządzanie w ubezpieczeniu z funduszem kapitałowym jest legalna? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 380,11 PLN
zapłata: 10 700,11 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.